Przewoźnicy i kierowcy wykonujący transport międzynarodowy powinni liczyć się z większą liczbą zatrzymań zarówno na drogach krajowych, jak i podczas przejazdów przez inne państwa Unii Europejskiej. Kontrole mają charakter skoordynowany i są prowadzone jednocześnie w wielu krajach.
Kontrole w całej Europie
Akcja „Alcohol & Drugs” organizowana przez Roadpol ma na celu ograniczenie liczby wypadków powodowanych przez kierowców znajdujących się pod wpływem alkoholu lub środków odurzających. Oprócz samych kontroli policja będzie prowadzić również działania prewencyjne i edukacyjne.
Najbardziej intensywne działania zaplanowano na 19 czerwca, kiedy na drogach pojawi się zwiększona liczba patroli prowadzących niemal nieprzerwane kontrole w ramach całodobowego maratonu. Dla zawodowych kierowców oznacza to większe prawdopodobieństwo rutynowego zatrzymania i obowiązkowego badania trzeźwości, nawet jeśli sposób prowadzenia pojazdu nie wzbudza żadnych zastrzeżeń.
Europa podzielona limitami: gdzie obowiązuje największy rygor?
Przepisy dotyczące dopuszczalnego stężenia alkoholu u kierowców aut osobowych są w Europie mocno zróżnicowane:
- Zero tolerancji (0,0 promila): Całkowity zakaz prowadzenia pojazdu po spożyciu alkoholu obowiązuje m.in. w Czechach, Słowacji, Rumunii i na Węgrzech.
- Restrykcyjne limity (0,2 promila): Bardzo niski dopuszczalny poziom alkoholu stosują m.in. Norwegia, Szwecja, Estonia oraz Polska.
- Standard europejski (0,5 promila): To najczęściej spotykany limit dla kierowców aut osobowych, obowiązujący m.in. w Niemczech, Francji, Włoszech, Hiszpanii i Belgii.
Specjalne limity dla kierowców zawodowych w Europie
Dla sektora transportu drogowego kluczowe znaczenie ma fakt, że limity dla kierowców ciężarówek w wielu państwach są znacznie niższe niż dla kierowców aut osobowych. Wymóg zachowania szczególnej lub absolutnej trzeźwości przez kierowców zawodowych wprowadzają m.in.:
- Niemcy – 0,0 promila dla kierowców zawodowych (podczas gdy dla aut osobowych limit wynosi 0,5 promila);
- Włochy – 0,0 promila dla kierowców zawodowych (0,5 promila dla aut osobowych);
- Belgia – 0,2 promila dla kierowców zawodowych (0,5 promila dla pozostałych).
Przepisy i surowe kary w Polsce
W Polsce dopuszczalny limit dla wszystkich kierowców wynosi 0,2 promila alkoholu we krwi. Przekroczenie tej wartości wiąże się z bardzo poważnymi konsekwencjami prawnymi, które zależą od stężenia alkoholu:
- Od 0,2 do 0,5 promila (stan po użyciu alkoholu – wykroczenie): grozi za nie grzywna od 2,5 tys. do 30 tys. złotych, 15 punktów karnych oraz zakaz prowadzenia pojazdów na okres od 6 miesięcy do 3 lat.
- Powyżej 0,5 promila (stan nietrzeźwości – przestępstwo): sankcje obejmują karę pozbawienia wolności do 3 lat, zakaz prowadzenia pojazdów na minimum 3 lata oraz obowiązkowe świadczenie pieniężne (min. 5 tys. zł).
- Powyżej 1,5 promila: w tym przypadku przepisy przewidują obligatoryjny przepadek (konfiskatę) pojazdu lub jego równowartości. Konfiskata dotyczy także kierowców, którzy spowodowali wypadek w stanie nietrzeźwości lub zbiegli z miejsca zdarzenia. Punkty karne za te najcięższe wykroczenia nie podlegają redukcji na kursach szkoleniowych.
Narkotesty na unijnych drogach: Ślina pod lupą
Drugim kluczowym elementem akcji ROADPOL jest wykrywanie narkotyków za pomocą mobilnych testów śliny. Szybkie testery pozwalają w ciągu 5–10 minut wykryć obecność m.in. THC (marihuany), amfetaminy, kokainę czy opiaty.
Dla kierowców międzynarodowych największą pułapką jest czas utrzymywania się tych substancji w organizmie. W przeciwieństwie do alkoholu, niektóre środki (zwłaszcza THC czy amfetamina) pozostają wykrywalne w ślinie od kilku do nawet kilkunastu dni po ich zażyciu.
Większość europejskich systemów prawnych nie opiera się na sztywnych progach stężeń substancji odurzających we krwi. W razie pozytywnego wyniku testu przesiewowego na drodze, kierowca jest natychmiast zatrzymywany i przewożony do szpitala na badanie krwi. Ostateczny werdykt w sądzie – określający, czy kierowca znajdował się w stanie bezpośrednio zagrażającym bezpieczeństwu – wydaje licencjonowany biegły toksykolog na podstawie pełnej analizy laboratoryjnej.
