W projekcie badawczym „CargoTrailSense_AI” zespół z Dortmund University of Applied Sciences badał, w jaki sposób na naczepie pojazdu ciężarowego można bezpośrednio mierzyć naciski na osie, rozkład ładunku oraz obciążenia działające na nawierzchnię. Celem było stworzenie praktycznego systemu do zastosowań w realnych warunkach, który dostarcza wiarygodne dane bez dodatkowych postojów.
Od naczepy do mobilnego laboratorium
Naczepy zostały wyposażone w tensometry, czujniki przyspieszeń oraz inteligentne oprogramowanie analityczne. Zastosowano także miechy pneumatycznego zawieszenia zintegrowane z czujnikami, opracowane wspólnie z partnerami przemysłowymi.
Czujniki rejestrują w czasie rzeczywistym obciążenia, naciski na osie i drgania. Dane przesyłane są do chmury i analizowane w systemie, a testy odbywały się nie w laboratorium, lecz na trasach transportowych z różnym typem załadunku, co pozwoliło zgromadzić solidną bazę danych.
Dokładny pomiar zamiast postojów na wadze
Po kalibracji system osiąga odchylenie mniejsze niż jeden procent w porównaniu ze stacjonarnymi wagami przy określaniu ładunku i nacisków na osie. Dla przewoźników oznacza to:
- brak oczekiwania na wagach,
- ciągłe monitorowanie ładunku w trakcie jazdy,
- mniejsze ryzyko przeciążenia i związanych z tym kar.
Technologia otwiera też możliwość utrzymania predykcyjnego. Zmiany w danych mogą wskazywać wczesne sygnały zużycia opon czy problemów z hamulcami, zanim dojdzie do awarii lub nieplanowanego postoju.
W ramach projektu pokazaliśmy, że połączenie różnych czujników i zaawansowanej analityki na naczepie pozwala stworzyć system złożony, ale niezwykle wydajny” – podkreśla prof. dr Yves Rosefort, kierownik projektu.
Ciężarówka jako „skaner dróg”
Technologia może wspierać również infrastrukturę drogową. System rejestruje uszkodzenia nawierzchni, takie jak dziury, z dokładnością na poziomie około 80 proc. Takie dane pomagają zarządcom dróg nie tylko w wykrywaniu awarii, ale też w analizie rzeczywistych obciążeń generowanych przez transport ciężki. Federalny Instytut Badawczy Dróg (BASt) już wykazał zainteresowanie wynikami badań.
Prędzej czy później taka technologia stanie się standardem w wyposażeniu ciężarówek” – podkreśla Marius Jones, współpracownik naukowy w zespole projektowym.
Korzyści dla przewoźników i wyzwania kosztowe
Dla firm transportowych zalety są jasne: mniejsze ryzyko przestojów, lepsza przewidywalność planowania, nowe możliwości w zarządzaniu flotą. Dane z czujników mogłyby także uczynić dyskusje o naciskach na osie bardziej obiektywnymi.
Przed wprowadzeniem na szeroką skalę pozostają jednak wyzwania. Koszt technologii musi spaść, by była opłacalna dla operatorów flot. Rozważane są też zachęty, np. zniżki na myto dla przewoźników udostępniających anonimowe dane publicznemu sektorowi.
Partnerzy i finansowanie projektu
Koordynatorem projektu było Dortmund University of Applied Sciences. Wśród uczestników znaleźli się BPW Bergische Achsen, ContiTech, OKIT, F&T LaSiSe, Stadthafen Lünen i inni partnerzy technologiczni. Testy przeprowadzono w realnej eksploatacji. Całkowita wartość projektu wyniosła 2,8 mln euro, z czego 2,19 mln euro pochodziło z dofinansowania mFUND przez Federalne Ministerstwo ds. Cyfryzacji i Transportu.
Ramy prawne UE
Dyrektywa 96/53/WE oraz uzupełniająca ją dyrektywa 2015/719 regulują dopuszczalne masy i naciski na osie pojazdów ciężarowych, zobowiązując państwa członkowskie do skuteczniejszej kontroli przeciążeń. UE nie narzuca jednak konkretnej technologii, dopuszczając zarówno stacjonarne systemy ważenia, jak i pokładowe systemy na pojeździe czy naczepie, pod warunkiem że są wiarygodne i interoperacyjne.
Technologia testowana w projekcie „CargoTrailSense_AI” idealnie wpisuje się w te ramy, pokazując realny potencjał dla przewoźników i administracji drogowej.
