Przewoźnicy odzyskają część opłat za autostrady. Program obejmuje także Brenner A22

Od 1 czerwca 2026 r. firmy transportowe oraz inni kierowcy korzystający z włoskich autostrad mogą ubiegać się o zwrot opłaty w jasno określonych sytuacjach. Kluczowy warunek jest jeden: opóźnienie musi wynikać z wcześniej zaplanowanych prac drogowych albo z planowego zamknięcia pasa.

Na początku system obejmował wyłącznie odcinki w całości zarządzane przez operatorów, którzy przystąpili do programu. Teraz do listy dołączyła także autostrada Brenner (A22) – jedna z kluczowych tras na osi północ–południe.

To właśnie na głównych korytarzach tranzytowych długotrwałe remonty są codziennością, a straty czasu szybko przekładają się na koszty operacyjne.

Zwrot tylko za opóźnienia, które da się przewidzieć

Przewoźnik może odzyskać część opłat wyłącznie wtedy, gdy utrudnienia są efektem zaplanowanych robót.

Zwrot nie przysługuje, jeśli opóźnienie wynika z:

• wypadków,
• interwencyjnych prac drogowych,
• protestów,
• ponadprzeciętnego ruchu w okresach świątecznych,
• ciężkich warunków pogodowych lub
• kolejek na bramkach.

To, czy przejazd spełnia warunki programu, oraz wysokość zwrotu są wyliczane automatycznie według zasad ustalonych przez włoskiego regulatora transportu (ART). Algorytm uwzględnia m.in. długość odcinka, charakter prowadzonych prac oraz rzeczywisty czas opóźnienia.

Jak obliczane są zwroty dla ciężarówek

Pojazdy ciężarowe są rozliczane inaczej niż auta osobowe. Dla samochodów osobowych system przyjmuje średnią prędkość przejazdu na poziomie ok. 100 km/h. W transporcie towarowym podstawą obliczeń jest zazwyczaj 70 km/h, co ma lepiej odzwierciedlać typowe warunki jazdy ciężkich pojazdów.

W praktyce – zależnie od długości trasy – nawet krótsze opóźnienia mogą wystarczyć, by uruchomić częściowy zwrot opłaty.

Jak przewoźnicy mogą odzyskać część opłat

Dla firm z sektora transportu i logistyki procedura ma być mniej uciążliwa niż dla użytkowników okazjonalnych.

Przedsiębiorstwa korzystające z elektronicznego poboru opłat, np. za pośrednictwem Telepass, DKV, UTA lub innych urządzeń pokładowych, mogą zgłosić pojazdy albo urządzenia w systemie cashback danego operatora. Po rejestracji numeru rejestracyjnego lub urządzenia system identyfikuje przejazdy kwalifikujące się do zwrotu. Zwrot jest następnie rozliczany zbiorczo, bez konieczności składania osobnego wniosku po każdej trasie.

Możliwe jest także złożenie wniosku bez wcześniejszej rejestracji. W takim wariancie potrzebny jest paragon za przejazd oraz adres e-mail. Zgłoszenie można wysłać przez portal cashback operatora kilka godzin po zakończeniu podróży, a status sprawy śledzić online.

Na razie program obejmuje tylko wybrane sieci

Obecnie mechanizm działa wyłącznie na trasach w pełni obsługiwanych przez koncesjonariuszy, którzy przystąpili do programu. Wśród nich jest Autostrade per l’Italia, zarządzające około połową włoskiej sieci autostrad. Także autostrada Brenner (A22) uruchomiła zbliżony system zwrotów na początku szczytu sezonu turystycznego.

Włoskie władze zapowiadają, że od 1 grudnia 2026 r. program ma zostać rozszerzony na przejazdy, które łączą odcinki zarządzane przez kilku operatorów.

Gdzie składać wnioski

Dla przejazdów w sieci Autostrade per l’Italia dostępne są dwie ścieżki:

• portal cashback operatora,
• aplikacja Muovy.

Użytkownicy zarejestrowani otrzymują zwroty automatycznie. Bez rejestracji również można wystąpić o zwrot – później, dla pojedynczych przejazdów, na podstawie paragonu.

W przypadku przejazdów autostradą Brenner (A22) wnioski składa się przez portal zwrotów spółki Autobrennero AG.

Element większej przebudowy systemu opłat we Włoszech

System zwrotów za opóźnienia jest elementem szerszych zmian.

Włoski regulator wskazuje, że stawki powinny być mocniej powiązane z faktycznymi inwestycjami operatorów i jakością udostępnianej infrastruktury. Równolegle trwają dyskusje o zmiennych modelach opłat, w których cena mogłaby zależeć od natężenia ruchu, pory dnia albo klasy emisji CO2 pojazdu.

Jednocześnie użytkownicy mają otrzymywać bardziej przejrzyste informacje o robotach drogowych, sytuacji na trasie, prognozowanych czasach przejazdu oraz zasadach naliczania opłat.

W Niemczech na razie bez podobnego rozwiązania

Dla niemieckich firm transportowych włoski model może być punktem odniesienia. Także w Niemczech remonty często generują duże opóźnienia i dodatkowe koszty w przewozach.

Mimo to obecnie nie działa tam porównywalny mechanizm zwrotów. W odróżnieniu od Włoch, gdzie znaczną część sieci obsługują prywatni koncesjonariusze, autostrady federalne są w dużej mierze zarządzane przez państwo. Brakuje też podstaw prawnych do rekompensowania użytkownikom strat czasu wynikających z robót.

Włoski system należy do pierwszych w Europie rozwiązań przewidujących finansową rekompensatę za opóźnienia spowodowane zaplanowanymi robotami drogowymi i obejmujących również transport drogowy.