AdobeStock

Nowy obowiązek podatkowy od 2027 r. Także małe firmy transportowe będą musiały zmienić sposób prowadzenia księgowości

Odsłuchaj artykuł

Ten artykuł przeczytasz w 7 minut

Od 1 stycznia 2027 r. kolejna grupa przedsiębiorców, w tym właściciele jednoosobowych firm transportowych, zostanie objęta obowiązkiem elektronicznego prowadzenia ksiąg podatkowych. Zmiana dotyczy zarówno przedsiębiorców rozliczających PIT według skali lub stawki liniowej, jak i ryczałtowców. Nie wystarczy już tradycyjna papierowa księga — dane trzeba będzie prowadzić w odpowiednim programie i przekazywać fiskusowi w strukturze JPK. Ministerstwo Finansów utrzymuje harmonogram reformy, choć przygotowano projekty czasowych zwolnień dla części najmniejszych przedsiębiorców.

Za tym tekstem stoi człowiek - nie sztuczna inteligencja. To materiał przygotowany w całości przez redaktora, z wykorzystaniem jego wiedzy i doświadczenia.

Najważniejsze informacje:

  • 1 stycznia 2027 r. – obowiązek elektronicznej księgowości obejmie kolejną grupę przedsiębiorców rozliczających podatek dochodowy od osób fizycznych.
  • Zmiana dotyczy również transportu. Obejmie między innymi jednoosobowe firmy przewozowe prowadzące podatkową księgę przychodów i rozchodów oraz przedsiębiorców rozliczających się ryczałtem.
  • Nowe struktury JPK. Dane będą przekazywane w odpowiednich plikach JPK_PKPIR i JPK_EWP. Odrębne wymagania dotyczą również ewidencji środków trwałych.
  • Pierwsza wysyłka za 2027 r. nastąpi w 2028 r., w terminie powiązanym ze złożeniem rocznego zeznania podatkowego.
  • Możliwe wyjątki. Projekty rozporządzeń przewidują czasowe zwolnienia m.in. dla przedsiębiorców niebędących czynnymi podatnikami VAT.

Od 2027 r. kolejni przedsiębiorcy będą musieli prowadzić podatkowe księgi i ewidencje przy użyciu programów komputerowych. To ostatni etap wdrażania nowych obowiązków w zakresie cyfrowej dokumentacji księgowej w podatkach dochodowych. Reforma obejmuje zarówno podatników prowadzących podatkową księgę przychodów i rozchodów (PKPiR), jak i osoby rozliczające się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

W przypadku firm transportowych oznacza to zmiany dla przedsiębiorców, którzy dotychczas prowadzili księgowość w tradycyjnej formie, bez odpowiedniego programu umożliwiającego przygotowanie plików JPK.

Warto jednak podkreślić, że nie wszystkie firmy zostaną objęte nowymi zasadami dopiero od przyszłego roku.

W branży transportowej oznacza to, że przedsiębiorcy rozliczający VAT miesięcznie (JPK_V7M) zostali objęci obowiązkiem elektronicznego prowadzenia ksiąg już od 1 stycznia 2026 r. Z kolei od 1 stycznia 2027 r. nowe wymagania obejmą kolejną grupę firm, w tym mniejszych przewoźników i przedsiębiorców świadczących usługi kurierskie, którzy rozliczają VAT kwartalnie (JPK_V7K). Obowiązek może dotyczyć również przedsiębiorców korzystających ze zwolnienia z VAT, z zastrzeżeniem planowanych zwolnień z elektronicznego prowadzenia ewidencji.

JPK_PKPIR i JPK_EWP. Co zmieni się w praktyce?

Nowe zasady nie oznaczają jedynie zastąpienia papierowego zeszytu arkuszem kalkulacyjnym.

Przedsiębiorca musi prowadzić odpowiednią księgę lub ewidencję w sposób umożliwiający przygotowanie danych zgodnych ze strukturami logicznymi określonymi przez Ministerstwo Finansów.

W przypadku działalności gospodarczej podstawowe znaczenie mają:

  • JPK_PKPIR – struktura obejmująca dane z podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Dotyczy m.in. przedsiębiorców rozliczających działalność gospodarczą według skali podatkowej lub podatkiem liniowym i prowadzących PKPiR.
  • JPK_EWP – struktura przeznaczona dla podatników prowadzących ewidencję przychodów, przede wszystkim przedsiębiorców opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.
  • JPK_ST – odrębna struktura obejmująca dane o środkach trwałych oraz wartościach niematerialnych i prawnych, z uwzględnieniem przewidzianych przepisami zwolnień.

Dla właścicieli niewielkich firm przewozowych znaczenie ma zwłaszcza konieczność właściwego ewidencjonowania przychodów, kosztów oraz dokumentów związanych z działalnością.

W firmach rozliczających koszty uzyskania przychodów będą to między innymi wydatki na paliwo, naprawy, części zamienne, usługi serwisowe czy inne koszty prowadzenia działalności. W przypadku przedsiębiorców opodatkowanych ryczałtem podstawowe znaczenie ma prawidłowe prowadzenie ewidencji przychodów.

Nowe rozwiązania mają umożliwić administracji skarbowej bardziej zautomatyzowaną analizę danych podatkowych.

Kiedy przedsiębiorca będzie musiał wysłać pierwsze pliki?

Istotne jest rozróżnienie dwóch obowiązków: bieżącego prowadzenia ksiąg w postaci elektronicznej oraz przekazywania ich fiskusowi.

Przedsiębiorcy objęci reformą od 1 stycznia 2027 r. będą musieli prowadzić odpowiednią dokumentację elektronicznie już od początku roku podatkowego. Nie oznacza to jednak obowiązku comiesięcznego przesyłania całej podatkowej księgi przychodów i rozchodów do urzędu skarbowego. Dane w strukturze JPK będą przekazywane po zakończeniu roku podatkowego, w terminie powiązanym ze składaniem rocznego zeznania.

Dla przedsiębiorców rozliczających PIT za rok kalendarzowy 2027 pierwsza wysyłka przypada zatem zasadniczo do 30 kwietnia 2028 r.

Inaczej jest w przypadku firm, które zostały objęte obowiązkiem prowadzenia ksiąg elektronicznych już od 2026 r. One po raz pierwszy przekażą odpowiednie pliki za 2026 r. w 2027 r.

Ministerstwo Finansów przewiduje wyjątki dla części przedsiębiorców

Choć ogólny harmonogram wdrażania elektronicznych ksiąg nie został przesunięty, w 2026 r. przygotowano projekty rozporządzeń przewidujących czasowe zwolnienia z części nowych obowiązków.

Jedno z rozwiązań dotyczy przedsiębiorców prowadzących PKPiR, którzy nie są czynnymi podatnikami VAT. Projekt przewiduje zwolnienie z obowiązku elektronicznego prowadzenia i przekazywania PKPiR za lata 2027 i 2028, pod warunkiem spełnienia określonych wymagań dotyczących statusu podatnika VAT. Podobne rozwiązanie zaproponowano dla przedsiębiorców opodatkowanych ryczałtem, którzy prowadzą ewidencję przychodów.

Odrębne projekty przewidują także czasowe zwolnienia dotyczące elektronicznej ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych. Nie oznacza to jednak, że każdy przedsiębiorca niepłacący VAT automatycznie będzie zwolniony z obowiązku. Znaczenie mają szczegółowe warunki, w tym status podatnika w okresach wskazanych w projektach.

Co ważne, są to rozwiązania wymagające sprawdzenia ostatecznego brzmienia i wejścia w życie odpowiednich rozporządzeń. Samo opublikowanie projektu nie daje jeszcze przedsiębiorcy podstawy do zastosowania zwolnienia.

Dla małych firm transportowych, zwłaszcza prowadzących działalność w ograniczonej skali, może to być istotna kwestia przy planowaniu zmian w księgowości.

Co oznacza zmiana dla jednoosobowych firm transportowych?

W branży transportowej działa wiele niewielkich przedsiębiorstw, w których właściciel sam zajmuje się nie tylko organizacją przewozów i obsługą klientów, lecz również częścią spraw administracyjnych. Nowe zasady mogą oznaczać konieczność dostosowania dotychczasowego sposobu prowadzenia księgowości.

Przedsiębiorca powinien przede wszystkim ustalić, czy posiada oprogramowanie umożliwiające prawidłowe prowadzenie ewidencji oraz przygotowanie odpowiednich plików JPK.Jeżeli korzysta z usług zewnętrznego biura rachunkowego, warto sprawdzić, czy obsługa nowych struktur została uwzględniona w dotychczasowej umowie.

W praktyce przygotowania mogą dotyczyć również sposobu przekazywania dokumentów do księgowości, kompletności danych kontrahentów i prawidłowego ewidencjonowania operacji gospodarczych.

W przypadku firm posiadających kilka pojazdów szczególnie ważne może być uporządkowanie dokumentacji dotyczącej wydatków eksploatacyjnych i środków trwałych.

Zmiana nie musi oznaczać obowiązku zakupu osobnego, rozbudowanego programu księgowego przez każdego przewoźnika. Jeżeli ewidencję prowadzi biuro rachunkowe, kluczowe będzie zapewnienie, że wykorzystywane przez nie narzędzia umożliwiają realizację obowiązków podatkowych przedsiębiorcy.

Nowy obowiązek to nie to samo co KSeF

Warto również odróżnić elektronizację ksiąg podatkowych od obowiązku korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur. KSeF dotyczy wystawiania i odbierania faktur ustrukturyzowanych, natomiast przepisy o JPK w podatkach dochodowych regulują sposób prowadzenia ksiąg i ewidencji oraz ich przekazywania administracji skarbowej.

Są to zatem dwa odrębne obszary obowiązków, choć w praktyce systemy księgowe przedsiębiorstw mogą obsługiwać oba rozwiązania.

Właściciele firm transportowych powinni więc sprawdzić nie tylko przygotowanie do korzystania z KSeF, ale również zdolność prowadzenia ewidencji zgodnie z wymaganiami JPK_PKPIR lub JPK_EWP.

Co przewoźnik powinien sprawdzić przed końcem roku?

Do rozpoczęcia ostatniego etapu reformy pozostało niewiele czasu.

Przedsiębiorcy, którzy dotychczas prowadzili dokumentację podatkową w formie papierowej, powinni ustalić, od kiedy dokładnie obejmuje ich obowiązek elektronicznej ewidencji. Następnie warto zweryfikować formę opodatkowania, sposób rozliczania VAT i możliwość skorzystania z ewentualnych zwolnień. Kolejnym krokiem jest sprawdzenie, czy obecny program księgowy albo biuro rachunkowe obsługuje wymagane struktury JPK.

Przygotowania najlepiej rozpocząć przed 1 stycznia, ponieważ przedsiębiorcy objęci obowiązkiem nie będą mogli ograniczyć się do sporządzenia elektronicznego zestawienia dopiero przy rozliczeniu rocznym. Dokumentacja musi być prowadzona w wymaganej formie na bieżąco.

Dla małych firm przewozowych oznacza to kolejny element cyfryzacji obowiązków administracyjnych, obok elektronicznego fakturowania, systemów rozliczania czasu pracy kierowców i cyfrowego zarządzania dokumentacją transportową.

 

Tagi:

Zobacz również