Obie izby szwajcarskiego parlamentu przyjęły reformę LSVA w głosowaniu końcowym 2 października 2026 r. Tym samym zakończył się parlamentarny etap prac nad nowelizacją przepisów dotyczących LSVA.
LSVA (Leistungsabhängige Schwerverkehrsabgabe) to opłata pobierana od ciężkich pojazdów korzystających ze szwajcarskich dróg. Jej wysokość zależy m.in. od liczby przejechanych kilometrów, dopuszczalnej masy całkowitej oraz kategorii emisji pojazdu.
E-ciężarówki bez LSVA do końca 2030 r.
Zmiany dotyczą przede wszystkim pojazdów bateryjno-elektrycznych oraz ciężarówek z wodorowymi ogniwami paliwowymi.
Obecnie są one całkowicie zwolnione z LSVA. Zwolnienie zostanie utrzymane do końca 2030 r.
Od 2031 r. pojazdy zeroemisyjne zostaną włączone do systemu, ale przez kilka kolejnych lat będą korzystać z malejących rabatów. Parlament zdecydował, że w 2031 r. ustawowy minimalny rabat wyniesie 70 proc., co oznacza, że przewoźnik zapłaci najwyżej 30 proc. normalnej stawki.
Według harmonogramu przedstawionego przez ASTAG rabaty mają wyglądać następująco:
- 2031 r. – 70 proc. ulgi,
- 2032 r. – 50 proc. ulgi,
- 2033 r. – 30 proc. ulgi,
- 2034 r. – 20 proc. ulgi,
- 2035 r. – 10 proc. ulgi.
Dopiero od 2036 r. e-ciężarówki mają zostać objęte pełną stawką LSVA.
To oznacza, że przewoźnicy inwestujący dziś w elektryczne ciężarówki znają już podstawową ścieżkę ich stopniowego włączania do szwajcarskiego systemu opłat.
Euro 6 prawdopodobnie trafi do droższej kategorii
Reforma nie oznacza całkowitej przebudowy systemu LSVA. Nadal pozostaną trzy kategorie taryfowe powiązane z normami emisji Euro. Zachowany zostanie też dotychczasowy sposób naliczania opłaty. Zmiany będą jednak dotyczyły przypisania poszczególnych norm do kategorii.
ASTAG wskazuje, że Euro 6 ma zostać przeniesione w 2029 r. z najtańszej kategorii III do kategorii II. Ostateczna decyzja w tej sprawie należy jednak do Rady Federalnej, ponieważ poszczególne przeklasyfikowania nie są zapisane bezpośrednio w ustawie.
Powodem ma być wprowadzenie Euro 7 oraz bardzo długi okres, przez który Euro 6 pozostawało w najkorzystniejszej kategorii opłat.
Euro 7 może otrzymać rabat do 15 proc.
Nowe pojazdy Euro 7 mają zostać przypisane do kategorii II, ale przewidziano możliwość zastosowania rabatu w wysokości do 15 proc. W praktyce może to oznaczać efektywną stawkę zbliżoną do tej, którą obecnie płacą pojazdy Euro 6.
ASTAG zwraca jednak uwagę, że w tym przypadku ustawa pozostawia Radzie Federalnej możliwość zmniejszenia rabatu. Ostateczny poziom preferencji zostanie więc ustalony w rozporządzeniu.
Siedem lat wyprzedzenia przy zmianach kategorii
Istotną zmianą jest też większa przewidywalność przy zmianach kategorii taryfowych. Parlament zdecydował, że przeklasyfikowanie pojazdu do innej kategorii LSVA będzie musiało zostać ogłoszone z siedmioletnim wyprzedzeniem.
W praktyce oznacza to, że jeśli rząd chciałby np. w 2035 r. przenieść określoną klasę pojazdów do droższej kategorii, decyzja musiałaby zostać zakomunikowana już w 2028 r.
Rozwiązanie było jednym z głównych postulatów branży transportowej, ponieważ LSVA ma istotne znaczenie przy kalkulowaniu całkowitego kosztu posiadania pojazdu i okresu jego amortyzacji. ASTAG wskazuje, że ciężarówki pozostają często w eksploatacji przez 10 lat lub dłużej, dlatego późna zmiana kategorii może znacząco wpłynąć na rachunek ekonomiczny inwestycji.
Bez specjalnej preferencji dla paliw alternatywnych
Parlament odrzucił pomysł wykorzystania LSVA do promowania paliw alternatywnych. Powodem są przede wszystkim problemy z kontrolą tego, jakie paliwo rzeczywiście znajduje się w zbiorniku pojazdu. Uznano, że stworzenie odrębnych preferencji byłoby trudne do egzekwowania i mogłoby zwiększać ryzyko nadużyć.
Nie będzie automatycznej indeksacji LSVA
Bez zmian pozostaje również mechanizm dostosowywania LSVA do inflacji. Rada Federalna nadal będzie mogła okresowo podnosić stawki, ale parlament odrzucił propozycję wprowadzenia automatycznej indeksacji.
Oznacza to, że każda taka decyzja będzie nadal podejmowana osobno.
Niektóre szczegóły w rękach Rady Federalnej
Przed reformą pozostaje jeszcze 100-dniowy termin na fakultatywne referendum. Aby doprowadzić do głosowania ogólnokrajowego, konieczne byłoby zebranie 50 tys. podpisów. Na początku października żadna partia ani organizacja nie zapowiedziała rozpoczęcia procedury referendalnej, a ASTAG ocenia scenariusz referendum jako mało prawdopodobny.
Kolejnym etapem będzie przygotowanie przez Radę Federalną rozporządzenia wykonawczego. To w nim mają znaleźć się szczegóły dotyczące m.in. konkretnych taryf i ostatecznego przypisania części pojazdów do kategorii LSVA.
