Nowe regulacje porządkują sposób egzekwowania zakazów prowadzenia pojazdów wobec kierowców posiadających unijne i EOG-owskie prawa jazdy. W miejsce dotychczasowej praktyki, która budziła wątpliwości prawne na gruncie prawa unijnego, wprowadzony zostaje system oparty na centralnym rejestrze i wymianie informacji między państwami członkowskimi. W efekcie ciężar egzekwowania sankcji przesuwa się z fizycznej ingerencji w dokument na rozwiązania administracyjno-systemowe.
Nowa ustawa („Gesetz zur Neuregelung der Vollstreckung von Fahrverboten und Entziehungen der Fahrerlaubnis bei Inhabern ausländischer EU- und EWR-Führerscheine ohne ordentlichen Wohnsitz im Inland”, w skrócie FVVollEUG) została opublikowana 26 lutego 2026 r. Jej wejście w życie zaplanowano na 1 czerwca 2026 r.
Koniec z naklejkami na unijnych prawach jazdy
Dotychczasowa praktyka stosowana w Niemczech polegała m.in. na nanoszeniu na unijne i EOG-owskie prawa jazdy oznaczeń informujących o zakazie prowadzenia pojazdów, w tym charakterystycznych naklejek z przekreślonym „D”.
W uzasadnieniu zmian wskazano, że praktyka ta została uznana za niezgodną z prawem Unii Europejskiej w świetle trzeciej dyrektywy w sprawie praw jazdy (2006/126/WE) oraz orzeczenia TSUE z 29 kwietnia 2021 r. Nowe przepisy całkowicie odchodzą od fizycznej ingerencji w dokumenty wydane przez inne państwa członkowskie.
FAER zamiast fizycznej ingerencji w dokument
Kluczową zmianą jest przeniesienie egzekwowania zakazów do systemu elektronicznego. Zamiast adnotacji w prawie jazdy, wszystkie zakazy oraz decyzje o cofnięciu uprawnień będą wpisywane do Fahreignungsregister (w skrócie FAER, czyli niemiecki Rejestr Zdolności do Kierowania Pojazdami ) w Flensburgu.
System ten będzie pełnił kilka funkcji:
- umożliwi kontrolę służbom niemieckim,
- zapewni dostęp do informacji o zakazach,
- pozwoli na przekazywanie danych do organów państwa, w którym kierowca ma miejsce zamieszkania.
Zakres obejmuje zarówno:
- zakazy prowadzenia pojazdów wynikające z wykroczeń,
- jak i sprawy karne,
- a także administracyjne oraz karne cofnięcie prawa jazdy.
Informacja do państwa zamieszkania kierowcy
Nowy model zakłada również większą współpracę między państwami UE i EOG. Każda decyzja o zakazie lub cofnięciu uprawnień ma być przekazywana do organów państwa miejsca zamieszkania kierowcy. W praktyce oznacza to, że np. kierowca posiadający polskie prawo jazdy, który nie mieszka w Niemczech, może zostać objęty zakazem jazdy na terenie Niemiec, a informacja o tym trafi do polskich organów.
Większa przejrzystość i jednoznaczny początek zakazu
Ustawodawca podkreśla, że celem reformy jest również uporządkowanie momentu rozpoczęcia obowiązywania sankcji.
Nowe przepisy mają zapewnić:
- jasne określenie momentu wejścia w życie zakazu,
- transparentne ustalenie początku biegu okresu zakazu,
- eliminację niejasności związanych z dotychczasową praktyką.
Zakres zmian obejmuje kilka ustaw
Reforma FVVollEUG wprowadza zmiany m.in. w:
- kodeksie karnym,
- ustawie o ruchu drogowym,
- rozporządzeniu o dopuszczeniu do ruchu drogowego,
- oraz kodeksie postępowania karnego.
Jednym z istotnych elementów jest również doprecyzowanie zasad dotyczących zatrzymywania i zwrotu dokumentów oraz procedur w przypadku kierowców zagranicznych.
Wejście w życie: 1 czerwca 2026 r.
Cały pakiet zmian zacznie obowiązywać 1 czerwca 2026 r. Jak wskazano w treści ustawy, celem jest pełne wdrożenie orzecznictwa TSUE oraz dostosowanie niemieckich procedur do prawa unijnego w zakresie praw jazdy wydanych w innych państwach UE i EOG.
Nowe przepisy oznaczają odejście od fizycznych adnotacji w dokumentach na rzecz centralnego, elektronicznego rejestru i automatycznej wymiany informacji między państwami członkowskimi.
