Zmiany mają przede wszystkim zwiększyć przejrzystość regulacji, ułatwić ich wdrażanie w państwach członkowskich oraz zapewnić spójne stosowanie zasad naliczania opłat drogowych powiązanych z emisjami.
Nowe regulacje są szczególnie istotne w kontekście zbliżających się zmian w przepisach klimatycznych dla transportu drogowego. Od 1 lipca 2026 r. zaczną obowiązywać nowe normy emisji CO2 dla pojazdów ciężarowych, co bezpośrednio wpłynie na sposób kalkulowania opłat drogowych w wielu krajach Unii.
Doprecyzowanie zasad naliczania opłat
Uzgodnione przez Radę stanowisko koncentruje się przede wszystkim na wyjaśnieniu kluczowych definicji oraz zasad, które mają znaczenie przy obliczaniu opłat dla ciężarówek.
Zmiany obejmują m.in.:
- doprecyzowanie definicji związanych z emisją CO2, w tym pojęć takich jak pojazdy bezemisyjne, pojazdy o niskiej emisji, grupy pojazdów czy trajektorie redukcji emisji,
- wskazanie momentu, od którego zacznie obowiązywać różnicowanie opłat drogowych według emisji CO2 dla poszczególnych podgrup pojazdów,
- ustalenie jednolitych harmonogramów wdrażania nowych zasad, po opublikowaniu referencyjnych poziomów emisji dla poszczególnych kategorii pojazdów.
Biorąc pod uwagę zbliżające się wprowadzenie przepisów dotyczących opłat opartych na emisji CO2 do poszczególnych kategorii pojazdów, Rada przyjęła stanowisko, które wymaga szybkiego działania i jasności zarówno dla operatorów, jak i administracji. Potwierdzono wytyczoną ścieżkę prowadzącą do wyraźnej redukcji emisji CO2 w pojazdach innych niż elektryczne” – podkreślił Alexis Vafeades, minister transportu, komunikacji i robót publicznych Republiki Cypru cytowany w komunikacie Rady UE.
Modernizacja pojazdów a klasy emisji
W stanowisku Rady pojawił się również wątek modernizacji pojazdów ciężarowych. Chodzi o sytuacje, w których parametry techniczne pojazdu poprawiają się np. dzięki aktualizacji oprogramowania lub modyfikacjom technicznym.
Takie działania mogą przynieść realne korzyści klimatyczne. Problem polega jednak na tym, że obowiązujące przepisy nie pozwalają obecnie na zmianę klasy emisji pojazdu po jego modernizacji, nawet jeśli faktyczne parametry uległy poprawie.
Aby rozwiązać ten problem bez opóźniania prac legislacyjnych, Rada zwróciła się do Komisji Europejskiej o przeprowadzenie w ciągu dwóch lat oceny możliwych rozwiązań dotyczących modernizacji pojazdów elektrycznych.
Bez ulg za ekologiczne naczepy
Rada zdecydowała się natomiast nie podtrzymywać propozycji obniżenia opłat drogowych dla ciężarówek wyposażonych w bardziej ekologiczne naczepy.
Jak wskazano, rozwiązanie to mogłoby prowadzić do kilku problemów, w tym:
- zwiększenia obciążeń administracyjnych,
- większej złożoności systemu poboru opłat,
- utrudnień w funkcjonowaniu elektronicznych systemów poboru opłat,
- potencjalnych konfliktów z obowiązującymi umowami koncesyjnymi.
Dodatkowo istnieje ryzyko, że ulgi mogłyby przysługiwać także w przypadku zestawów z naczepami spełniającymi wyższe standardy, ale połączonych z ciężarówkami o wysokiej emisji CO₂.
Teraz ruch po stronie Parlamentu Europejskiego
Po przyjęciu mandatu negocjacyjnego Rada Unii Europejskiej jest gotowa rozpocząć negocjacje z Parlamentem Europejskim.
Rozmowy między instytucjami rozpoczną się w momencie, gdy Parlament przyjmie własne stanowisko w sprawie proponowanych zmian w dyrektywie o Eurowiniecie.
