Od początku 2026 r. uprawnieni kierowcy autobusów i ciężarówek wykonujący przewozy międzynarodowe mogą otrzymywać na Słowacji wizy krajowe na okres zatrudnienia, nie dłuższy jednak niż rok. Wcześniej maksymalny okres ważności takiej wizy wynosił 180 dni.
Według słowackiego Centralnego Urzędu Pracy, Spraw Socjalnych i Rodziny w 2026 r. można wydać nawet 5 tys. takich wiz krajowych. Z rozwiązania mogą skorzystać pracownicy z określonej grupy państw, między innymi Ukrainy, Serbii, Gruzji, Indii, Filipin, Nepalu, Kazachstanu i Uzbekistanu.
Rząd uznał, że dotychczasowy, sześciomiesięczny okres był zbyt krótki zarówno z perspektywy pracodawców, jak i pracowników. Roczna wiza ma ułatwić zagranicznym kierowcom adaptację, ukończenie szkoleń zawodowych oraz pozostanie w firmie na dłużej.
Po kilku miesiącach obowiązywania nowych zasad firmy logistyczne mówią jednak raczej o stopniowej poprawie niż o przełomie.
„Po zmianie przepisów u niektórych przewoźników widzimy niewielki wzrost liczby kierowców z państw trzecich. Pracownicy wykonują swoje obowiązki prawidłowo i zgodnie z oczekiwaniami” – powiedział Stanislav Michalička ze słowackiego Stowarzyszenia Logistyki i Spedycji (ZLZ SR).
Jak podkreśla organizacja, nowe przepisy pomogły części przewoźników, ale problemy z rekrutacją w branży wykraczają daleko poza stanowiska kierowców ciężarówek.
Roczna wiza ułatwia wdrożenie kierowcy
Dla firm rekrutujących pracowników za granicą wydłużenie ważności wizy z sześciu miesięcy do roku ma duże znaczenie. Zatrudnienie kierowcy to bowiem nie tylko obsadzenie wolnego miejsca w kabinie. Jozef Ševčík, który odpowiada za działalność Raben Logistics na Słowacji, zwraca uwagę, że nowy pracownik musi poznać procedury i technologie stosowane w firmie, a także zintegrować się z zespołem.
Proces ten wymaga czasu, dlatego roczna wiza jest korzystna nie tylko dla kierowców, lecz także dla firm logistycznych inwestujących w ich szkolenie i wdrożenie.
Raben Logistics Slovakia nie zwiększyła jeszcze liczby kierowców z państw trzecich, ponieważ wcześniej odpowiedziała na niedobory kadrowe, zatrudniając pracowników ze Słowacji. Ševčík zaznacza jednak, że przy kolejnych naborach firma może sięgnąć także po kandydatów z zagranicy.
Problem ma również podłoże demograficzne. Doświadczeni kierowcy przechodzą na emeryturę, a stosunkowo niewielu młodych ludzi wybiera ten zawód – wskazuje Ševčík. Barierą są także koszty zdobycia prawa jazdy i wymaganych kwalifikacji zawodowych, które mogą sięgać tysięcy euro.
Brakuje nie tylko kierowców
Firmy logistyczne mają trudności z obsadzeniem również innych stanowisk operacyjnych. ZLZ SR wskazuje na niedobór magazynierów, dyspozytorów i operatorów wózków widłowych, a Raben mierzy się z podobnymi problemami w wielu obszarach działalności operacyjnej.
Rekrutacja cudzoziemców może być szczególnie pomocna przy pracach fizycznych, w przypadku których znajomość słowackiego ma mniejsze znaczenie. Firmy widzą potencjał między innymi w zatrudnianiu pracowników kompletacji zamówień, magazynierów, kierowców ciężarówek i operatorów wózków widłowych.
Takie rozwiązanie oznacza jednak dodatkowe koszty. Korzystanie z agencji zwiększa wydatki pracodawców, natomiast bezpośrednia rekrutacja za granicą wiąże się z większą liczbą formalności oraz dłuższym procesem szkolenia i wdrożenia pracownika.
Dlatego branża postuluje stworzenie bardziej przewidywalnych, długoterminowych zasad migracji zarobkowej, zamiast opierania się wyłącznie na krótkoterminowych działaniach rekrutacyjnych. Raben wskazuje między innymi na potrzebę uproszczenia przejścia od wizy krajowej do pobytu czasowego oraz szybszego uznawania zagranicznych kwalifikacji i praw jazdy.
W tym kierunku wprowadzono już kolejną zmianę przepisów. Od lipca 2026 r. obywatele państw trzecich mogą przejść z wizy krajowej na pobyt czasowy związany z zatrudnieniem, pod warunkiem że pozostają na tym samym stanowisku.
