Customs Support Group wskazuje pięć kluczowych trendów celnych, które firmy powinny uwzględnić w swoich strategiach już dziś. W 2026 r. zarządzanie obszarem celnym stanie się jednym z filarów odporności biznesowej.
Od reagowania do zarządzania
Rok 2025 był dla wielu firm okresem ciągłego reagowania. Cła wprowadzano z niewielkim wyprzedzeniem, łańcuchy dostaw ulegały zakłóceniom, a nowe regulacje pojawiały się szybciej, niż organizacje były w stanie się do nich dostosować. Uczestnicy handlu międzynarodowego przekonali się, jak dynamicznie mogą zmieniać się warunki funkcjonowania i jak ograniczone bywają ich możliwości manewru.
Ta niepewność nie zniknie w 2026 r. Wręcz przeciwnie – stanie się stałym elementem otoczenia biznesowego.
Z mojej perspektywy 2026 r. będzie momentem, w którym zarządzanie obszarem celnym ostatecznie przekształci się z obowiązku operacyjnego w narzędzie strategiczne. Firmy, które nadal traktują cła wyłącznie jako kwestię administracyjną, będą tracić odporność. Te natomiast, które systemowo integrują dane, kompetencje eksperckie i strategie celne, zyskają większą kontrolę nad kosztami i stabilnością łańcuchów dostaw.
Pięć trendów celnych 2026 w skrócie
Kompetencje celne jako czynnik konkurencyjności
Firmy nie są w stanie kontrolować warunków zewnętrznych ani przewidywać wszystkich zmian regulacyjnych, mogą jednak przygotować się na turbulencje, budując solidne fundamenty w obszarze zarządzania celnego. W efekcie działy celne i handlu zagranicznego coraz częściej zbliżają się do najwyższego szczebla decyzyjnego w organizacji.
Decyzje dotyczące zakupów, zmiany dostawców, trasowania, kalkulacji całkowitych kosztów oraz zarządzania ryzykiem w coraz większym stopniu zależą od eksperckich ocen specjalistów ds. celnych. Dotyczy to m.in. pochodzenia towarów, ich wartości i klasyfikacji, zezwoleń, obciążeń celnych oraz stosowania umów międzynarodowych.
Rosnące znaczenie tych kompetencji zaostrza konkurencję o wykwalifikowanych ekspertów. Dlatego w 2026 r. firmy będą musiały intensywniej inwestować w rozwój własnych kompetencji celnych, uzupełniając je współpracą z doświadczonymi dostawcami usług lub decydując się na pełny outsourcing obsługi celnej do wyspecjalizowanych partnerów.
Centralizacja obsługi celnej i przejrzystość danych
Cyfrowa przejrzystość, analizy predykcyjne, monitoring w czasie rzeczywistym i spójne raportowanie od lat stanowią standard w odpornych łańcuchach dostaw. Dane celne wciąż jednak często pozostają luką – są rozproszone pomiędzy różnych dostawców, systemy i formaty, co utrudnia ich całościową analizę.
Odpowiedzią na ten problem jest centralizacja obsługi celnej, rozumiana nie tylko operacyjnie, ale także jako ujednolicony model realizacji procesów. Współpraca z dostawcą działającym w wielu krajach i oferującym nowoczesne rozwiązania cyfrowe, najlepiej w oparciu o jedną platformę kontrolną, pozwala na jednolite pozyskiwanie, wzbogacanie i integrację danych celnych z kluczowymi systemami analitycznymi i planistycznymi.
Rosnąca złożoność compliance i pozataryfowe bariery handlowe
Rok 2025 upłynął pod znakiem ceł, ale jednocześnie nasilił się trend obserwowany od kilku lat – wzrost pozataryfowych barier handlowych. W 2026 r. zjawisko to będzie jeszcze bardziej widoczne.
Na świecie pojawiają się nowe regulacje, obowiązki licencyjne i wymogi należytej staranności. Chiny zaostrzają kontrolę eksportu krytycznych surowców i zaawansowanych technologii, Europa wdraża instrumenty ochrony klimatu, takie jak CBAM, oraz regulacje dotyczące należytej staranności w łańcuchach dostaw, a Stany Zjednoczone zwiększają wymagania dotyczące krajowej wartości dodanej i ograniczają eksport wybranych technologii.
W tym otoczeniu firmy muszą budować ustrukturyzowane, oparte na analizie ryzyka programy compliance, które będą trwale zintegrowane z codzienną działalnością. Tylko spójne współdziałanie procesów, systemów IT i kompetencji pozwoli utrzymać kontrolę nad rosnącą złożonością regulacyjną.
Proaktywne zarządzanie obszarem celnym
W 2025 r. wiele organizacji ograniczało się do reagowania na krótkoterminowe podwyżki ceł, nowe środki ochronne czy zakłócenia w łańcuchach dostaw. Rok 2026 to moment, aby przejść od reakcji do strategii.
Kluczową rolę odgrywa tu rozwój globalnie ukierunkowanego zarządzania kosztami celnymi. Zapewnia ono przejrzystość całkowitych obciążeń celnych, identyfikuje potencjał oszczędności i zwrotów, umożliwia konsekwentne wykorzystanie umów handlowych i procedur specjalnych oraz optymalizację strategii pochodzenia towarów.
Dzięki temu obszar celny staje się stałym elementem planowania kosztów i cen, a firmy zyskują jasne ramy decyzyjne – od zakupów, przez wybór lokalizacji, po projektowanie łańcuchów dostaw. Organizacje, które aktywnie zarządzają należnościami celnymi, a nie tylko je obsługują, mogą istotnie ograniczyć wpływ ceł na swoją działalność i wzmocnić konkurencyjność.
Klasyfikacja produktów jako fundament odporności
Pomimo rosnącej złożoności regulacyjnej prawidłowa klasyfikacja produktów pozostaje fundamentem skutecznego zarządzania obszarem celnym i handlem zagranicznym. To ona determinuje stawki celne, zakres kontroli, obowiązki licencyjne i wymagania dokumentacyjne, a tym samym wpływa na całkowity koszt produktu.
W warunkach częstych zmian taryf, sankcji i środków polityki handlowej aktualna i poprawna klasyfikacja umożliwia szybkie reagowanie na nowe wymogi oraz świadome dostosowanie cen, kierunków zakupów i decyzji transportowych. Regularne przeglądy klasyfikacji, powiązane z danymi podstawowymi i narzędziami analitycznymi, są kluczowe dla ograniczania ryzyk.
Wnioski: 2026 jako test dojrzałości organizacji celnej
Pięć opisanych trendów jednoznacznie pokazuje, że obszar celny przestał być wyłącznie domeną administracji. Stał się centralnym narzędziem zarządzania kosztami, bezpieczeństwem i niezawodnością międzynarodowych łańcuchów dostaw.
Firmy, które już dziś strategicznie wzmacniają swoje struktury celne, zwiększają odporność na niepewności polityczne i gospodarcze. Inwestycje w kompetentny zespół, jasne procesy, scentralizowane zarządzanie danymi oraz długofalowe strategie celne przyniosą w 2026 r. wymierną przewagę – organizacyjną, finansową i operacyjną.
O autorze
John Wegman jest CEO Customs Support Group. Posiada ponad 20 lat międzynarodowego doświadczenia w rozwoju usług B2B, obszaru celnego i handlu zagranicznego oraz modeli biznesowych opartych na danych. Pełnił funkcje menedżerskie na czterech kontynentach, m.in. w firmach technologicznych i działających w modelu SaaS, a także regularnie doradza zarządom w zakresie wzrostu, transformacji i strategii łańcucha dostaw.
O Customs Support Group
Customs Support Group to europejski dostawca usług w zakresie obsługi celnej i procesów handlu zagranicznego. Firma działa w 14 krajach Europy i wspiera przedsiębiorstwa zarówno operacyjnie, jak i w obszarze zgodności z przepisami celnymi oraz regulacjami handlowymi. Zgodnie z informacjami własnymi zatrudnia około 1 700 ekspertów celnych i obsługuje ponad 60 tys. klientów z różnych branż.
