Szwecja pokazuje, jak branża próbuje wypełniać lukę pozostawioną przez sektor publiczny. Drivers First i TruckTrust ogłosiły tam strategiczne partnerstwo, którego celem jest poprawa dostępu do bezpiecznych parkingów, zaplecza sanitarnego oraz usług cyfrowych dla kierowców zawodowych. Inicjatywa łączy fizyczną infrastrukturę z cyfrową platformą parkingową.
Choć ogłoszenie pochodzi ze Szwecji, wyzwania, którym ma przeciwdziałać, są szeroko opisywane w dużej części Europy.
Warunki pracy a narastający niedobór kierowców
Operatorzy transportowi coraz częściej wskazują, że złe warunki pracy kierowców są bezpośrednio powiązane z chronicznym niedoborem kadr. Według organizacji branżowych floty w wielu krajach pracują poniżej swoich możliwości nie z powodu słabego popytu, lecz dlatego, że brakuje kierowców gotowych zaakceptować realia pracy na długich trasach w obecnych warunkach.
Długie czasy oczekiwania na rampach, ograniczony dostęp do toalet i pryszniców, niebezpieczne miejsca odpoczynku oraz utrzymujące się obawy o bezpieczeństwo są wielokrotnie wskazywane przez kierowców i pracodawców jako strukturalne problemy w międzynarodowym transporcie drogowym. Kilka badań branżowych wskazuje, że takie warunki są kluczowym czynnikiem zniechęcającym młodszych kierowców do wejścia do zawodu.
Nadal nie ma kompleksowej strategii, która zapewniłaby kierowcom zawodowym bezpieczne parkingi, czyste toalety i bezpieczne miejsca odpoczynku” – powiedział Gustav Jacobsson z Drivers First. „Od kierowców oczekuje się przestrzegania coraz bardziej rygorystycznych przepisów, ale warunki w terenie często to uniemożliwiają. To nie jest problem jednostkowy, lecz systemowy”.
Ryzyko dla łańcuchów dostaw wykracza poza samych kierowców
Brak bezpiecznych parkingów coraz częściej postrzegany jest nie tylko jako problem społeczny, lecz także jako realne zagrożenie dla łańcuchów dostaw. Szacunki branżowe wskazują, że roczne straty wynikające z kradzieży ładunków w Europie sięgają niemal 90 mld SEK, czyli około 8 mld euro, dotykając przewoźników, załadowców i ubezpieczycieli.
Źródła z sektora logistycznego i ubezpieczeniowego podkreślają, że w części Europy Zachodniej ryzyko kradzieży stało się stałym elementem planowania tras i kalkulacji stawek. W Europie Południowej operatorzy ostrzegają natomiast, że niewystarczająca infrastruktura prewencyjna sprzyja działalności zorganizowanych grup przestępczych, które wykorzystują przewidywalne schematy postojów. Nawet w krajach o niższym poziomie przestępczości brak bezpiecznych parkingów tworzy długofalowe podatności systemowe.
Jeśli będziemy bierni, brak bezpieczeństwa, kradzieże i rosnące koszty po prostu się znormalizują” – ostrzega Björn Paulsson z TruckTrust. „Bezpieczny parking to nie kwestia komfortu. To warunek niezawodności dostaw, bezpieczeństwa na drogach i konkurencyjności”.
Prywatne inicjatywy wypełniają lukę infrastrukturalną
Ponieważ rozbudowa infrastruktury publicznej postępuje wolno, coraz większą rolę przejmują inicjatywy prywatne.
W całej Europie platformy awizacji, takie jak TRAVIS, oferują dostęp do setek strzeżonych parkingów dla ciężarówek, które można rezerwować z wyprzedzeniem wzdłuż głównych korytarzy transportowych. Dla kierowców i menedżerów flot oznacza to możliwość zaplanowania postoju w miejscu o gwarantowanym poziomie bezpieczeństwa.
Równolegle rozwijają się rozwiązania cyfrowe. Bosch Secure Truck Parking prowadzi platformę umożliwiającą wyszukiwanie i rezerwację bezpiecznych parkingów wraz z informacjami o dostępności, zabezpieczeniach i zapleczu dla kierowców. Takie narzędzia stają się sposobem na zrekompensowanie braku spójnych i wiarygodnych informacji o publicznych parkingach.
Na poziomie infrastrukturalnym prywatni operatorzy MOP-ów inwestują bezpośrednio w bezpieczne parkingi. W Hiszpanii firmy takie jak Andamur rozwinęły sieć strzeżonych obiektów z kontrolowanym wjazdem, monitoringiem i podstawowym zapleczem socjalnym, zlokalizowanych przy kluczowych trasach międzynarodowych. W wielu przypadkach standardy bezpieczeństwa przewyższają te oferowane przez pobliskie parkingi publiczne.
Eksperci rynku zgodnie oceniają te inicjatywy jako rozwiązania konieczne, lecz doraźne – pozwalające utrzymać ciągłość operacji w sytuacji, gdy infrastruktura publiczna nie nadąża za realnymi potrzebami transportu.
Szwecja jako studium przypadku: gdy branża uzupełnia braki państwa
Dobrym przykładem lokalnej reakcji rynku jest Karlstad, gdzie LBC-Frakt otworzyła nowe zaplecze dla kierowców, oferujące toalety, prysznice oraz bezpieczne warunki odpoczynku.
Prywatne zaplecze dla kierowców otwiera się w Karlstad, gdy branża uzupełnia braki infrastrukturalne – fot.: LBC-Frakt
Inicjatywa powstała w odpowiedzi na sygnały o kurczącej się liczbie dostępnych miejsc postoju w Szwecji, przy jednoczesnym zamykaniu istniejących obiektów i braku nowych inwestycji publicznych. Organizacje branżowe alarmują, że w takich warunkach kierowcom coraz trudniej jest spełniać wymogi dotyczące odpoczynku w sposób bezpieczny i godny.
Brak działających i dostępnych miejsc odpoczynku stał się problemem bezpieczeństwa” – mówił podczas inauguracji Oscar Hyléen, CEO Swedish Transport Companies. „Szwecja ma obowiązek zapewnić odpowiednią liczbę takich obiektów, ale Szwedzka Administracja Transportu pozostaje w tyle. Dlatego rynek również musi się angażować”.
Zaplecze LBC Frakt – określane przez firmę jako coś, co „powinno być oczywistością, a staje się coraz rzadsze” – ma poprawić warunki pracy kierowców na poziomie lokalnym, nie zastępując jednak infrastruktury publicznej.
To jedna z najbardziej zapomnianych branż” – podkreśla Pelle Thörnberg, przewodniczący Drivers First. „Brakuje kierowców, a coraz mniej osób chce wejść do zawodu, bo jest on postrzegany jako niebezpieczny. Chcemy zapewnić, aby istniały miejsca, w których można bezpiecznie się zatrzymać i odpocząć”.
Inauguracja obejmowała także uruchomienie nowej, prywatnej myjni do kontenerów wykorzystywanych w transporcie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego. To kolejny przykład, jak operatorzy coraz częściej łączą inwestycje społeczne, bezpieczeństwa i środowiskowe, reagując na luki, których państwo nie wypełnia.
