Z informacji udostępnionych przez Dyrekcję Generalną ds. Migracji i Spraw Wewnętrznych Komisji Europejskiej wynika, że Słowenia notyfikowała kontrole na granicach lądowych z Chorwacją i Węgrami na okres od 22 czerwca do 21 grudnia 2026 r.
W uzasadnieniu Lublana wskazuje na utrzymujące się zagrożenia dla porządku publicznego i bezpieczeństwa wewnętrznego. Wśród nich wymienia terroryzm, przestępczość zorganizowaną, przemyt ludzi i handel bronią. Zwraca również uwagę na ryzyko wykorzystywania szlaków migracyjnych przez Bałkany Zachodnie przez osoby powiązane z terroryzmem oraz na zagrożenia hybrydowe. W dokumencie pojawia się także odniesienie do trwającej agresji Rosji przeciwko Ukrainie oraz niestabilnej sytuacji na Bliskim Wschodzie, w szczególności w Syrii i Iranie.
Nowa notyfikacja zastępuje wcześniejszy okres obowiązywania kontroli zaplanowany od 22 grudnia 2025 r. do 21 czerwca 2026 r. Wówczas również dotyczyły one granic z Chorwacją i Węgrami, a argumentacja była zbliżona – obejmowała m.in. przestępczość zorganizowaną, ryzyka migracyjne oraz zagrożenia hybrydowe.
Schengen pod presją. Kontrole w wielu krajach UE
Przedłużenie kontroli przez Słowenię wpisuje się w szerszy trend utrzymywania tymczasowych kontroli wewnątrz strefy Schengen. W aktualnym zestawieniu Komisji podobne środki stosują również Włochy, Niderlandy, Norwegia, Dania, Polska, Niemcy, Austria, Szwecja i Francja.
Bruksela wskazuje 9 państw i domaga się wygaszania kontroli
Jednocześnie Komisja Europejska wezwała dziewięć państw strefy Schengen – Austrię, Danię, Francję, Niemcy, Włochy, Niderlandy, Norwegię, Słowenię i Szwecję – do rozpoczęcia działań prowadzących do stopniowego wygaszania kontroli na granicach wewnętrznych.
Komisja przypomina, że prawo unijne dopuszcza stosowanie takich środków w przypadku poważnego zagrożenia dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego, jednak powinny one mieć charakter wyjątkowy, tymczasowy i proporcjonalny.
Alternatywy zamiast stałych kontroli
Bruksela wskazuje rozwiązania, które mogą ograniczać potrzebę utrzymywania stałych kontroli. Wśród nich wymienia niesystematyczne kontrole policyjne, mobilną identyfikację biometryczną oraz technologie śledzenia pojazdów.
Wskazuje również na nowe unijne ramy dotyczące migracji i azylu oraz cyfrowe systemy zarządzania granicami, które – w ocenie Komisji – powinny zmniejszać presję na kontrole wewnątrz Schengen.
Magnus Brunner, komisarz do spraw wewnętrznych i migracji, ocenił, że państwa członkowskie są obecnie w sytuacji pozwalającej na rozpoczęcie prac nad stopniowym wycofywaniem kontroli na granicach wewnętrznych. Dodał, że w tym roku liczba nielegalnych przekroczeń zewnętrznych granic Unii Europejskiej spadła o 40 proc.
