Jak zmienia się pozycja polskich przewoźników w Europie? Co najbardziej obciąża dziś firmy transportowe i jak przygotować się na kolejne regulacje? Na te pytania odpowiada raport „Transport, spedycja i logistyka w Polsce 2026”, którego partnerem medialnym jest trans.iNFO.
Publikacja obejmuje 12 rozdziałów. Przedstawia dane dotyczące rynku i kondycji przedsiębiorstw, a także komentarze ekspertów na temat kosztów działalności, kadr, transformacji flot, cyfryzacji i bezpieczeństwa ładunków.
Partnerem medialnym publikacji jest trans.iNFO. Raport jest dostępny na stronie poświęconej publikacji.
Polska pozostaje liderem przewozów drogowych
Autorzy raportu zwracają uwagę na skalę działalności polskich przewoźników w Europie. Według przywołanych w publikacji danych Eurostatu w 2024 r. wykonali oni 19,7 proc. całej pracy przewozowej w unijnym drogowym transporcie towarów. W przewozach międzynarodowych ich udział wyniósł 32,7 proc.
Silna pozycja na rynku europejskim oznacza jednak również dużą zależność od sytuacji gospodarczej w innych krajach oraz zmian zasad wykonywania przewozów. W raporcie wskazano, że dla polskich firm szczególne znaczenie mają przewozy między państwami innymi niż kraj rejestracji pojazdu, czyli cross-trade.
Autorzy opisują również rozdrobnienie rynku. Działa na nim wiele małych przedsiębiorstw, często jednoosobowych. Taka struktura może ułatwiać szybkie dostosowywanie się do popytu, ale jednocześnie utrudnia części firm gromadzenie kapitału na inwestycje.
Restrukturyzacje i zatory płatnicze
Jednym z głównych tematów raportu jest pogorszenie kondycji przedsiębiorstw transportowych. Jak podano w publikacji, w 2025 r. wobec firm z sektora transportu otwarto 653 postępowania restrukturyzacyjne. Ponad 500 z nich dotyczyło przewoźników drogowych.
Autorzy zwracają uwagę, że trudności firm nie sprowadzają się wyłącznie do liczby dostępnych zleceń. Znaczenie ma również to, czy stawka pokrywa koszty przewozu oraz kiedy przedsiębiorca otrzymuje zapłatę. Przewoźnik musi bowiem finansować paliwo, opłaty drogowe, wynagrodzenia czy raty leasingowe, zanim na jego konto wpłyną środki za wykonaną usługę.
W raporcie przytoczono dane, według których 85 proc. firm transportowo-logistycznych ma kontrahentów regulujących należności po terminie. Opóźnienia mogą przenosić się na kolejne przedsiębiorstwa: firma, która sama nie otrzymała płatności, później reguluje swoje zobowiązania wobec dostawców.
Ile naprawdę kosztuje kilometr?
Osobny rozdział publikacji poświęcono kosztom działalności i zarządzaniu marżą. Autorzy wskazują, że na wynik przewoźnika wpływa nie tylko cena paliwa, lecz także m.in. koszt pracy kierowcy, leasing lub amortyzacja pojazdu, serwis, ubezpieczenie i opłaty drogowe.
Według przedstawionych w raporcie przedziałów paliwo odpowiada zwykle za 30–40 proc. całkowitego kosztu, praca kierowcy za 20–30 proc., a leasing i amortyzacja za 15–20 proc. Autorzy zaznaczają, że wartości różnią się w zależności od firmy, segmentu rynku i obsługiwanej trasy.
Na rentowność wpływają również puste przebiegi oraz czas postoju i oczekiwania. Dlatego w publikacji zwrócono uwagę na potrzebę liczenia kosztów nie tylko dla całej floty, ale także dla poszczególnych tras i klientów. Dzięki temu przedsiębiorca może sprawdzić, które zlecenia rzeczywiście przynoszą zysk.
Kierowcy, flota i nowe technologie
Raport porusza także problem dostępności kierowców. Autorzy przypominają, że brak pracownika może oznaczać nie tylko utracony przychód z niewykonanego przewozu. Koszty stałe pojazdu, w tym rata leasingowa, nadal bowiem obciążają firmę.
W publikacji wskazano również na wyzwania związane ze strukturą wieku kierowców i pozyskiwaniem nowych pracowników. Wśród tematów znalazły się kwestie utrzymania kadry oraz warunków pracy.
Kolejne rozdziały dotyczą transformacji flot, dostępności ładowania i finansowania nowych pojazdów. Autorzy analizują też możliwości wykorzystania danych, cyfryzacji i sztucznej inteligencji w planowaniu oraz zarządzaniu przedsiębiorstwem. Omawiają ponadto bezpieczeństwo ładunków, zagrożenia cyfrowe i sytuację na kierunku wschodnim.
Mapa gotowości na 2027 r.
W końcowej części raportu zamieszczono mapę gotowości na 2027 r. To zestaw pytań, które mają pomóc przedsiębiorcom ocenić, jak zarządzają najważniejszymi obszarami działalności.
Autorzy proponują m.in. sprawdzenie, czy firma zna rzeczywisty koszt wozokilometra na głównych trasach, kontroluje terminowość płatności i wiarygodność kontrahentów, a także czy ma plan pozyskiwania i zatrzymywania kierowców. Pytania dotyczą również wymiany pojazdów, połączenia danych z różnych systemów oraz ochrony ładunków i informacji.
