Najważniejsze informacje:
- ILT potwierdza, że już w 2026 r. ograniczył intensywność nadzoru nad przewozem towarów niebezpiecznych.
- Inspektorat zamierza koncentrować kontrole drogowe na przedsiębiorstwach uznawanych za najbardziej ryzykowne i szerzej wykorzystywać dane z tachografów.
- W perspektywie najbliższych czterech lat urząd chce przeznaczać więcej środków na nadzór środowiskowy, a mniej na transport.
- Planowany budżet ILT na 2027 r. wynosi 251,6 mln euro, a dodatkowa redukcja finansowania do 2031 r. ma sięgnąć 14,6 mln euro.
- Urząd i ministerstwo mają sprawdzić, czy dostępne środki wystarczą do utrzymania podstawowego poziomu nadzoru we wszystkich obszarach działalności inspektoratu.
Niderlandzki Inspektorat Środowiska i Transportu ostrzega, że nie jest już w stanie utrzymać takiego samego poziomu nadzoru we wszystkich obszarach swojej działalności. Ograniczenia finansowe zmuszają urząd do bardziej zdecydowanego wyboru zadań, do których kierowani będą inspektorzy i środki.
W planie na 2027 r., opublikowanym 16 września, ILT potwierdza, że ograniczenie nadzoru nad przewozem towarów niebezpiecznych rozpoczęło się już w 2026 r. Mniejsza intensywność kontroli ma utrzymać się także w przyszłym roku.
Inspektorat mierzy się z rosnącymi kosztami działalności, wydatkami na nowe systemy informatyczne oraz coraz szerszym zakresem obowiązków ustawowych. Kończą się również tymczasowe źródła finansowania części działań, a urząd wskazuje, że nie otrzymał pełnej rekompensaty za wzrost kosztów.
Presję zwiększa ogólnokrajowy program ograniczania wydatków. Zgodnie z planem rocznym budżet ILT będzie stopniowo maleć, a dodatkowa redukcja do 2031 r. sięgnie 14,6 mln euro.
– Nie możemy już zapewnić wszędzie takiego samego poziomu nadzoru – przyznaje Mattheus Wassenaar, inspektor generalny ILT.
Urząd zaznacza, że przy niewystarczającym finansowaniu niektóre zadania mogą zostać wstrzymane. W innych obszarach możliwe będzie ograniczenie intensywności kontroli albo utrzymywanie nadzoru jedynie na niezbędnym poziomie.
Mniej środków na transport, ale kontrole drogowe pozostaną
Zmiana priorytetów nie oznacza rezygnacji ze standardowego nadzoru nad transportem drogowym. Plan na 2027 r. zakłada dalszą koncentrację działań na firmach uznawanych za najbardziej ryzykowne.
Inspektorat chce szerzej wykorzystywać narzędzia cyfrowe, w tym rozpoznawanie tablic rejestracyjnych i zdalnie pozyskiwane dane z tachografów. Dzięki temu potencjalne naruszenia mają być identyfikowane jeszcze przed podjęciem decyzji o kontroli.
ILT wskazuje również na możliwości inteligentnych tachografów drugiej generacji, które automatycznie rejestrują m.in. przekroczenia granic i umożliwiają zdalną wstępną kontrolę wybranych danych. Zdaniem inspektoratu powinno to usprawnić typowanie pojazdów do kontroli.
Urząd będzie także współpracował z niderlandzkim urzędem ds. pojazdów RDW oraz policją w ramach grupy ekspertów zajmujących się wykrywaniem manipulacji przy tachografach.
W ciągu najbliższych czterech lat ILT chce przeznaczać więcej środków na nadzór środowiskowy, a mniej na transport. Urząd uzasadnia tę zmianę oceną, że ryzyko dla bezpieczeństwa w transporcie jest na ogół odpowiednio kontrolowane.
Przewozy towarów niebezpiecznych: kontrole według oceny ryzyka
ILT odpowiada za nadzór nad transportem towarów niebezpiecznych drogą lądową, koleją, żeglugą śródlądową i morską, transportem lotniczym oraz rurociągami. Kontroluje związane z nimi ryzyko na całym łańcuchu – od produkcji po przetwarzanie odpadów.
W 2027 r. inspektorat chce w większym zakresie prowadzić kontrole oparte na danych i ocenie ryzyka. Szczególna uwaga ma być kierowana na sektory, w których interwencje mogą przynieść największy efekt. Dotyczy to zwłaszcza dużych przedsiębiorstw operujących znacznymi ilościami substancji niebezpiecznych.
Zmiany są częścią szerszej korekty priorytetów ILT. W 2027 r. większy nacisk zostanie położony na zanieczyszczenia PFAS, cybernetyczną i fizyczną odporność infrastruktury publicznej, przestępczość przeciwko środowisku oraz kontrolę produktów sprowadzanych za pośrednictwem sklepów internetowych spoza Unii Europejskiej, które nie spełniają europejskich norm.
Całkowity budżet ILT na 2027 r. zaplanowano na poziomie 251,6 mln euro. Inspektorat oraz Ministerstwo Infrastruktury i Gospodarki Wodnej mają sprawdzić, czy urząd dysponuje wystarczającymi zasobami, aby utrzymać podstawowy poziom nadzoru we wszystkich obszarach swojej odpowiedzialności. Wyniki analizy mają być znane w 2027 r.
