Funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej z Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku zatrzymali do kontroli na DK19 samochód ciężarowy należący do litewskiej firmy transportowej. Jak podała Izba Administracji Skarbowej w Białymstoku, podczas kontroli stwierdzono, że ciężarówka poruszała się po płatnym odcinku drogi bez wniesienia opłaty w systemie e-TOLL.
Weryfikacja wcześniejszych przejazdów wykazała, że nie był to pojedynczy przypadek. KAS ustaliła ponad 30 przejazdów bez wniesienia należnej opłaty.
48 tys. zł zabezpieczenia
W związku z ujawnionymi naruszeniami przewoźnik wpłacił 48 tys. zł na poczet przyszłej kary administracyjnej. Kwota ta nie jest ostateczną karą, lecz zabezpieczeniem na poczet przyszłej sankcji. Dalsze postępowanie prowadzi Główny Inspektorat Transportu Drogowego, który rozstrzygnie sprawę w postępowaniu administracyjnym.
To kolejny w tym roku przypadek, w którym kontrola jednego pojazdu doprowadziła do ujawnienia całej serii wcześniejszych przejazdów bez prawidłowo wniesionej opłaty.
W lutym na drodze ekspresowej S61 w pobliżu Łomży funkcjonariusze KAS zatrzymali pojazd należący do ukraińskiej firmy transportowej. Wówczas ustalono 48 naruszeń popełnionych w ciągu 9 miesięcy, a przewoźnik wpłacił 72 tys. zł zabezpieczenia na poczet przyszłej kary.
e-TOLL obowiązkowy dla ciężkich pojazdów
System e-TOLL służy do poboru opłaty elektronicznej za przejazdy po płatnych odcinkach dróg krajowych zarządzanych przez GDDKiA. Obowiązek dotyczy pojazdów samochodowych oraz zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t, a także autobusów.
Od 1 lutego 2026 r. sieć dróg objętych systemem została rozszerzona, a stawki opłaty elektronicznej zmienione. Dla przewoźników realizujących przewozy międzynarodowe oznacza to konieczność szczególnie dokładnego sprawdzania zarówno tego, czy pojazd jest prawidłowo zarejestrowany w systemie, jak i czy urządzenie przekazujące dane geolokalizacyjne działa poprawnie podczas całej trasy.
Kary e-TOLL mają się zmienić
Sprawa litewskiego przewoźnika pojawia się w momencie, gdy trwają prace nad zmianą zasad karania za naruszenia związane z systemem e-TOLL.
Obecny model od dawna budzi zastrzeżenia ze względu na sztywny charakter sankcji. Problemem jest przede wszystkim ograniczona możliwość dostosowania wysokości kary do skali, charakteru i okoliczności konkretnego naruszenia.
Na kwestię proporcjonalności sankcji zwracał uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich. Wątpliwości dotyczą m.in. tego, czy obecny model odpowiednio rozróżnia przypadki wynikające z długotrwałego niewnoszenia opłat od krótkotrwałych problemów technicznych lub błędów w działaniu urządzeń.
Ministerstwo Infrastruktury zapowiedziało przygotowanie zmodyfikowanego katalogu naruszeń oraz nowego mechanizmu karania. Z dotychczasowych informacji resortu wynika, że przyszły system ma lepiej różnicować sankcje w zależności od rodzaju przewinienia i sytuacji sprawcy.
Nie oznacza to jednak, że organy każdorazowo będą uznaniowo obniżały lub podwyższały karę. Zróżnicowanie sankcji może zostać zapisane już bezpośrednio w katalogu naruszeń i odpowiadających im kar. Na razie obowiązują jednak obecne zasady.
Kolejne przejazdy mogą oznaczać kolejne sankcje
Przypadek ujawniony przez podlaską KAS pokazuje przede wszystkim znaczenie skali naruszeń. Pojedynczy błąd w konfiguracji urządzenia, transmisji danych lub rozliczeniu przejazdu może prowadzić do wszczęcia postępowania. Jeśli jednak problem pozostaje niewykryty przez kolejne trasy, liczba naruszeń może szybko rosnąć, a wraz z nią kwota zabezpieczenia i potencjalnych sankcji.
Dla firm wykonujących regularne przewozy międzynarodowe szczególnie istotne jest więc bieżące monitorowanie rozliczeń e-TOLL, prawidłowego działania urządzeń pokładowych oraz statusu przejazdów, zanim problem zostanie ujawniony podczas kontroli drogowej.
