Komisja Europejska uruchomiła trzy programy wsparcia o łącznej wartości 5,2 mld euro. Finansowanie pochodzi z przychodów z europejskiego systemu handlu emisjami ETS. W ramach pakietu przewidziano:
- konkurs o wartości 2,9 mld euro na technologie zerowej emisji netto,
- aukcję na produkcję wodoru o wartości 1,3 mld euro,
- pierwszą w historii UE aukcję na dekarbonizację ciepła procesowego w przemyśle wartą 1 mld euro.
Według Komisji, środki mają przyspieszyć realizację celów klimatycznych na 2030 rok, a także wesprzeć dążenie do neutralności klimatycznej do 2050 roku. Fundusze wpisują się w założenia Clean Industrial Deal oraz Net-Zero Industry Act, wpływając bezpośrednio na sektor transportu i logistyki.
Technologie zerowej emisji netto
Konkurs o wartości 2,9 mld euro skierowany jest do podmiotów działających w branżach energochłonnych, w sektorze odnawialnych źródeł energii, magazynowania, zarządzania emisjami przemysłowymi oraz mobilności o zerowej emisji. Z tej puli 1 mld euro przeznaczono wyłącznie na produkcję technologii czystych, takich jak komponenty dla OZE, magazynów energii, pomp ciepła, urządzeń do produkcji wodoru czy baterii do pojazdów elektrycznych.
Dla przewoźników i operatorów logistycznych może to oznaczać wpływ na dostępność i koszt baterii do elektrycznych ciężarówek, rozwój systemów produkcji wodoru potrzebnych do przyszłych korytarzy tankowania, a także tempo wdrażania infrastruktury ładowania i systemów energetycznych na terenie baz logistycznych.
Nowością w tegorocznej edycji konkursu jest dodatkowy punkt dla projektów realizowanych wyłącznie przez MŚP. To ukłon w stronę mniejszych innowatorów — zwłaszcza firm tworzących narzędzia optymalizacji floty, rozwiązania ładowania czy technologie magazynowania energii.
Długoterminowe wsparcie dla produkcji wodoru
Europejski Bank Wodoru zaplanował na 2025 rok trzecią aukcję, w ramach której przeznaczy 1,3 mld euro na producentów wodoru odnawialnego (RFNBO) oraz wodoru elektrolitycznego o niskiej emisji. Zwycięskie projekty otrzymają stałą premię za każdy kilogram wyprodukowanego wodoru, wypłacaną przez okres do dziesięciu lat.
Aukcja przewiduje również temat dedykowany dla producentów zaopatrujących sektor morski i lotniczy, które według prognoz będą jednymi z pierwszych odbiorców dużych wolumenów wodoru. Większa skala produkcji może stopniowo obniżać ceny wodoru, w przyszłości także dla transportu drogowego o dużej masie.
Równolegle Niemcy i Hiszpania planują współfinansowanie projektów, które spełnią unijne kryteria, lecz nie otrzymają wsparcia z Innovation Fund ze względu na ograniczenia budżetowe. Niemcy chcą przeznaczyć 1,3 mld euro na produkcję wodoru zasilającą duński system przesyłowy. Z kolei Hiszpania dołoży 415 milionów euro na projekty wodorowe oraz 50 milionów euro na dekarbonizację ciepła procesowego.
Z punktu widzenia przewoźników drogowych aukcja oznacza:
- większą stabilność dla producentów paliw, a więc szanse na skalowanie dostaw wodoru dla ciężarówek,
- potencjalne przyspieszenie budowy korytarzy wodorowych w Niemczech, Hiszpanii i krajach sąsiednich,
- coraz silniejsze powiązanie transportu z przemysłowym popytem na wodór.
Szansa dla magazynów i lokalizacji logistycznych
Pierwsza unijna Aukcja Ciepła Procesowego o wartości 1 mld euro wspiera projekty elektryfikujące procesy przemysłowe lub korzystające z odnawialnych źródeł ciepła. W grę wchodzą takie technologie, jak przemysłowe pompy ciepła, kotły elektryczne, systemy indukcyjne i plazmowe, instalacje solarne termalne czy geotermalne.
Choć program kierowany jest głównie do sektora produkcyjnego, ma on również znaczenie dla operatorów logistycznych — zwłaszcza zarządzających chłodniami, centrami przetwórstwa żywności lub obiektami o dużej energochłonności. Wpływ może być odczuwalny, ponieważ technologie niskoemisyjnego ciepła tanieją i stają się bardziej skalowalne, rośnie presja na ograniczenie emisji Scope 1 i 2, a zdekarbonizowane obiekty częściej pojawiają się jako wymóg w przetargach dużych klientów.
Wraz z tym, jak nieruchomości logistyczne zyskują istotną rolę w strategiach klimatycznych największych firm, kierunek w stronę ciepła elektrycznego i odnawialnego może wpływać na decyzje inwestycyjne i modernizacyjne w całej Europie.
Dlaczego to ważne dla przewoźników i operatorów logistycznych
Choć Innovation Fund nie finansuje zakupu ciężarówek, to właśnie te programy determinują rozwój technologii i infrastruktury, od których zależy transport drogowy. Fundusze będą wpływać na:
1. Koszt i dostępność pojazdów o zerowej emisji
Wsparcie dla baterii, technologii wodorowych i magazynowania energii może stabilizować ceny i zwiększać bezpieczeństwo dostaw.
2. Rozwój korytarzy tankowania wodoru
Długoterminowe wsparcie cenowe dla producentów jest kluczowe dla opłacalności transportu ciężkiego opartego na wodorze. Wkład Niemiec i Hiszpanii wzmacnia regionalne wdrożenia.
3. Dostęp do czystej energii w bazach i centrach logistycznych
Taniejące technologie elektryfikacji i ciepła odnawialnego będą wspierać firmy przygotowujące się do raportowania emisji, audytów klientów czy zielonych wymogów zakupowych.
4. Większe szanse dla innowacyjnych MŚP transportowych
Dodatkowy punkt w ocenie projektów ułatwia małym przedsiębiorstwom udział w transformacji energetycznej sektora.
5. Kontekst polityczny i zbliżające się regulacje
Nowe fundusze powiązane są z regulacjami takimi jak AFIR, normy CO2 dla ciężarówek czy ETS 2 dla paliw. Stanowią finansowe zaplecze dla nadchodzących zmian.
