Nie wprowadzono w Polsce jeszcze najważniejszych regulacji w prawie krajowym, jak chociażby nowy wzór licencji wspólnotowej, ujednolicone zasady egzaminowania i wydawania certyfikatów kompetencji zawodowych czy zmiany sposobu potwierdzania sytuacji finansowej. Nie ma również dokumentu, określonego przez przepisy Unii Europejskiej jako zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Czeka nas zatem chaos organizacyjny i pozostaje mieć jedynię nadzieję, że rząd szybko zajmie się pracami nad zmianą ustaw, a projekt przygotowywany od kilku miesięcy przez Ministerstwo Infrastruktury szybko trafi do Sejmu.
Najczęściej zadawanym przez przedsiębiorców pytaniem jest, czy ich licencje pozostają ważne. Rozporządzenie unijne w tym wypadku wyraźnie mówi:
– Rozporządzenie (WE) nr 1072/2009 właściwe dla przewozu rzeczy; art.4 Licencja wspólnotowa
„ust.2. Licencja wspólnotowa wydawana jest przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby na okres nie dłuższy niż dziesięć lat, z możliwością jego przedłużenia.
Licencje wspólnotowe i uwierzytelnione wypisy z licencji wspólnotowej wydane przed dniem stosowania niniejszego rozporządzenia obowiązują do dnia wygaśnięcia ich ważności.”
– Rozporządzenie (WE)1073/2009 właściwe dla przewozu osób; art .4 Licencja wspólnotowa
„ust.4. Licencja wspólnotowa jest wydawana na odnawialne okresy nie dłuższe niż dziesięć lat.
Licencje wspólnotowe i ich poświadczone za zgodność z oryginałem kopie wydane przed datą rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia zachowują ważność do dnia wygaśnięcia ich ważności.”
Powyższe należy zatem rozumieć w ten sposób, iż wszystkie wydane przed dniem 4 grudnia 2011 roku licencje, które uprawniają nas do transportu międzynarodowego, są ważne i nie ulegają obowiązkowi wymiany.
Zgodnie z unijnymi przepisami, radykalne zmiany pojawią się w sposobie egzaminowania na certyfikat kompetencji zawodowych:
„Certyfikat wydany przed dniem 4 grudnia 2011 r. jako dowód posiadania kompetencji zawodowych na mocy przepisów obowiązujących do tego dnia uznaje się za równoważny z certyfikatem, którego wzór znajduje się w załączniku III, i traktuje się je jako dowód posiadania kompetencji zawodowych we wszystkich państwach członkowskich. Państwa członkowskie mogą wymagać, aby posiadacze certyfikatów kompetencji zawodowych ważnych wyłącznie w odniesieniu do krajowego transportu drogowego zdawali egzaminy lub części egzaminów, o których mowa w art. 8 ust. 1.”
Warto jednak zaznaczyć, że żaden z przepisów prawa krajowego nie wspomina o obowiązku zdawania dodatkowych egzaminów. Nieznane są także projekty aktów prawnych wprowadzających taki obowiązek.
Pojawia się jeszcze kwestia poświadczenia sytuacji finansowej w nowych warunkach.
Musimy wiedzieć, że urzędnicy w starostwach czy Biurze ds. Transportu Międzynarodowego, w celu wydania nowej licencji lub wypisu do już posiadanej licencji, mogą zażądać rocznego sprawozdania finansowego jako dokumentu mającego potwierdzić naszą sytuację finansową. W takich przypadkach ewentualnie można wnioskować o akceptację gwarancji bankowej lub polisy ubezpieczeniowej. Jednak już teraz wszystko wskazuje na to, że od 4 grudnia przepisy Ustawy o transporcie drogowym będą w sprzeczności z pakietem rozporządzeń Unii Europejskiej i to od woli urzędu będzie zależało wg którego porządku prawnego rozpatrzony zostanie wniosek.
Miejmy również na uwadze, iż w przypadku rocznego sprawozdania finansowego – mylnie rozumianego jako bilans – nie istnieje potrzeba wykazywania zysku netto na kwotę potrzebną do zabezpieczenia finansowego wszystkich pojazdów (9 tys Euro pierwszy pojazd, 5 tys Euro każdy następny pojazd). To nie zysk, lecz posiadany kapitał i rezerwy mają uwiarygodnić możliwość regulowania swoich zobowiązań.
Wiele firm próbuje wykorzystać modny ostatnio temat bazy eksploatacyjnej oferując bazy transportowe do wynajęcia. Faktem jest, że po raz kolejny brakuje przepisów krajowych wprowadzających ten wymóg i precyzujących kwestię wyposażenia bazy. Rozp. 1071/2009 wprowadziło wymóg posiadania siedziby, dopiero której posiadanie determinuje prowadzenie działalności związanej z pojazdami w bazie eksploatacyjnej. Nie mylmy BAZY EKSPOLATACYJNEJ (z ang. tłumaczenie – centrum operacyjne) z bazą transportową.
Kolejny ważny fakt: to właśnie baza eksploatacyjna pozwoli nam uzyskać zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Niestety, żadna norma unijna ani krajowa nie określa, jak taka baza powinna wyglądać. Niemniej, ani projekt ani prawo wspólnotowe nie wymuszają potrzeby parkowania lub garażowania wszystkich pojazdów wyłącznie w bazie eksploatacyjnej. Zatem mali lub średni przedsiębiorcy mogą na własnym lub wynajętym podwórku parkować pojazdy. Istotne jest natomiast, aby poza miejscem parkowania czy garażowania pojazdów, przewoźnik mógł mieć dostęp do swojej bazy eksploatacyjnej, pozwalającej mu przygotować pojazd do zadań przewozowych.
Autor: Łukasz Majcher
