Wyroki zamiast mandatów?

W przypadku gdy kierowca został zatrzymany na skutek popełnienia wykroczenia drogowego, wystawiany jest mandat karny kredytowany. Oznacza to, że od chwili przyjęcia mandatu (czytelny podpis kierowcy) staje się on prawomocny, co w razie jego nieopłacenia w terminie, daje mozliwość do przeprowadzenia stosownej egzekucji (np. poprzez Urząd Skarbowy).

Sytuacja wygląda nieco inaczej, podczas gdy sprawca zostaje przyłapany na wykroczeniu przez fotoradar. Jeśli przyznaje się on do wykroczenia, odsyłając nadesłany mu przez organ prowadzący czynności druk oświadczenia, otrzymuje następnie drogą pocztową mandat karny zaoczny. Od momentu wypełnienia stosowane rubryki formularza mandatu, kierowca ma siedem dni na uiszczenie grzywny.

Na ogól sytuacje te są bardzo podobne teoretycznie, jednak w przypadku braku uiszczenia opłaty różnią się w dużym stopniu. W pierwszym przypadku może minąć nawet kilka miesięcy, możemy nawet zapomnieć o mandacie lub mieć nadzieję, że nam się "upiekło". Liczmy się z tym jednak, że w stosownym czasie nastąpi egzekucja.

Zupełnie inaczej wygląda sytuacja, kiedy nie dopełnimy obowiązku zapłaty tzw. mandatu zaocznego. A często, niekoniecznie musi to być z naszej winy (opóźnienia z winy poczty, nasza kilkudniowa zwłoka z odbiorem przesyłki). Przy tego typu sytuacjach, kiedy następuje zwłoka z płatnością, organ prowadzący sprawę jest zobowiązany wystąpić do sądu z wnioskiem o ukaranie. Co gorsza, uregulowanie mandatu zaocznego, ale z opóźnieniem, nie daje sądowi podstaw do odmowy wszczęcia lub umorzenia postępowania.

W wyniku tego, bardzo często dochodzi do niepotrzebnego zaangażowania sądów, zwiększenia kosztów postępowania, a także obniżenia prestiżu policji czy straży miejskiej (gminnej), które prowadzą powyższe czynności.

Zdaniem policjantów, kierowcy zamiast narzekać, powinni uderzyć się w pierś. Dopuścili się wykroczeń i powinni swoje odcierpieć. Dolegliwości dla drogowych piratów nigdy nie będzie dosyć– uważa kom. Grzegorz Olejniczak z Wydziału Ruchu Drogowego Śląskiej Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach. Jego zdaniem, nie ma mowy o opieszałości. Ustalenie numeru rejestracyjnego, a w konsekwencji właściciela pojazdu trwa w niektórych przypadkach dłużej, np. gdy samochód jest leasingowany – wyjaśnia Olejniczak. Materiał z fotoradaru przekazywany jest do komendy, po analizie trafia do jednostki, której podległy jest teren, gdzie doszło do wykroczenia.

Sprawą zajął się już Rzecznik Praw Obywatelskich, który wysłał stosowne zapytanie do MSWiA o przedstawienie stanowiska w tej sprawie oraz o możliwość przeprowadzenia zmian w prawie, tak by mandat karny zaoczny został zastąpiony kredytowym, którego datą przyjęcia byłaby data odbioru przesyłki poleconej.