Zaktualizowana norma zastępuje przepisy obowiązujące od 2005 r. i ma na celu ujednolicenie procedur kontrolnych oraz zwiększenie bezpieczeństwa transportu ADR w całym kraju. Zmiany dotyczą zarówno działań podejmowanych na drogach, jak i kontroli w siedzibach przedsiębiorstw transportowych.
Nowa lista kontrolna dla kontroli drogowych
Rozporządzenie z 12 lutego 2026 r. zaktualizowało listę kontrolną dla inspekcji drogowych, określając szczegółowo procedury, które mają być przestrzegane przez organy kontrolne. Aktualizacja uwzględnia postęp naukowy i techniczny oraz precyzyjnie definiuje, które aspekty transportu ADR są najbardziej krytyczne z punktu widzenia bezpieczeństwa osób i środowiska.
Trzy kategorie naruszeń ADR
Nowe przepisy wprowadzają klasyfikację naruszeń na trzy kategorie ryzyka, w zależności od zagrożenia dla życia, zdrowia lub środowiska:
Kategoria I – ryzyko wysokie
Obejmuje naruszenia przepisów ADR, które stwarzają wysokie ryzyko śmierci, poważnych obrażeń lub znacznych szkód środowiskowych. W przypadku wykrycia takich naruszeń podczas kontroli drogowej pojazd jest natychmiast unieruchamiany. Naruszenia wykryte w siedzibach firm podlegają odpowiednim środkom naprawczym.
Przykłady naruszeń kategorii I:
- transport towarów niebezpiecznych zabronionych,
- użycie niedozwolonego lub niezatwierdzonego środka transportu,
- transport towarów bez odpowiedniego oznakowania,
- wyciek substancji niebezpiecznych,
- brak wymaganych dokumentów ADR lub posługiwanie się nieprawidłowym formatem elektronicznym,
- nieprzestrzeganie zasad załadunku, mocowania i obsługi ładunku,
- nieposiadanie przez kierowcę ważnego certyfikatu szkoleniowego ADR,
- użycie otwartego ognia lub niewłaściwe oświetlenie w pojeździe,
- nieprzestrzeganie przepisów o ochronie i bezpieczeństwie ADR.
Kategoria II – ryzyko średnie
Dotyczy naruszeń, które mogą prowadzić do obrażeń ciała lub szkód środowiskowych, ale nie wymagają natychmiastowego unieruchomienia pojazdu. Wykryte podczas kontroli drogowej naruszenia podlegają naprawie na miejscu lub najpóźniej do zakończenia bieżącej operacji transportowej. W zakładach przedsiębiorstw stosuje się inne odpowiednie środki.
Przykłady naruszeń kategorii II:
- transport w jednostce z więcej niż jednym przyczepą lub naczepą,
- nieprzestrzeganie terminów przeglądów, kontroli i testów opakowań, cystern czy kontenerów,
- niewłaściwe oznakowanie ładunku lub brak instrukcji pisemnych,
- nieprawidłowe zabezpieczenie ładunku lub pojazdu,
- transport osób niebędących członkami załogi w pojazdach przewożących towary niebezpieczne,
- nieprzestrzeganie przepisów dotyczących rozładowywania i napełniania w celu uniknięcia wyładowań elektrostatycznych.
Kategoria III – ryzyko niskie
Obejmuje naruszenia o niskim ryzyku dla zdrowia lub środowiska, które nie wymagają natychmiastowych działań korekcyjnych na drodze. Przedsiębiorstwo może je usunąć w późniejszym terminie. W przypadku kontroli w siedzibach firmy stosuje się standardowe środki adekwatne do wykrytych naruszeń.
Przykłady naruszeń kategorii III:
- nieprawidłowe rozmiary oznakowania, etykiet czy paneli ostrzegawczych,
- brak informacji w dokumentach transportowych, jeśli nie wchodzi w kategorię I,
- brak certyfikatów szkoleniowych kierowcy w pojeździe, jeśli kierowca posiada dokument,
- niewłaściwe oznakowanie lub mocowanie opakowań i kontenerów,
- spóźnione przekazanie wymaganych dokumentów lub raportów do organów kontrolnych.
Skutki zmian dla przewoźników
Aktualizacja przepisów podnosi standardy bezpieczeństwa ADR, wprowadza jasną klasyfikację naruszeń oraz precyzuje procedury dla służb kontrolnych. Dzięki temu przewoźnicy będą wiedzieć, które naruszenia niosą największe ryzyko i konsekwencje, a które mogą być skorygowane w późniejszym czasie.
Nowa regulacja jest istotnym krokiem w kierunku bezpieczniejszego transportu towarów niebezpiecznych w Hiszpanii i harmonizacji krajowych procedur z europejskimi standardami. Kary za naruszenia przy przewozach ADR wynoszą od 400 do ponad 4 tys. euro, ponadto przewoźnicy ryzykują unieruchomienie pojazdu.
