Nowelizacja rozporządzenia była negocjowana przez unijne instytucje od 2016 r. 7 lipca Parlament Europejski przyjął ją większością 511 głosów za, przy 87 głosach przeciw i 61 wstrzymujących się. Zmiany wymagają jeszcze formalnego zatwierdzenia przez Radę Unii Europejskiej oraz publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Zgodnie z obecnym harmonogramem nowe przepisy miałyby zacząć obowiązywać po 24-miesięcznym okresie przejściowym, prawdopodobnie od września 2028 r.
Nowe kryterium może uderzyć w przewoźników
Celem nowych przepisów jest ułatwienie przenoszenia uprawnień z zakresu zabezpieczenia społecznego pomiędzy państwami członkowskimi oraz skuteczniejsze przeciwdziałanie nadużyciom, takim jak tworzenie tzw. firm-skrzynek pocztowych.
Największe obawy branży transportowej budzi jednak zmiana zasad ustalania faktycznej siedziby przedsiębiorstwa na potrzeby ubezpieczeń społecznych. Jednym z nowych kryteriów ma być miejsce generowania obrotów.
Zdaniem Związku Pracodawców Transport i Logistyka Polska rozwiązanie to może mieć daleko idące konsekwencje dla przedsiębiorstw wykonujących przewozy międzynarodowe.
Około 40 proc. przychodów polskich międzynarodowych przewoźników drogowych pochodzi z eksportu usług, kabotażu i przewozów cross-trade. Tym samym miejscem generowania obrotów dla przedsiębiorców wykonujących takie usługi jest terytorium państw, w których te usługi są wykonywane. A to może oznaczać konieczność odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne kierowców na zasadach określonych prawem tych krajów, do miejscowych instytucji ubezpieczeniowych” – komentuje Maciej Wroński, prezes Związku Pracodawców Transport i Logistyka Polska.
Jak dodaje, problem może dotknąć nie tylko przedsiębiorców, ale również samych kierowców.
Ustalenie wysokości świadczeń socjalnych dla kierowców takich, jak renta lub emerytura, może w praktyce okazać się bardzo trudne i trwać nawet kilka lat” – ocenia Wroński.
Nowe obowiązki przy delegowaniu pracowników
Przyjęte przepisy przewidują również obowiązek wcześniejszego zgłaszania delegowania pracownika do innego państwa członkowskiego. Powiadomienie będzie musiał złożyć pracodawca jeszcze przed rozpoczęciem pracy za granicą.
Z obowiązku zwolnione mają być podróże służbowe oraz wyjazdy trwające do trzech dni w okresie 30 dni. Wyłączenie nie obejmie jednak sektora budowlanego.
Podczas debaty w Parlamencie Europejskim europosłanka Jagna Marczułajtis zwracała uwagę, że z perspektywy polskich przedsiębiorców, zwłaszcza z branży transportowej, budowlanej i opiekuńczej, nowe przepisy budzą poważne wątpliwości. W jej ocenie uwzględnienie kryterium obrotów przy ustalaniu siedziby przedsiębiorstwa może prowadzić do zmian właściwego systemu ubezpieczeń społecznych, a obowiązek wcześniejszego zgłaszania delegowania zwiększy obciążenia administracyjne przedsiębiorców i instytucji odpowiedzialnych za ubezpieczenia społeczne.
Komisja Europejska zapowiada kolejne zmiany
Komisarz do spraw finansów Valdis Dombrovskis zapowiedział, że we wrześniu Komisja Europejska przedstawi pakiet na rzecz sprawiedliwej mobilności pracowników. Ma on objąć kwestie, które nie zostały rozstrzygnięte w przyjętej nowelizacji.
Według wcześniejszych zapowiedzi Komisji Europejskiej pakiet będzie koncentrował się na usuwaniu przeszkód w zatrudnieniu transgranicznym, uznawaniu kwalifikacji zawodowych oraz cyfryzacji zarządzania informacjami dotyczącymi zatrudnienia i zabezpieczenia społecznego.
Dla przedsiębiorstw transportowych najbliższe miesiące będą jednak okresem oczekiwania na ostateczne brzmienie przepisów wykonawczych oraz decyzję Rady Unii Europejskiej, która formalnie zakończy proces legislacyjny. Branża liczy również, że na etapie przygotowywania aktów wykonawczych zostaną uwzględnione specyficzne uwarunkowania międzynarodowego transportu drogowego.
