Do kontroli doszło w sobotę, 7 listopada 2026 r., w godzinach porannych. Inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w Białymstoku wytypowali i zatrzymali zespół pojazdów zmierzający w kierunku wyjazdu z Polski.
Transport wykonywała niemiecka firma. Ciągnik siodłowy posiadał niemieckie tablice rejestracyjne, natomiast naczepa była zarejestrowana w Federacji Rosyjskiej. Zestaw przewoził odczynniki laboratoryjne na trasie Niemcy–Rosja.
Niemiecki ciągnik, rosyjska naczepa. Co mówią przepisy?
Kluczowe znaczenie w sprawie miała rejestracja naczepy. Zgodnie z art. 3l rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014 unijne sankcje obejmują nie tylko przedsiębiorstwa transportowe z siedzibą w Rosji, ale również zakaz przewozu towarów na terytorium UE przy użyciu przyczep i naczep zarejestrowanych w tym państwie.
Zakaz obowiązuje także wtedy, gdy rosyjska naczepa jest ciągnięta przez pojazd zarejestrowany w innym kraju, np. w Niemczech czy Polsce. Samo wykorzystanie unijnego ciągnika lub zlecenie przewozu przedsiębiorstwu z UE nie pozwala więc ominąć ograniczeń.
Przepisy rozszerzono na rosyjskie przyczepy i naczepy w czerwcu 2023 r., w ramach 11. pakietu sankcji. Celem tej zmiany było ograniczenie możliwości obchodzenia restrykcji poprzez wykorzystywanie pojazdów zarejestrowanych w innych państwach.
Unijne regulacje przewidują jednak wyjątki. Właściwy organ państwa członkowskiego może wydać zezwolenie na odstępstwo od zakazu w określonych przepisami przypadkach, m.in. w związku z przewozem wybranych produktów medycznych i farmaceutycznych, artykułów rolno-spożywczych czy pomocą humanitarną.
Zezwolenie było, ale warunki nie zostały spełnione
Podczas kontroli kierowca okazał zezwolenie wydane przez właściwy organ niemiecki, które miało umożliwiać realizację przewozu objętego odstępstwem od sankcji.
Inspektorzy ITD zweryfikowali jednak treść dokumentu i stwierdzili, że określone w nim warunki nie odpowiadały rzeczywistym okolicznościom transportu. W efekcie niemiecki przewoźnik nie był uprawniony do skorzystania z tego odstępstwa.
WITD w Białymstoku nie sprecyzował, na czym dokładnie polegała rozbieżność. Nie wiadomo zatem, czy problem dotyczył rodzaju przewożonego towaru, zakresu zezwolenia, czy innych warunków określonych przez niemiecki organ.
Ponad 100 tys. zł kaucji i postępowania administracyjne
Konsekwencje kontroli okazały się dla niemieckiej firmy poważne.
Kierowca jeszcze podczas czynności kontrolnych uiścił nałożone na niego grzywny. Jednocześnie inspektorzy wszczęli postępowania administracyjne wobec przewoźnika oraz osoby zarządzającej transportem.
Ciągnik siodłowy został usunięty na parking strzeżony do czasu wpłaty kaucji przekraczającej 100 tys. zł. Kwota ta ma zabezpieczać przewidywane kary pieniężne.
Nie oznacza to, że na przewoźnika nałożono już ostateczną karę w takiej wysokości. Odpowiedzialność finansowa będzie przedmiotem prowadzonych postępowań administracyjnych.
Naczepę wraz z odczynnikami laboratoryjnymi przejął inny przewoźnik, uprawniony do realizacji tego transportu.
Co z tej kontroli wynika dla przewoźników?
Przypadek niemieckiej firmy pokazuje, że przy przewozach objętych unijnymi sankcjami samo posiadanie zezwolenia na odstępstwo od zakazu nie wystarcza. Kluczowa jest zgodność rzeczywiście wykonywanego transportu ze wszystkimi warunkami określonymi w zezwoleniu.
Dla przewoźników oznacza to konieczność zweryfikowania przed wyjazdem nie tylko kraju rejestracji ciągnika i naczepy, lecz również zakresu posiadanego zezwolenia. W zależności od treści konkretnego dokumentu znaczenie mogą mieć m.in. rodzaj i klasyfikacja taryfowa przewożonego towaru, wskazane w nim podmioty, trasa czy okres obowiązywania odstępstwa.
Niezgodność może mieć poważne konsekwencje finansowe i organizacyjne, jeszcze zanim zakończy się postępowanie administracyjne. W opisanym przypadku ciągnik trafił na parking strzeżony, transport musiał przejąć inny uprawniony przewoźnik, a kwota zabezpieczenia przewidywanych kar przekroczyła 100 tys. zł.
