Dużo zarejestrowanych, mało usterek
Po pierwsze, w systemie Płaton zarejestrowało się ponad 123 tys. przewoźników o łącznej liczbie 650 tys. ciężarówek. Z całkowitej liczby właścicieli pojazdów 64% to osoby fizyczne, 15% – przedsiębiorcy indywidualni i 21% – organizacje. Pod koniec stycznia liczba zakupionych kart drogowych przekroczyła 3 mln.
Po drugie, początkowe wady systemu zostały wyeliminowane bardzo szybko: rejestracja i wydanie karty drogowej obecnie zajmuje tylko kilka minut, a płatność jest możliwa również za pośrednictwem przelewów bezgotówkowych, kart paliwowych oraz w terminali płatniczych.
Wysokie wpływy do budżetu
Po trzecie, znane są już pierwsze wyniki finansowe: z całkowitej sumy, która wyniosła 3 mld rubli (156 mln zł.) 70% środków pochodziło z przelewów bezgotówkowych, 23% – z kont prywatnych na stronie systemu, 6% płatności dokonano poprzez terminale samoobsługowe i 1% – przy pomocy terminali płatniczych.
Po czwarte i najważniejsze, wprowadzenie Płatona praktycznie nie wpłynęło na koszty przewozów, dlatego też płatności za ruch ciężarówek nie wpłyną na inflację. Świadczą o tym również dodatnie wskaźniki w handlu detalicznym.
Celem uruchomienia systemu Płaton było m.in. zminimalizowanie szarej, nielegalnej strefy przewozów ciężarowych, przez którą budżet ponosił straty. Według różnych źródeł wielkość szkód wynosiła nawet 67 mld zł. (1,3 biliona rubli).
Warto jeszcze zwrócić uwagę na to, że wśród wszystkich zarejestrowanych w systemie dwie trzecie to osoby fizyczne, które będą teraz zmuszone do uczciwego przestrzegania zasad i dokonywania płatności. Może to spowodować pokaźny wpływ środków do budżetu i funduszy pozabudżetowych.
Nawet jeśli tak się stanie, niewiele to pomoże.
Środków ciągle zbyt mało
Jak wiadomo, długość federalnych autostrad wynosi zaledwie 5% długości wszystkich dróg w Rosji. Na tych odcinkach realizuje się 40% całego obrotu towarów z udziałem transportu drogowego, a 12-tonowe ciężarówki w Rosji przewożą około 60% wszystkich ładunków.
Wielkość płatności na pokrycie szkód, spowodowanych przez samochody ciężarowe (3,73 rub./km), została ustalona przez Rozporządzenie Rządu Federaci Rosyjskiej z dnia 14 czerwca 2013 r. nr 504 (red. z dnia 3 listopada 2015 r.). Do 29 lutego 2016 r. do obowiązującej stawki stosuje się współczynnik 0,41 (1,53 rub./km), a od 1 marca 2016 r. do 31 grudnia 2018 r. – współczynnik 0,82 (3,06 rub./km). Wpływy zatem nie są wystarczające, żeby dostosować jakość używanych dróg to bezpiecznych standardów.
Mniejsze wpływy do budżetu
Pod koniec zeszłego roku rosyjska branża transportowa zgodziła się na stopniowe wdrażanie płatności. Oprócz tego na wniosek prezydenta Władimira Putina rząd opracuje sposób anulowania podatku transportowego od ciężarówek – na przykład poprzez ulgę podatkową od sumy płatności w systemie Płaton.
Oprócz tego anulowano przedpłatę dla właścicieli ciężarówek o DMC powyżej 12 t, a karę za brak opłaty za przejazd zmniejszono z 450 tys. do 5 tys. rubli za pierwsze wykroczenie (z 23 tys. do 260 zł) i do 10 tys. rub. (520 zł.) – za drugie.
Niedawno premier Dmitrij Miedwiediew polecił rządowi złożenie propozycji, dotyczącej odroczenia terminu zwiększenia płatności za przejazd.
Pomimo tych ustępstw sytuacja nadal nie jest dobra – wszystkie dotychczasowe działania godzą w interesy i Rządu, i obywateli, w tym oczywiście kierowców ciężarówek.
Zagrożone bezpieczeństwo ruchu drogowego
Pojawia się problem niedofinansowania strategicznie ważnych projektów infrastrukturalnych, co powinno być priorytetem dla państwa, jeśli chodzi o bezpieczeństwo obywateli. Na domiar złego kilka dni temu minister transportu Maksim Sokołow oznajmił, że realizacja wielu projektów transportowych została przeniesiona na później.
Najważniejsze, że po wiosennych roztopach słaba jakość rosyjskich autostrad negatywnie odbije się na bezpieczeństwie ruchu drogowego. Zima w tym roku odznacza się sporą ilością opadów i nie jest pewne, jak długo taki stan się utrzyma. Synoptycy na domiar złego przewidują deszczowe lato i jesień.
Zgodnie z danymi Państwowej Inspekcji Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, co drugi wypadek w Rosji jest spowodowany złym stanem dróg.
Trudno sobie wyobrazić, ile wypadków będzie po sezonie wakacyjnym.
Autor: Bartłomiej Nowak
