Najważniejsze informacje:
- Od 1 października 2026 r. w Rumunii rusza kilometrowy system opłat TollRo dla pojazdów do przewozu towarów o dmc powyżej 3,5 tony.
- Od 5 października 2026 r. w Hiszpanii cyfrowy dokument DeCA staje się obowiązkowy przy przewozach krajowych i kabotażu.
- 30 września kończy się okres wskazany przewoźnikom na usunięcie nieprawidłowości w deklaracjach ENS przy wwozie towarów do Wielkiej Brytanii. Od października stwierdzone uchybienia mogą skutkować działaniami organów, w tym sankcjami.
- 3 października 2026 r. upływa w Polsce termin na samorejestrację w Wykazie KSC dla części podmiotów objętych przepisami wdrażającymi dyrektywę NIS2.
Początek października będzie szczególnie istotny dla przedsiębiorstw wykonujących przewozy na Półwyspie Iberyjskim oraz w Europie Południowo-Wschodniej. W Rumunii dotychczasowy model winietowy dla ciężarówek ustępuje miejsca opłatom zależnym od przejechanego dystansu. Z kolei w Hiszpanii dokumentacja kontrolna przy przewozach krajowych i kabotażowych przechodzi w formę cyfrową.
Na zmiany powinni przygotować się również przewoźnicy jeżdżący do Wielkiej Brytanii. Sam obowiązek składania deklaracji ENS nie jest nowy, jednak brytyjskie władze zwracają coraz większą uwagę na jakość przekazywanych danych. Po 30 września nieprawidłowości mogą skutkować działaniami egzekucyjnymi. W Polsce natomiast część przedsiębiorstw ma ostatnie dni na samorejestrację w Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa.
Od 5 października obowiązkowy DeCA w Hiszpanii
Zaledwie kilka dni później ważny obowiązek zacznie obowiązywać w Hiszpanii. Od 5 października 2026 r. Administracyjny Dokument Kontroli (DeCA) przy drogowym transporcie towarów będzie musiał mieć formę cyfrową.
Dla zagranicznych firm kluczowy jest zakres nowych przepisów. DeCA będzie wymagany przy przewozach krajowych na terytorium Hiszpanii oraz przy kabotażu. Obowiązek nie obejmuje natomiast transportu międzynarodowego tylko dlatego, że jego trasa prowadzi do, z lub przez Hiszpanię.
DeCA musi być utworzony bezpośrednio w systemie cyfrowym w formacie PDF, a rozmiar pliku nie może przekraczać 5 MB. Dokument powinien zawierać kod QR prowadzący bezpośrednio do pliku znajdującego się w bezpiecznym repozytorium.
Przed rozpoczęciem przewozu kierowca musi otrzymać kopię dokumentu. Podczas kontroli może okazać ją na urządzeniu mobilnym albo w formie wydruku z kodem QR. Dokumentacja musi być przechowywana przez co najmniej rok. Wszelkie dalsze szczegóły na temat nowego dokumentu znajdziecie w naszym materiale na ten temat.
Wielka Brytania: po 30 września błędy w ENS mogą oznaczać sankcje
Przewoźnicy realizujący transport do Wielkiej Brytanii powinni zwrócić szczególną uwagę na prawidłowość deklaracji skróconych wjazdu ENS. Brytyjskie władze wskazały 30 września 2026 r. jako termin na przejrzenie sposobu wypełniania określonych pól deklaracji i usunięcie stwierdzonych problemów ze zgodnością.
Nie oznacza to wprowadzenia od października nowego obowiązku składania ENS. Deklaracje bezpieczeństwa są już wymagane przed wwiezieniem towarów do Wielkiej Brytanii. Zmienia się natomiast podejście do wykrytych nieprawidłowości – po 30 września błędy stwierdzone podczas kontroli mogą prowadzić do dalszych działań organów, w tym wezwań do usunięcia uchybień oraz kar celnych.
Brytyjskie służby zwracają uwagę przede wszystkim na błędy w polu dotyczącym identyfikacji środka transportu przekraczającego granicę. Przy przewozach Ro-Ro z kierowcą oraz przez Eurotunnel należy podać numer rejestracyjny pojazdu. Problemem jest m.in. wpisywanie zamiast niego ogólnych określeń takich jak „truck”, numeru przyczepy albo jednocześnie numerów pojazdu i przyczepy.
W przypadku zmiany pojazdu przed dotarciem do granicy informacje w deklaracji powinny zostać odpowiednio zaktualizowane. Przy przewozach Ro-Ro bez kierowcy wymagany jest natomiast numer IMO statku.
Nieprawidłowości dotyczą również identyfikacji kontenerów i przyczep. W przypadku kontenera przewożonego na przyczepie należy podać unikalny numer kontenera, a nie numer rejestracyjny samej przyczepy.
Dla przewoźników oznacza to konieczność sprawdzenia nie tylko danych przekazywanych przez kierowców i kontrahentów, ale również działania oprogramowania wykorzystywanego do generowania ENS. Deklaracja musi zostać złożona przed przybyciem towarów do Wielkiej Brytanii i zawierać wymagane dane. Brytyjski system pozwala również na przesyłanie zmian do wcześniej złożonych deklaracji.
Szczególnie istotna jest odpowiedzialność za cały proces. ENS może zostać złożona przez przedstawiciela lub inny upoważniony podmiot, jednak przewoźnicy powinni zadbać o to, aby wszystkie dane niezbędne do jej prawidłowego sporządzenia były dostępne i aktualne przed dotarciem pojazdu do granicy.
3 października mija termin w polskim KSC
W Polsce 3 października 2026 r. upływa termin na złożenie wniosku o wpis do Wykazu podmiotów kluczowych i podmiotów ważnych dla części przedsiębiorstw objętych znowelizowaną ustawą o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa, wdrażającą unijną dyrektywę NIS2.
W transporcie drogowym zakres nowych regulacji jest węższy, niż może sugerować samo ujęcie transportu wśród sektorów objętych ustawą. Przepisy wskazują m.in. zarządców dróg oraz podmioty świadczące usługi inteligentnych systemów transportowych (ITS). Typowy przewoźnik drogowy nie podlega więc nowym obowiązkom automatycznie wyłącznie z powodu prowadzenia działalności transportowej.
Wpływ NIS2 na branżę TSL może być jednak widoczny również pośrednio. Podmioty objęte regulacjami muszą uwzględniać bezpieczeństwo łańcucha dostaw i relacji z dostawcami. W praktyce może to oznaczać dodatkowe wymagania wobec kontrahentów, podwykonawców oraz dostawców systemów TMS, telematyki, platform wymiany danych czy usług chmurowych.
Dla podmiotów, które spełniały kryteria już w dniu wejścia nowych przepisów w życie, termin wdrożenia zasadniczych obowiązków wynikających z ustawy przypada na 3 kwietnia 2027 r.
Rumunia przechodzi na kilometrowy system TollRo
Jedna z najważniejszych zmian dla międzynarodowego transportu drogowego zacznie obowiązywać 1 października 2026 r. w Rumunii. Dotychczasowa rovinieta dla pojazdów przeznaczonych do przewozu towarów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony zostanie zastąpiona systemem TollRo.
Nowy model opiera się na rozliczeniu za faktycznie przejechany dystans. Wysokość myta będzie zależała m.in. od odległości, parametrów pojazdu, klasy emisji oraz kategorii drogi. System obejmie pojazdy do transportu towarów o dmc powyżej 3,5 tony poruszające się po objętej opłatami sieci dróg w Rumunii.
Start systemu pozostaje zaplanowany na 1 października, jednak na ostatniej prostej przed jego uruchomieniem przewoźnicy zgłaszają problemy techniczne i domagają się okresu przejściowego bez części sankcji.
Przewoźnicy wskazują na problemy z systemem
UNTRR, rumuńska organizacja przewoźników, informuje m.in. o rozbieżnościach w wyliczaniu opłat dla tej samej trasy, problemach z działaniem aplikacji oraz niedokończonej integracji dostawców i urządzeń OBU.
Organizacja podała przykład trasy Bascov–Zalău, dla której podczas testów bilet trasowy kosztował 144,42 lei, podczas gdy sesja monitoringu na żywo wskazała 156,90 lei. Oznacza to różnicę 12,48 lei, czyli około 8,6 proc. Według UNTRR podczas testów zdarzały się również przypadki nieprawidłowej klasyfikacji pojazdów elektrycznych.
Branża zwraca uwagę także na kwestie praktyczne. Według UNTRR wystawienie pojedynczego biletu trasowego może zajmować około pięciu minut, a część danych pojazdu trzeba wprowadzać ponownie. Organizacja wskazuje, że dla floty liczącej 300 ciężarówek oznaczałoby to około 25 godzin pracy.
Jest projekt zawieszenia części sankcji
Problemy trafiły również na poziom legislacyjny. Do rumuńskiej Rady Gospodarczej i Społecznej (CES) skierowano projekt przewidujący rozwiązania przejściowe dotyczące stosowania TollRo.
Jednym z proponowanych rozwiązań jest czasowe zawieszenie stosowania sankcji za nieuiszczenie TollRo w odniesieniu do naruszeń popełnionych między 1 października 2026 r. a 31 marca 2027 r. UNTRR zabiega ponadto o zawieszenie stałej kwoty 2000 lei w przypadkach, w których system informatyczny nie jest w stanie ustalić całej trasy przejechanej przez pojazd.
Nie oznacza to jednak zawieszenia samego TollRo. Zgodnie z postulatem organizacji przewoźnicy nadal płaciliby za odległość, którą system jest w stanie prawidłowo ustalić i zweryfikować.
Na razie są to jednak propozycje legislacyjne, a nie obowiązujące przepisy. Dlatego przewoźnicy nie powinni zakładać, że od 1 października automatycznie zacznie obowiązywać okres bez sankcji.
Minister: jeśli system nie zadziała, nie podpiszę nakazu karania
Do problemów odniósł się także Radu Miruță, tymczasowy minister transportu Rumunii. 28 września zapowiedział, że jeżeli platforma TollRo nie będzie działała 1 października, nie podpisze zarządzenia umożliwiającego nakładanie kar na przewoźników.
Jednocześnie termin uruchomienia systemu pozostaje aktualny. Minister wskazał, że wdrożenie TollRo jest zobowiązaniem związanym z umową zarządzaną przez CNAIR, a kolejne przesunięcie terminu mogłoby mieć konsekwencje dla środków powiązanych z rumuńskim planem odbudowy.
Dla przewoźników oznacza to sporą niepewność na kilka dni przed startem systemu. TollRo ma zacząć działać 1 października, ale równolegle trwa procedowanie rozwiązań dotyczących sankcji, a branża nadal zgłasza problemy techniczne.
Pełniejsze rozwiązania pokładowe pojawią się później. Urządzenia VDO Link i OBU 5+ dystrybuowane przez UNTRR oraz interoperacyjność z Europejską Usługą Opłaty Elektronicznej (EETS) mają być dostępne od 15 stycznia 2027 r.
