Odpowiedzialność przewoźnika zaczyna się od chwili przyjęcia ładunku
Odpowiedzialność przewoźnika obejmuje okres od przyjęcia towaru do przewozu aż do jego wydania. Dotyczy to utraty towaru, jego uszkodzenia oraz opóźnienia dostawy. Jeżeli więc klient twierdzi, że przewóz przebiegł nieprawidłowo, firma transportowa musi umieć wykazać, co działo się z pojazdem i ładunkiem w określonym czasie oraz miejscu.
Sam list przewozowy nie pozwala odtworzyć rzeczywistego przebiegu transportu. Potwierdza warunki umowy i podstawowe dane dotyczące przewozu, ale nie pokazuje, kiedy pojazd ruszył, gdzie się zatrzymał, ile trwał postój ani kiedy dotarł do miejsca rozładunku. Takie informacje można zestawić dopiero z danymi operacyjnymi z systemu monitoringu.
Przy sporze o opóźnienie liczy się dokładna chronologia
W sporach dotyczących terminowości najważniejsze są trzy kwestie: moment rozpoczęcia przewozu, czas dotarcia do miejsca dostawy oraz przebieg przejazdu między tymi punktami. Dane z telematyki pomagają odtworzyć taką chronologię z dużą precyzją. Mogą pokazać m.in.:
- godzinę rozpoczęcia przejazdu,
- rzeczywisty czas jazdy,
- długość i miejsce postojów,
- moment wjazdu do geostrefy magazynu,
- czas oczekiwania przed załadunkiem lub rozładunkiem.
Ma to znaczenie także przy ocenie odpowiedzialności przewoźnika. Dobrze uporządkowana dokumentacja może wykazać, gdzie rzeczywiście pojawił się problem i po czyjej stronie leżała przyczyna. Dzięki temu przewoźnik uzyskuje dane, które pozwalają mu bronić swojego stanowiska, zwłaszcza gdy opóźnienie wynikało z organizacji pracy magazynu, kolejki pod rampą albo zmiany warunków po stronie odbiorcy.
Zapis trasy pomaga przy zarzucie naruszenia ustaleń
W części przewozów klient wskazuje konkretną trasę, miejsca postoju albo strefy, w których zatrzymanie pojazdu jest dopuszczalne. Dotyczy to szczególnie przewozów wysokowartościowych i zleceń objętych dodatkowymi procedurami bezpieczeństwa. Gdy później pojawia się zarzut, że kierowca zjechał z ustalonej drogi albo zrobił nieautoryzowany postój, samo oświadczenie kierowcy zwykle nie wystarcza.
Historia przejazdu, dane z geostref i raport czasu postoju pozwalają sprawdzić, czy pojazd rzeczywiście naruszył ustalenia. Jeżeli zapis pokazuje, że auto poruszało się zgodnie z planem albo zatrzymało się z przyczyn obiektywnych, firma zyskuje mocny argument w sporze. Takie dane pomagają też wykazać, że przewoźnik działał z należytą starannością i reagował na zdarzenia w trakcie przewozu.
Dane lokalizacyjne są ważne także po kradzieży ładunku
Przy kradzieży ładunku albo podejrzeniu oszustwa liczy się szybkie ustalenie przebiegu zdarzeń. Dane z telematyki pomagają wskazać ostatnią potwierdzoną lokalizację pojazdu, moment zmiany trasy, długość nietypowego postoju, chwilę utraty sygnału oraz czas reakcji po incydencie.
Dzięki tym danym przewoźnik może przygotować spójną chronologię dla klienta, ubezpieczyciela i organów ścigania. Im wcześniej firma zbierze i uporządkuje takie informacje, tym łatwiej przejść od ogólnego opisu sytuacji do twardych danych.
Jeszcze pełniejszy obraz daje połączenie telematyki z tachografem
Jeszcze większą wartość dowodową daje zestawienie danych z systemu flotowego z tachografem. Rozporządzenie UE 165/2014 wymaga, aby tachograf rejestrował między innymi czas, prędkość, przebyty dystans i aktywność kierowcy. W przypadku inteligentnych tachografów dochodzą także zapisy lokalizacji w określonych momentach pracy pojazdu, w tym przy przekroczeniu granicy oraz podczas wybranych czynności związanych z przewozem, takich jak załadunek i rozładunek.
Jest to szczególnie ważne przy szkodach komunikacyjnych i sporach z ubezpieczycielem. Jeżeli druga strona podnosi zarzut nadmiernej prędkości, niewłaściwej organizacji czasu jazdy albo nieuzasadnionego postoju, przewoźnik może zestawić:
- raport z telematyki,
- odczyt z tachografu,
- dokumentację szkody,
- awizację,
- komunikację z kierowcą i dyspozytorem.
Tak zebrany materiał daje znacznie pełniejszy obraz zdarzenia niż pojedynczy raport GPS albo sama dokumentacja przewozowa.
Monitoring floty powinien dostarczać danych przydatnych w analizie sporu
W sytuacji spornej nie wystarczy sam podgląd pojazdu na mapie. Liczy się to, czy system pozwala szybko odszukać dane z konkretnego dnia, wyeksportować historię trasy, sprawdzić postoje i zestawić wszystko z dokumentami przewozowymi. Dlatego monitoring floty pojazdów powinien obejmować nie tylko bieżącą lokalizację, ale też historię tras, raporty postojów, geostrefy oraz archiwum zdarzeń.
Z tego powodu firmy transportowe coraz częściej wybierają rozwiązania, które wspierają nie tylko codzienną pracę dyspozytora, ale też analizę reklamacji i szkód. Takie funkcje oferuje między innymi Flotman, który łączy bieżącą lokalizację pojazdów z historią tras, raportowaniem i narzędziami przydatnymi przy odtwarzaniu przebiegu transportu.
Dane trzeba wykorzystywać w jasno określonym celu
Dane lokalizacyjne mogą skutecznie chronić firmę transportową, ale trzeba z nich korzystać według jasno ustalonych zasad. Przedsiębiorca powinien określić cel monitoringu, zakres zbieranych informacji oraz sposób dostępu do danych. Jeżeli system służy dokumentowaniu przebiegu przewozu, poprawie bezpieczeństwa i obsłudze reklamacji, łatwiej uzasadnić jego wykorzystanie zarówno organizacyjnie, jak i prawnie.
Telematyka staje się narzędziem obrony przewoźnika
Przy reklamacjach i roszczeniach przewagę ma nie ten, kto formułuje mocniejsze stanowisko, lecz ten, kto potrafi je udokumentować. Właśnie z tego powodu telematyka, historia tras i dane z tachografu stają się dziś ważną częścią zarządzania ryzykiem w transporcie. Im szybciej przewoźnik odtwarza przebieg zdarzeń i pokazuje twarde dane, tym większa szansa na skuteczną obronę swojego stanowiska w sporach z klientami.
