Tachograf działa, a problem i tak może wyjść przy kontroli. Te błędy przewoźnicy nadal popełniają

Odsłuchaj artykuł

Ten artykuł przeczytasz w 10 minut

Wymiana tachografu na inteligentne urządzenie drugiej generacji nie oznacza końca obowiązków przewoźnika. Do warsztatów wracają dziś firmy, które muszą zaktualizować wcześniej zamontowane urządzenia, a błędy popełniane przez kierowców przy wpisach manualnych pozostają zapisane w pamięci tachografu. Nowe wyzwania pojawiły się również w transporcie pojazdami do 3,5 tony. Co ciekawe, zdaniem Marka Stawowczyka z firmy LONTEX przedsiębiorcy z tego segmentu przygotowali się do zmian lepiej niż część przewoźników dysponujących ciężkimi flotami. O tym, jakie problemy pojawiają się dziś w praktyce serwisowej i dlaczego samo zamontowanie tachografu nie wystarcza, rozmawialiśmy podczas targów TransLogistica Poland 2026.

Za tym tekstem stoi człowiek - nie sztuczna inteligencja. To materiał przygotowany w całości przez redaktora, z wykorzystaniem jego wiedzy i doświadczenia.

Najważniejsze informacje:

  • Po zakończeniu głównych etapów wymiany tachografów część przewoźników wraca do serwisów w związku z koniecznością aktualizacji wcześniej zamontowanych urządzeń.
  • Błędnie wykonany wpis manualny pozostaje w danych tachografu. W takiej sytuacji Marek Stawowczyk zaleca sporządzenie wydruku i opisanie pomyłki.
  • Kierowcy ciężarówek, którzy od lat korzystają z tachografów, mają według obserwacji LONTEX mniej problemów z podstawową obsługą niż osoby rozpoczynające pracę z urządzeniem w busach.
  • Firmy wykorzystujące pojazdy do 3,5 tony były, zdaniem rozmówcy, lepiej przygotowane do nowego obowiązku niż część przedsiębiorstw podczas wymiany tachografów w 2024 r.
  • Regularne szkolenia pomagają kierowcom unikać pomyłek we wpisach manualnych, lepiej rozumieć przepisy dotyczące pracy w porze nocnej i prawidłowo planować skrócone odpoczynki.

trans.INFO: Za przewoźnikami kilka etapów obowiązkowej wymiany tachografów. Z jakimi problemami najczęściej wracają dziś do warsztatów?

Marek Stawowczyk, LONTEX: Obecnie najczęstszym powodem powrotów do serwisu jest aktualizacja tachografów. Pojawiła się konieczność aktualizowania części urządzeń montowanych podczas pierwszej fali wymian, jeszcze w 2024 r.

Dla przewoźników bywa to niezrozumiałe. Niedawno ponieśli koszty zakupu i montażu nowego urządzenia, a teraz muszą ponownie odwiedzić serwis. Sama aktualizacja jest płatna, więc oznacza to kolejny wydatek.

Oczywiście zdarzają się również usterki eksploatacyjne, między innymi związane z GNSS, czyli systemem pozycjonowania satelitarnego, i utratą sygnału. To jednak sytuacje, z którymi warsztaty mają do czynienia w ramach bieżącej obsługi. Jeżeli występuje rzeczywista usterka, zajmuje się nią autoryzowany serwis.

Czy po zakończeniu wymian pojawiają się jeszcze poważne problemy techniczne z nowymi tachografami?

Z naszej perspektywy obecnie sytuacja jest raczej stabilna. Największe trudności mieliśmy podczas samej wymiany urządzeń, kiedy dochodziło do problemów z ich dostępnością i terminami montażu. Dziś tachografy funkcjonują już w normalnym trybie eksploatacyjnym. Oczywiście każdy sprzęt może ulec awarii, ale nie obserwujemy obecnie jakiejś szczególnej fali problemów technicznych.

Ważnym etapem będą również kolejne kalibracje urządzeń montowanych podczas wcześniejszych wymian. To okazja do ponownego sprawdzenia ich poprawnego działania.

A co z błędami po stronie kierowców? Czy smart tachograf drugiej generacji sprawia im trudności?

Jeżeli mówimy o kierowcach dużych ciężarówek, tak naprawdę niewiele się dla nich zmieniło w codziennej obsłudze. To osoby, które od lat pracują z tachografami. Znają podstawowe zasady i wiedzą, jak korzystać z urządzenia. Nowa generacja wprowadziła dodatkowe funkcje, ale sama obsługa z perspektywy kierowcy nie zmieniła się w sposób rewolucyjny.

Moim zdaniem niektóre rozwiązania wręcz poprawiają wygodę użytkowania. Przykładem jest możliwość komunikacji przez Bluetooth, która w odpowiednio wyposażonych urządzeniach i przy wykorzystaniu właściwych aplikacji pozwala korzystać z wybranych funkcji za pośrednictwem smartfona. Więcej trudności widzimy w segmencie pojazdów do 3,5 tony, gdzie wielu kierowców dopiero zaczyna pracę z tachografami.

Czyli większym problemem niż samo urządzenie jest brak doświadczenia kierowcy?

Dokładnie. Kierowca, który przez wiele lat pracował bez tachografu, musi nauczyć się nie tylko jego obsługi, ale również zasad rejestrowania poszczególnych aktywności. Najwięcej niejasności pojawia się przy wpisach manualnych. Trzeba wiedzieć, co wprowadzić, kiedy to zrobić i jak prawidłowo oznaczyć określony okres aktywności. Dla kogoś, kto od lat jeździ ciężarówką, wiele takich czynności jest automatycznych. Dla nowego użytkownika niekoniecznie.

Zdarza się, że kierowcy mylą piktogramy, daty czy godziny. Nie zawsze wiedzą też, jak prawidłowo zapisać aktywności albo kiedy mogą skorzystać z określonych rozwiązań dotyczących odpoczynku. To są rzeczy, których trzeba się po prostu nauczyć.

Czy może się zdarzyć, że tachograf jest technicznie sprawny, a przewoźnik mimo to ma problem przez błędnie wprowadzone dane?

Oczywiście. Trzeba pamiętać, że wpisy manualne wykonuje człowiek, a człowiek może się pomylić. Co ważne, jeżeli taki wpis zostanie już zatwierdzony i zapisany w tachografie, nie możemy go po prostu cofnąć i usunąć.

Dlatego jeżeli kierowca zauważy, że wprowadził coś nieprawidłowo, najlepiej sporządzić odpowiedni wydruk z tachografu i opisać na nim popełniony błąd oraz rzeczywisty przebieg aktywności. Samo pobranie danych nie rozwiąże problemu. Błędny wpis nadal będzie widoczny w zapisach urządzenia.

Czyli kierowca nie powinien zakładać, że pomyłka zniknie przy kolejnym odczycie danych?

Nie. Jeśli coś zostało błędnie wprowadzone i zapisane, pozostaje w danych tachografu. Dlatego tak ważna jest świadomość, jak reagować na pomyłkę. Sam fakt, że urządzenie działa poprawnie, nie oznacza jeszcze, że wszystkie zapisane w nim informacje są prawidłowe.

Czy w praktyce serwisowej widzicie różnicę między dużymi flotami a małymi przewoźnikami?

Nie dzieliłbym firm wyłącznie według liczby samochodów. Ważniejsze jest to, kto korzysta z tachografu i jakie ma doświadczenie. Jeżeli mówimy o pojazdach ciężkich, ciągnikach siodłowych czy dużych flotach transportowych, kierowcy zazwyczaj dobrze znają podstawowe zasady obsługi. Dużo więcej błędów pojawia się obecnie wśród użytkowników pojazdów do 3,5 tony, którzy wcześniej nie mieli praktycznej styczności z tachografami. Dlatego bardzo często prowadzimy szkolenia dla takich kierowców. Zdarza się, że dopiero podczas szkolenia zaczynają rozumieć, jak urządzenie powinno być wykorzystywane w codziennej pracy.

Busy z tachografami. Największy problem to wpisy manualne

Od 1 lipca 2026 r. obowiązek stosowania tachografów objął również pojazdy i zespoły pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 2,5 tony, wykorzystywane w zarobkowym międzynarodowym transporcie rzeczy i kabotażu. Jak po pierwszych miesiącach oceniacie przygotowanie tego segmentu rynku?

Powiem szczerze, że byłem bardzo zaskoczony, i to pozytywnie. Moim zdaniem firmy wykorzystujące pojazdy do 3,5 tony były lepiej przygotowane do nowych obowiązków niż część przedsiębiorstw z ciężkim taborem podczas wcześniejszych wymian tachografów. Wystarczy przypomnieć końcówkę 2024 r. Wtedy mieliśmy bardzo trudną sytuację z dostępnością urządzeń i komponentów. Wielu przewoźników zostawiło wymianę na ostatnią chwilę, zakładając, że wszystko uda się załatwić od ręki.

W pewnym momencie zaczęło brakować praktycznie wszystkiego. Ceny niektórych komponentów wzrosły nawet pięciokrotnie.

W przypadku busów sytuacja wyglądała lepiej. Przynajmniej z naszej perspektywy firmy były bardziej świadome nadchodzącego obowiązku i wcześniej przygotowywały się do zmian.

A z czym kierowcy busów mają dziś największy problem? Z obsługą tachografu czy z nowymi zasadami czasu jazdy i odpoczynku?

Z informacji, które otrzymujemy od kierowców, wynika, że wielu z nich pozytywnie ocenia jasne zasady pracy i odpoczynku. Wiedzą, kiedy powinni zrobić przerwę i jak zaplanować odpoczynek. Najwięcej trudności sprawiają natomiast wpisy manualne i praktyczna obsługa urządzenia. Nowy użytkownik musi nauczyć się rozpoznawać piktogramy, poprawnie wprowadzać daty oraz godziny, oznaczać aktywności i rozumieć, co powinien zrobić po rozpoczęciu lub zakończeniu określonego etapu pracy. Do tego dochodzi znajomość zasad odpoczynku i sytuacji, w których można korzystać z przewidzianych przepisami rozwiązań. To wymaga praktyki. Kierowcy, którzy wcześniej nie mieli kontaktu z tachografami, często popełniają na początku podstawowe błędy, ale z czasem nabierają doświadczenia.

Czy samo przeszkolenie kierowcy przy montażu tachografu wystarcza?

Moim zdaniem nie. Zawsze zalecam szkolenia z obsługi tachografów. Zdarzały się sytuacje, w których firma zamontowała urządzenia w busach, ale kierowcy nie zostali odpowiednio przygotowani do ich użytkowania.

Dlatego warto korzystać ze szkoleń prowadzonych przez osoby, które dobrze znają zarówno urządzenia, jak i praktykę transportową. Nie musi to być szkolenie w LONTEX. Na polskim rynku jest wiele firm, które się w tym specjalizują.

Zalecałbym, aby kierowcy uczestniczyli w takich szkoleniach cyklicznie, na przykład co rok lub dwa lata. Można wysłać ich do ośrodka szkoleniowego albo zaprosić instruktora do przedsiębiorstwa.

Wspomniał Pan o praktycznych sztuczkach i trikach, których kierowcy mogą nauczyć się podczas szkoleń. Co konkretnie ma Pan na myśli?

Chodzi o znajomość przepisów i umiejętność wykorzystania ich w codziennej pracy. Na przykład o to, jak prawidłowo uwzględniać pracę w porze nocnej, jak wykonywać wpisy manualne czy kiedy najlepiej zaplanować skrócony odpoczynek. To są rzeczy, które doświadczeni praktycy dobrze znają, ale kierowca nie zawsze zdaje sobie sprawę ze wszystkich możliwości i ograniczeń. Często po prostu jeździ według przyjętego schematu.

Podczas szkolenia może dowiedzieć się, jak prawidłowo korzystać z tachografu, lepiej planować pracę i unikać błędów. Nie chodzi o obchodzenie przepisów, ale o ich właściwe rozumienie i stosowanie.

Czy po kilku miesiącach funkcjonowania nowych przepisów dla busów można powiedzieć, że największe trudności są już za branżą?

Jeżeli chodzi o montaż urządzeń, sytuacja jest znacznie spokojniejsza niż podczas wcześniejszej wymiany tachografów w ciężarówkach. Ale samo wyposażenie samochodu w tachograf to dopiero pierwszy etap. Później dochodzi prawidłowa eksploatacja, obsługa, szkolenie kierowców i regularne kontrole techniczne urządzeń. Teraz zbliża się również okres kolejnych kalibracji tachografów montowanych podczas wymian w 2024 r. Będziemy ponownie weryfikować, czy wszystko działa poprawnie.
Najważniejsze, żeby przewoźnicy nie traktowali montażu tachografu jako jednorazowej czynności, po której nie trzeba już niczego sprawdzać.

Gdyby miał Pan wskazać jedną rzecz, o której przewoźnicy powinni dziś pamiętać, żeby uniknąć problemów związanych z tachografami, co by to było?

Przede wszystkim szkolenie kierowców. Możemy mieć nowoczesny, sprawny technicznie tachograf, ale jeśli człowiek nie potrafi go prawidłowo obsługiwać, nadal będzie popełniał błędy.

Regularne szkolenia pozwalają wyjaśnić wątpliwości, przypomnieć zasady i pokazać praktyczne rozwiązania, które przydają się w codziennej pracy. Tachograf jest narzędziem. Trzeba po prostu wiedzieć, jak z niego korzystać.

Tagi:

Zobacz również