ADR 2027: najważniejsze zmiany dla przewoźników i kierowców

Zmiany w załącznikach A i B do ADR mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r. Podobnie jak przy wcześniejszych edycjach przewidziano okres przejściowy. Co do zasady do 30 czerwca 2027 r. przewóz będzie mógł być nadal realizowany zgodnie z ADR 2025. Od 1 lipca 2027 r. nowe wymagania staną się podstawowym punktem odniesienia.

Część zmian będzie jednak objęta odrębnymi, dłuższymi okresami przejściowymi. Dlatego firmy powinny sprawdzić nie tylko datę wejścia ADR 2027 w życie, lecz także przepisy przejściowe dotyczące konkretnych rodzajów ładunków, opakowań czy wyposażenia.

W praktyce przygotowania mogą wymagać aktualizacji klasyfikacji towarów, dokumentacji przewozowej, systemów TMS, instrukcji wewnętrznych i procedur stosowanych przez nadawców oraz przewoźników.

Baterie w jednostkach transportowych ładunku: nowe numery UN

Jedna z ważniejszych zmian dotyczy baterii zainstalowanych w jednostkach transportowych ładunku, np. kontenerach wyposażonych w systemy magazynowania energii.

Dotychczas takie rozwiązania były ujmowane pod jednym wpisem UN 3536. ADR 2027 wprowadzi rozróżnienie zależne od rodzaju baterii:

• UN 3536 – baterie litowo-jonowe zainstalowane w jednostce transportowej ładunku,
• UN 3563 – baterie litowo-metalowe zainstalowane w jednostce transportowej ładunku,
• UN 3564 – baterie sodowo-jonowe zainstalowane w jednostce transportowej ładunku.

Dla przewoźników i nadawców oznacza to konieczność ponownego sprawdzenia klasyfikacji takich przesyłek oraz sposobu ich ujmowania w dokumentacji przewozowej.

W zależności od konkretnej konfiguracji zastosowanie mogą mieć także zmienione wymagania dotyczące oznakowania i innych obowiązków wynikających z ADR, dlatego każdą taką jednostkę warto zweryfikować indywidualnie.

Baterie hybrydowe i uszkodzone ogniwa

Zmiany obejmą również baterie hybrydowe, łączące różne technologie ogniw, w tym litowo-jonowe i sodowo-jonowe. Nowe przepisy szczególne mają doprecyzować sposób ich klasyfikacji i przewozu. W praktyce oznacza to, że nadawcy będą musieli dokładniej sprawdzać konstrukcję baterii i właściwy numer UN przed przygotowaniem przesyłki. Osobne wymagania mają dotyczyć także baterii uszkodzonych lub wadliwych.

W przypadku określonych opakowań stosowanych do przewozu baterii stwarzających podwyższone ryzyko konieczne będzie przekazanie dodatkowych informacji dotyczących warunków użycia danego opakowania i przewozu. Dla przewoźnika oznacza to, że przy odbiorze takich przesyłek szczególnie ważna będzie kompletność dokumentacji dostarczonej przez nadawcę. Dotyczy to m.in. baterii pochodzących z serwisów, zwrotów, napraw czy procesów recyklingu.

Wodór: nowe przepisy szczególne

ADR 2027 uwzględnia również rozwój technologii związanych z magazynowaniem i transportem wodoru.

Jedna ze zmian dotyczy ciekłych organicznych nośników wodoru, czyli LOHC. Nowe przepisy mają doprecyzować warunki, w których takie substancje mogą być klasyfikowane i przewożone. Zmiany obejmą także wybrane kompozytowe zbiorniki ciśnieniowe przeznaczone do sprężonego wodoru. W określonych przypadkach możliwy będzie ich przewóz z innym gazem technicznym, np. azotem, m.in. na potrzeby obsługi lub konserwacji.

Firmy transportujące gazy oraz operatorzy wykorzystujący specjalistyczne cysterny i zbiorniki powinni więc sprawdzić nowe przepisy szczególne pod kątem konkretnych konfiguracji sprzętu.

Cysterny, opakowania i tworzywa z recyklingu

ADR 2027 wprowadzi również zmiany dotyczące cystern i opakowań. Nowe wymagania obejmą m.in. elementy wyposażenia cystern wykonanych z tworzyw sztucznych wzmacnianych włóknem.

Przepisy mają także rozszerzyć możliwości wykorzystania tworzyw pochodzących z recyklingu w określonych rodzajach opakowań. Dla producentów i użytkowników beczek, kanistrów czy innych opakowań oznacza to konieczność sprawdzenia, czy stosowane obecnie rozwiązania nadal spełniają wymagania nowej edycji ADR.

Tabela A zostanie również zaktualizowana. Część wpisów zostanie zmieniona, pojawią się nowe numery UN, a niektóre dotychczasowe pozycje zostaną usunięte. Zmiany dotyczą również UN 1202, czyli paliwa do silników Diesla, którego opis ma zostać rozszerzony o określone paliwa parafinowe, w tym HVO.

Szkolenia zdalne i e-learning

ADR 2027 rozszerzy możliwość prowadzenia części szkoleń dla kierowców w formie zdalnej. Szkolenie początkowe będzie mogło być prowadzone w modelu stacjonarnym, zdalnym albo mieszanym, przy czym część praktyczna nadal będzie wymagała bezpośredniego udziału uczestników.

W przypadku szkoleń okresowych przewidziano także możliwość wykorzystania e-learningu w określonym zakresie. Zmiana ma znaczenie szczególnie dla dużych przewoźników zatrudniających kierowców w wielu lokalizacjach, ponieważ część procesu szkoleniowego będzie można organizować bardziej elastycznie.

Jednocześnie firmy powinny zweryfikować, które elementy kursu nadal muszą odbywać się stacjonarnie.

Zmiany obejmą także osoby samozatrudnione

Przepisy dotyczące szkolenia osób wykonujących zadania związane z przewozem towarów niebezpiecznych mają zostać doprecyzowane. Obowiązki nie będą odnosić się wyłącznie do klasycznie rozumianych pracowników, lecz także do innych osób wykonujących takie czynności, w tym samozatrudnionych.

Dla firm oznacza to konieczność sprawdzenia, czy odpowiednimi szkoleniami objęte są wszystkie osoby uczestniczące w przygotowaniu, załadunku, przewozie i obsłudze towarów niebezpiecznych, niezależnie od formy zatrudnienia.

Nowe instrukcje pisemne

Zmieni się również treść instrukcji pisemnych, które kierowca musi mieć przy sobie podczas przewozu towarów niebezpiecznych. Przewidziano okres przejściowy dla stosowania dotychczasowych wersji dokumentu, dlatego firmy powinny odpowiednio wcześniej przygotować się do wymiany instrukcji znajdujących się w kabinach pojazdów.

To pozornie drobna zmiana, ale w praktyce wymaga aktualizacji dokumentacji we wszystkich pojazdach wykonujących przewozy ADR.

Niższe limity dla części substancji

Zmiany obejmą również podrozdział 1.1.3.6 dotyczący ilości przewożonych w ramach częściowych zwolnień z wymagań ADR. Dla wybranych materiałów należących do kategorii transportowej 1 maksymalna ilość objęta zwolnieniem zostanie obniżona.

Dotyczyć ma to m.in. niektórych gazów stwarzających szczególne zagrożenie. Firmy korzystające ze zwolnienia 1.1.3.6 powinny więc ponownie przeliczyć limity dla przewożonych substancji i sprawdzić, czy dotychczasowe modele przewozu nadal będą spełniały warunki zwolnienia po wejściu ADR 2027 w życie.

Co firmy powinny zrobić przed 2027 r.?

Przygotowania najlepiej zacząć od przeglądu rodzajów przewożonych towarów i sprawdzenia, czy zmienia się ich klasyfikacja, numer UN lub dokumentacja.

W praktyce warto przede wszystkim:

• zweryfikować klasyfikację baterii i zaktualizować odpowiednie numery UN w dokumentach oraz systemach TMS,
• sprawdzić wymagania dotyczące oznakowania i wyposażenia pojazdów,
• ustalić z klientami i nadawcami sposób przekazywania dokumentacji dla uszkodzonych baterii,
• zaktualizować instrukcje wewnętrzne i materiały szkoleniowe,
• sprawdzić harmonogramy szkoleń ADR dla kierowców,
• zweryfikować stosowane opakowania, cysterny i wyposażenie,
• przeanalizować przewozy wykonywane na podstawie zwolnień ilościowych.

Pełny wykaz zmian zawiera dokument UNECE ECE/TRANS/WP.15/274.