Najważniejsze informacje:
- Strajk generalny w Hiszpanii 11 listopada 2026 r. może spowodować utrudnienia w transporcie towarów i zakłócenia w łańcuchach dostaw.
- Kolej ma zagwarantowane 26 proc. przewozów towarowych. Hiszpańskie Ministerstwo Transportu ustaliło minimalny poziom obsługi, przewidując wyższe gwarancje m.in. dla przewozów paliw, odpadów i ładunków związanych z przemysłem motoryzacyjnym.
- Transport drogowy bez analogicznych gwarancji na poziomie krajowym. Fenadismer krytykuje tę decyzję, wskazując, że ciężarówki odpowiadają za ponad 90 proc. przewozów towarowych w Hiszpanii, a kolej za około 1 proc.
- Przewoźnicy ostrzegają przed problemami z zaopatrzeniem. Federacja obawia się zakłóceń w dostawach podstawowych towarów i apeluje o zabezpieczenie transportu niezbędnych ładunków.
- Skala utrudnień pozostaje nieznana. Nie wiadomo jeszcze, ilu kierowców przystąpi do strajku ani w jakim stopniu protest wpłynie na krajowe i międzynarodowe przewozy drogowe.
Hiszpańska Federacja Krajowych Stowarzyszeń Przewoźników (Fenadismer) zarzuca Ministerstwu nierówne traktowanie poszczególnych gałęzi transportu w związku ze strajkiem generalnym zaplanowanym na 11 listopada 2026 r.
W komunikacie z 9 listopada organizacja zwróciła uwagę, że administracja zdecydowała się zabezpieczyć część kolejowych przewozów towarowych, natomiast nie przyjęła ogólnokrajowych rozwiązań gwarantujących utrzymanie określonego poziomu transportu ładunków ciężarówkami.
Zdaniem federacji jest to szczególnie niezrozumiałe, ponieważ – według przywoływanych przez nią danych – transport drogowy odpowiada za ponad 90 proc. przewozów towarowych w Hiszpanii, podczas gdy udział kolei wynosi około 1 proc.
Kolej ma zagwarantowane 26 proc. przewozów
Zgodnie z decyzją hiszpańskiego Ministerstwa Transportu z 9 listopada podczas środowego strajku utrzymane ma zostać średnio 26 proc. zaplanowanych kolejowych przewozów towarowych. Wyższe poziomy obsługi przewidziano dla wybranych kategorii ładunków, w tym związanych z przemysłem motoryzacyjnym, paliwami, hutnictwem oraz transportem odpadów.
Ministerstwo uzasadnia te rozwiązania koniecznością ochrony ciągłości produkcji i zapobiegania zakłóceniom w łańcuchach dostaw. Szczególne znaczenie przypisuje przewozom, których przerwanie mogłoby wpłynąć na funkcjonowanie zakładów przemysłowych i dostępność podstawowych usług.
Fenadismer nie kwestionuje samej potrzeby zabezpieczenia transportu kolejowego. Zwraca jednak uwagę, że podobnych gwarancji na poziomie krajowym nie przewidziano dla przewozów drogowych, mimo ich dominującego udziału w zaopatrzeniu hiszpańskiej gospodarki.
Przewoźnicy wskazują na sprzeczność w argumentacji ministerstwa
Szczególne zastrzeżenia federacji budzi uzasadnienie dotyczące kolejowych przewozów odpadów komunalnych i towarów niebezpiecznych. Ministerstwo uznało je za usługi o istotnym znaczeniu społecznym, wskazując jednocześnie, że zastąpienie transportu kolejowego ciężarówkami mogłoby doprowadzić do niedopuszczalnego wzrostu zatłoczenia głównych dróg podczas strajku.
Fenadismer podważa tę argumentację. Zdaniem organizacji udział kierowców zawodowych w proteście mógłby wręcz ograniczyć liczbę ciężarówek na drogach. Federacja zwraca też uwagę, że jeżeli administracja bierze pod uwagę możliwość wystąpienia blokad lub poważnych utrudnień drogowych, powinna tym bardziej przewidzieć rozwiązania zabezpieczające przewóz towarów niezbędnych dla ludności i przedsiębiorstw.
Obawy o ciągłość dostaw
Problem wynika również ze specyfiki hiszpańskich przepisów dotyczących usług minimalnych podczas strajków. W przypadku transportu pasażerskiego obowiązują ogólne regulacje wynikające z dekretu królewskiego 635/1984 – na tej podstawie resort wyznaczył minimalny poziom obsługi m.in. dla przewozów autobusowych. Zabezpieczono także pociągi towarowe. Zupełnie inaczej wygląda sytuacja drogowych przewozów towarowych, które każdorazowo wymagają wydania odrębnej decyzji dla danego strajku. Według Fenadismer na mniej niż 48 godzin przed rozpoczęciem protestu ministerstwo nie przyjęło takiego rozstrzygnięcia, pozostawiając transport ciężarowy bez żadnych regulacji ochronnych na poziomie krajowym.
Organizacja podkreśla, że ciężarówki odpowiadają za codzienne dostawy do zakładów produkcyjnych, centrów dystrybucyjnych, sklepów i innych odbiorców. Ewentualne utrudnienia mogą więc mieć konsekwencje wykraczające poza samą branżę transportową.
Na razie nie wiadomo, jak duża część kierowców i pracowników przedsiębiorstw transportowych weźmie udział w środowym strajku. Sam brak ogólnokrajowej regulacji usług minimalnych nie oznacza automatycznego wstrzymania przewozów drogowych.
Fenadismer domaga się jednak, aby administracja uwzględniła znaczenie transportu ciężarowego dla ciągłości dostaw i zapewniła odpowiednią ochronę przewozów najważniejszych towarów.
Dla przedsiębiorstw organizujących transport do Hiszpanii i z Hiszpanii 11 listopada będzie zatem dniem podwyższonego ryzyka zakłóceń operacyjnych, choć rzeczywista skala utrudnień pozostaje nieznana.
