“Kolejna okazja, by sięgnąć do portfeli przewoźników”.  TLP zapowiada kroki prawne

Sektor transportowy wciąż ponosi koszty dostosowania flot do kolejnych etapów Pakietu Mobilności. Po obowiązkowej wymianie urządzeń rejestrujących pojawił się następny wydatek – opłata za aktualizację usuwającą podatność bezpieczeństwa w tachografie, który został wcześniej homologowany i legalnie wprowadzony do obrotu.

Sama konieczność zainstalowania poprawek nie jest przedmiotem sporu. Kontrowersje budzi natomiast próba przerzucenia na końcowego użytkownika kosztu usunięcia podatności wykrytej w już sprzedanym urządzeniu.

Aktualizacja podczas najbliższej kalibracji

Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej opublikowało wykaz obowiązkowych aktualizacji oprogramowania dla wybranych inteligentnych tachografów drugiej generacji G2V2. Wynikają one z działań podejmowanych w związku z podatnościami bezpieczeństwa, zgodnie z art. 20 ust. 4 rozporządzenia Unii Europejskiej nr 165/2014.

Dokumenty producentów VDO/AUMOVIO oraz Stoneridge Electronics potwierdzają, że warsztaty powinny uwzględnić ten obowiązek w procedurach okresowej inspekcji.

Po 15 lipca 2026 r. tachografy VDO DTCO 1381 4.1 z oprogramowaniem w wersji 4126 powinny zostać zaktualizowane do wersji 4141/4.1b.

Kolejny termin wyznaczono na 1 września 2026 r. Po tej dacie aktualizacja obejmie tachografy Stoneridge SE5000-8.1 w wersjach B, C, D oraz E, wyposażone w oprogramowanie SWID 1214 lub 1619. Urządzenia powinny otrzymać wersję F lub nowszą, w tym SWID 2424, 2525 albo 2626.

Aktualizacja ma być przeprowadzana podczas najbliższej wymaganej przepisami kalibracji, wykonywanej między innymi co dwa lata lub po zmianie rozmiaru opon.

Za oprogramowanie potrzebny płatny voucher

Kontrowersje wywołała decyzja jednego z producentów, który zażądał opłaty za udostępnienie oprogramowania do każdego aktualizowanego tachografu.

Sprzeciw zgłosiła organizacja Transport i Logistyka Polska. Związek podkreśla, że przedsiębiorcy nabyli urządzenia jako zgodne z prawem Unii Europejskiej, natomiast obowiązkowa poprawka służy usunięciu podatności istniejącej w produkcie wprowadzonym na rynek przez producenta.

Przewoźnicy nabyli tachografy jako zgodne z prawem Unii! Obowiązkowa poprawka usuwa podatność istniejącą w produkcie wprowadzonym na rynek przez producenta. Użytkownik nie może być zmuszany do ponownego płacenia za zachowanie zgodności, która była zasadniczą cechą kupionego urządzenia – mówi Maciej Wroński, prezes TLP.

Zdaniem organizacji użytkownik nie powinien ponownie płacić za utrzymanie zgodności urządzenia, która była jedną z jego podstawowych cech w chwili zakupu.

TLP żąda zwrotu opłat i zapowiada działania prawne

Transport i Logistyka Polska skierowała wezwanie do zarządu właściwej spółki z grupy AUMOVIO. Organizacja domaga się niezwłocznego udostępnienia bezpłatnej aktualizacji dla wszystkich tachografów DTCO 1381 4.1.

Związek oczekuje również:

• Uruchomienia procedury zwrotu dotychczas pobranych opłat oraz poinformowania o niej warsztatów i użytkowników.
• Pokrycia uzasadnionych dodatkowych kosztów pracy warsztatów, wynikających wyłącznie z usuwania podatności i odrębnych od zwykłego kosztu okresowego sprawdzenia.
• Zapewnienia warsztatom terminowego i nieograniczonego dostępu do oprogramowania, kodów, narzędzi oraz wsparcia technicznego.
• Pisemnego potwierdzenia, że wykonanie aktualizacji nie będzie uzależnione od zakupu dodatkowego produktu, pakietu lub usługi.
• Przedstawienia zasad ustalania cen voucherów, wskazania podmiotu pobierającego opłatę oraz podstawy prawnej i kontraktowej obciążania użytkowników.
• Opublikowania jednolitego komunikatu dla wszystkich państw Unii Europejskiej, wyjaśniającego zasady aktualizacji, rozliczania kosztów i składania reklamacji.

TLP przygotowało również rekomendacje dla swoich członków, które mają pomóc w zabezpieczeniu przyszłych roszczeń o zwrot pobieranych opłat. Przewoźnicy otrzymali także formularz służący dokumentowaniu przypadków obciążania ich kosztami aktualizacji.

Jeżeli nasze wezwanie do AUMOVIO okaże się nieskuteczne, przygotowaliśmy kolejne formalne kroki prawne w celu ochrony interesów naszych transportowych członków – zapowiada prezes TLP.

Dwóch producentów, dwa modele finansowania

Wcześniej głos w tej sprawie zabrała Międzynarodowa Unia Transportu Drogowego (IRU). IRU zaapelowała o ujednolicenie zasad dotyczących obowiązkowych aktualizacji bezpieczeństwa tachografów w całej Unii Europejskiej.

Organizacja zwróciła uwagę na odmienne podejście producentów. Stoneridge Electronics zdecydował się pokryć koszty wymaganych aktualizacji bezpieczeństwa, natomiast Continental, obecnie AUMOVIO, wprowadził system voucherów finansowanych przez przewoźników.

Według IRU różnica ta pokazuje, że przeniesienie wydatków na użytkowników nie jest koniecznością wynikającą z unijnych regulacji.

Zasadniczo IRU uważa, że operatorzy transportu drogowego jako końcowi użytkownicy urządzeń, które zostały już homologowane i wprowadzone do obrotu, nie powinni ponosić kosztów obowiązkowych aktualizacji usuwających problemy związane z bezpieczeństwem wykryte po uzyskaniu homologacji – podkreśla Raluca Marian, dyrektor ds. rzecznictwa IRU w Unii Europejskiej.

IRU porównała sytuację do innych sektorów gospodarki, w których koszty usuwania zagrożeń cyberbezpieczeństwa w urządzeniach ponoszą zazwyczaj ich producenci. Organizacja ostrzegała również, że brak jednolitych zasad może prowadzić do różnego traktowania przedsiębiorstw wykonujących tę samą działalność, zależnie od marki tachografu zamontowanego w pojeździe.

Kolejne koszty po obowiązkowej wymianie

Spór pojawił się krótko po zakończeniu kolejnych etapów obowiązkowej wymiany tachografów w transporcie międzynarodowym.

Od 1 lipca 2026 r. wymóg stosowania inteligentnych tachografów drugiej generacji objął także pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej od 2,5 do 3,5 tony, wykorzystywane w międzynarodowym zarobkowym przewozie rzeczy oraz kabotażu.

Koszty obowiązkowych aktualizacji mogą więc obciążyć nie tylko firmy dysponujące flotami ciężarówek, lecz również przewoźników wykonujących transport lżejszymi pojazdami.

IRU zwraca uwagę, że wraz z postępującą cyfryzacją tachografów aktualizacje bezpieczeństwa mogą być potrzebne coraz częściej. Bez jednolitych reguł przedsiębiorcy mogą ponosić odmienne wydatki wyłącznie z powodu wyboru urządzenia konkretnego producenta.

Za brak aktualizacji kara 1000 złotych

Spór dotyczący finansowania poprawek nie zwalnia przedsiębiorców z obowiązku ich instalowania.

W Polsce użytkowanie pojazdu z tachografem, którego oprogramowanie nie zostało zaktualizowane w odpowiednim terminie, jest zagrożone – zgodnie z pkt. 6.1.6 taryfikatora – karą w wysokości 1000 złotych oraz wszczęciem postępowania dotyczącego dobrej reputacji przewoźnika.

Przedsiębiorcy powinni więc sprawdzać wersję oprogramowania po wykonaniu kalibracji w serwisie oraz zachowywać dokumenty potwierdzające pobrane opłaty. Mogą one być potrzebne w przypadku uruchomienia procedury dochodzenia ich zwrotu.