Rozporządzenie opublikowane 17 sierpnia 2026 r. w niemieckim Federalnym Dzienniku Ustaw wprowadza zapowiadane wcześniej zmiany w przepisach dotyczących kwalifikacji zawodowych kierowców i wydawania praw jazdy. Większość nowych regulacji zacznie obowiązywać 18 sierpnia 2026 r.
Ostateczna wersja przepisów rozszerza również listę języków egzaminacyjnych o albański.
Najważniejsze zmiany:
- Egzamin z przyspieszonej kwalifikacji wstępnej będzie dostępny po niemiecku oraz w dziewięciu językach obcych.
- Część praktyczna zwykłej kwalifikacji wstępnej zostanie skrócona ze 120 do 90 minut, a odrębny moduł dotyczący reagowania w sytuacjach krytycznych zostanie zniesiony.
- Ukraina i Czarnogóra dołączą do państw, których prawa jazdy będzie można – po spełnieniu określonych warunków – wymieniać bez ponownego egzaminu teoretycznego i praktycznego.
- Badanie wzroku wymagane przy prawach jazdy na ciężarówki i autobusy będzie można potwierdzić także u uprawnionego optyka.
- Kandydaci i ośrodki szkoleniowe otrzymają bardziej precyzyjne zasady dokumentowania ukończenia szkolenia przed izbami przemysłowo-handlowymi.
Egzaminy po polsku, rumuńsku i ukraińsku
Dla przewoźników rekrutujących kierowców za granicą jednym z najważniejszych elementów reformy jest rozszerzenie listy języków egzaminacyjnych. Egzamin z przyspieszonej kwalifikacji wstępnej będzie można zdawać po niemiecku, a także w językach: albańskim, angielskim, arabskim standardowym, chorwackim, polskim, rumuńskim, rosyjskim, tureckim i ukraińskim.
Kandydaci nie będą więc musieli zdawać tego egzaminu wyłącznie po niemiecku. Wymagania merytoryczne pozostają bez zmian, ale znika istotna bariera językowa.
Wcześniejszy projekt przewidywał osiem języków obcych. W ostatecznej wersji regulacji listę rozszerzono o albański. Trzeba jednak pamiętać, że zmiana dotyczy wyłącznie egzaminu z przyspieszonej kwalifikacji wstępnej, a nie wszystkich egzaminów wymaganych od kierowców zawodowych.
Część praktyczna krótsza o pół godziny
Zmiany obejmują również zwykłą kwalifikację wstępną. Część praktyczna zostanie skrócona ze 120 do 90 minut. Jednocześnie zlikwidowany zostanie odrębny moduł dotyczący postępowania w sytuacjach krytycznych.
Skrócenie nie dotyczy egzaminu z przyspieszonej kwalifikacji wstępnej, który ma charakter teoretyczny.
Rozporządzenie precyzuje również wymagania organizacyjne dotyczące części praktycznej. Podczas egzaminu musi być dostępny odpowiedni pojazd oraz instruktor posiadający ważne uprawnienia do szkolenia w danej kategorii prawa jazdy.
Ukraina i Czarnogóra z prostszą wymianą praw jazdy
Nowe przepisy zmieniają także zasady wymiany części zagranicznych praw jazdy. Ukraina i Czarnogóra zostaną dopisane do załącznika nr 11 niemieckiego rozporządzenia w sprawie praw jazdy. W przypadku kategorii objętych tym wykazem wymiana zagranicznego dokumentu na niemieckie prawo jazdy będzie co do zasady możliwa bez ponownego egzaminu teoretycznego i praktycznego, jeśli zostaną spełnione wymagane warunki.
W przypadku ukraińskich praw jazdy na ciężarówki i autobusy pozostanie jednak szczególna zasada. Jeżeli kategorie C lub D zostały wydane bez wcześniejszego uzyskania kategorii B, kandydat będzie musiał zdać egzamin teoretyczny i praktyczny, aby otrzymać niemieckie prawo jazdy kategorii B.
Wymiana prawa jazdy nie zastępuje kwalifikacji zawodowej kierowcy. Osoba wykonująca przewozy zarobkowo nadal musi spełniać wymogi wynikające z przepisów o kwalifikacji zawodowej.
Rozporządzenie modyfikuje również zasady uznawania praw jazdy wydanych w Albanii, Kosowie i Izraelu.
Badanie wzroku także u optyka
Kolejna zmiana dotyczy osób ubiegających się o prawo jazdy kategorii ciężarowych i autobusowych oraz kierowców przedłużających ważność uprawnień. Kandydaci do kategorii C, C1, CE, C1E, D, D1, DE i D1E nadal będą musieli wykazać odpowiednią ostrość widzenia. Nowe przepisy pozwolą jednak uzyskać wymagane potwierdzenie również u uprawnionego optyka.
Obowiązek badania pozostaje, ale zwiększy się liczba miejsc, w których można uzyskać potrzebne zaświadczenie.
Dokumenty ze szkolenia trzeba przedstawić przed egzaminem
Zmiany obejmują również dokumentowanie ukończenia szkolenia. Osoby przystępujące do egzaminu z przyspieszonej kwalifikacji wstępnej będą musiały przed właściwą izbą przemysłowo-handlową wykazać, że ukończyły wymagane szkolenie. Obowiązek obejmie także kierowców przechodzących z transportu towarowego do przewozu osób lub odwrotnie, którzy muszą zaliczyć tylko część kwalifikacji. Posiadane już uprawnienia trzeba będzie odpowiednio udokumentować.
Wymogi, które wcześniej wynikały częściowo z praktyki izb przemysłowo-handlowych i wydawanych przez nie zaświadczeń, zostaną zapisane bezpośrednio w przepisach.
Kod 95 także w świadectwie kierowcy
Nowe regulacje wprowadzają również rozwiązanie dotyczące kierowców z państw spoza Unii Europejskiej. Na wniosek kierowcy kod 95 będzie można wpisać w polu „Uwagi specjalne” świadectwa kierowcy, jeżeli jego kwalifikacje zostały wcześniej potwierdzone.
Jeżeli kierowca nie posiada osobnego dokumentu potwierdzającego kwalifikację, w określonych przypadkach będzie można ją zweryfikować na podstawie danych z rejestru kwalifikacji zawodowych kierowców. Rozwiązanie ma uprościć dokumentowanie uprawnień osób wykonujących międzynarodowy transport drogowy.
Łatwiejszy egzamin nie zastąpi wdrożenia do pracy
Stowarzyszenie „Hellwach mit 80 km/h” z Mannheim popiera ograniczanie barier utrudniających rozpoczęcie pracy w zawodzie, ale zwraca uwagę, że reforma nie powinna być oceniana wyłącznie przez pryzmat szybszego zdobywania kwalifikacji.
Zdaniem organizacji równie ważne jest odpowiednie wdrożenie nowych pracowników, szczególnie kierowców rekrutowanych za granicą. Wśród rekomendowanych działań wymienia wielojęzyczne instruktaże bezpieczeństwa, jasne zasady komunikacji na rampach załadunkowych oraz uporządkowany proces wprowadzania kierowcy do pracy.
Egzamin w wielu językach nie zastąpi wielojęzycznej kultury bezpieczeństwa. Uznanie kwalifikacji nie zastąpi praktycznego wdrożenia do pracy – podkreśla przedstawiciel organizacji.
Uwagi te dotyczą przede wszystkim tego, co dzieje się już po ukończeniu szkolenia i rekrutacji.
Przewoźnicy zyskają więcej możliwości rekrutacji
Reforma obejmuje kilka obszarów, które dotychczas mogły wydłużać proces zatrudniania kierowców: wymagania językowe, organizację egzaminów, uznawanie zagranicznych praw jazdy oraz część formalności związanych z badaniami.
Nie wiadomo jeszcze, czy nowe przepisy przełożą się na zauważalne zmniejszenie niedoboru kierowców. Od 18 sierpnia część barier wejścia do zawodu będzie jednak niższa.
Izby przemysłowo-handlowe, ośrodki szkoleniowe, urzędy wydające prawa jazdy i pracodawcy będą teraz musieli dostosować procedury do nowych zasad.
