W skrócie:
- W ciągu 24 godzin przez mołdawskie przejścia graniczne przejechało 3 098 ciężarówek w obu kierunkach; miesiąc wcześniej było ich około 2 tys. dziennie,
- Tylko w ciągu jednej nocy przez Leușeni–Albița odprawiono 308 ciężarówek,
- W rejonie Giurgiulești kolejki sięgały 7–8 km, a przy Leușeni i Sculeni – 4–5 km,
- Wzrost ruchu wynika przede wszystkim z sezonowego eksportu zbóż, zmiany przebiegu szlaków handlowych oraz większego tranzytu towarów z Ukrainy,
- Władze zalecają korzystanie z alternatywnych przejść, systemu elektronicznej rezerwacji BQS oraz wcześniejsze przygotowanie formalności tranzytowych,
- Od 1 października ciężarówki powyżej 3,5 t korzystające z rumuńskiej sieci drogowej podlegają systemowi TollRo.
Pierwsze poważniejsze problemy pojawiły się pod koniec października na kierunku wyjazdowym z Mołdawii do Rumunii. Według Mołdawskiej Służby Celnej jeszcze miesiąc wcześniej na przejściach obsługiwano około 2 tys. ciężarówek w ciągu doby. Pod koniec października liczba ta przekroczyła 3 tys., co oznacza wzrost o około 50 proc.
Tylko w nocy z 28 na 29 października przez przejście Leușeni–Albița odprawiono 308 ciężarówek. Aby przyspieszyć ruch, uruchomiono dodatkowy pas w systemie odwracalnym, przeznaczony przede wszystkim dla pustych pojazdów.
Najdłuższe kolejki tworzyły się w rejonie Giurgiulești, gdzie kolumny ciężarówek miały dochodzić do 7–8 km. Przy Leușeni i Sculeni zatory sięgały 4–5 km. Według przedstawicieli sektora rolnego część kierowców czekała na odprawę nawet od dwóch do trzech dni.
Zboże i większy tranzyt z Ukrainy
Mołdawskie służby wskazują na kilka nakładających się przyczyn obecnej sytuacji. Pierwszą jest sezonowy wzrost eksportu zbóż. Drugą – zmiana przebiegu części szlaków handlowych operatorów z Mołdawii i Ukrainy. Trzecią jest wzrost tranzytu ukraińskich towarów przez Mołdawię, związany m.in. z atakami na infrastrukturę w Ukrainie.
Problemy nie dotyczą wyłącznie jednego przejścia. Mołdawska Policja Graniczna w ostatnich dniach regularnie zaleca kierowcom omijanie najbardziej obciążonych punktów Leușeni–Albița i Sculeni oraz wybór alternatywnych tras.
Władze zwiększyły przepustowość przejść
Po rozmowach z rumuńskimi służbami na przejściu Leușeni–Albița uruchomiono dodatkowy pas w systemie odwracalnym. W nocy był on wykorzystywany do odpraw pustych ciężarówek, oddzielnie od pojazdów przewożących ładunki. Na najbardziej obciążonych przejściach zwiększono również obsadę służb. Transporty z towarami łatwo psującymi się są obsługiwane priorytetowo z wykorzystaniem pasa przeznaczonego dla upoważnionych przedsiębiorców AEO.
30 października dyrektor Mołdawskiej Służby Celnej Radu Vrabie informował, że dzięki zastosowanym rozwiązaniom liczba oczekujących ciężarówek wyraźnie spadła. Służby po obu stronach granicy nadal koordynują działania, aby zwiększyć przepustowość istniejącej infrastruktury.
Alternatywne trasy dla przewoźników
Służby zalecają kierowcom i firmom transportowym korzystanie z mniej obciążonych przejść, jeśli pozwala na to planowana trasa. W przypadku Leușeni–Albița alternatywą mogą być Leova–Bumbăta oraz Cahul–Oancea. Dla przejścia Sculeni rekomendowane są natomiast Costești–Stânca i Lipcani–Rădăuți Prut.
Puste ciężarówki mogą być kierowane m.in. przez Cahul–Oancea lub Costești–Stânca. W przypadku ładunków wymagających kontroli fitosanitarnej lub sanitarno-weterynaryjnej konieczny jest wybór przejścia wyposażonego w odpowiednie służby. Przewoźnicy opuszczający Mołdawię przez Costești–Stânca mogą korzystać z elektronicznego systemu rezerwacji BQS. Służby zachęcają również do wcześniejszego przygotowywania dokumentacji tranzytowej, aby skrócić formalności na granicy.
TollRo również może wydłużać formalności
Na sytuację na granicy wpływają nie tylko większe potoki towarów. Dyrektor Mołdawskiej Służby Celnej wskazywał również na zmiany regulacyjne w Rumunii i zaapelował do przewoźników o załatwianie formalności drogowych oraz płatności z wyprzedzeniem za pośrednictwem systemów elektronicznych.
Od 1 października 2026 r. w Rumunii działa system TollRo, obejmujący pojazdy ciężarowe o dmc powyżej 3,5 t. Opłata jest uzależniona od przejechanego dystansu, a jej pobór odbywa się w ramach nowego elektronicznego systemu opłat drogowych STRR.
Nie oznacza to jednak, że TollRo jest główną przyczyną obecnych kolejek. Z komunikatów mołdawskich służb wynika, że zasadniczym problemem pozostaje gwałtowny wzrost liczby ciężarówek kierujących się w stronę Rumunii. Nowe obowiązki po stronie rumuńskiej mogą natomiast dodatkowo wydłużać obsługę tych przewozów, zwłaszcza jeśli formalności nie zostały wykonane wcześniej.
Co powinni uwzględnić przewoźnicy?
Dla firm realizujących transport między Mołdawią, Rumunią i Ukrainą obecna sytuacja oznacza przede wszystkim ryzyko wydłużenia czasu przejazdu, dodatkowych kosztów postoju oraz problemów z dotrzymaniem terminów dostaw.
Przed wyjazdem warto sprawdzić aktualne obciążenie poszczególnych przejść, rozważyć alternatywną trasę oraz wcześniej przygotować wymagane deklaracje i opłaty drogowe.
Sytuacja może zmieniać się szybko. Jeszcze 2 listopada rano mołdawskie służby informowały o ponownym wzroście ruchu na Leușeni–Albița, a następnie o jego rozładowaniu po zastosowaniu dodatkowych działań.
