Globalne napięcia coraz silniej przenikają do codziennego funkcjonowania handlu międzynarodowego. Firmy nie rezygnują z ekspansji, ale jednocześnie intensywnie przebudowują modele działania, by ograniczyć ryzyko i zabezpieczyć płynność.
Eksport rośnie mimo turbulencji
Niemiecki sektor eksportowy wykazuje dużą odporność na niestabilne otoczenie. Z badania Allianz Trade Global Survey 2026, obejmującego około 6 tys. firm na 13 rynkach, wynika, że 83 proc. przedsiębiorstw z Niemiec spodziewa się wzrostu przychodów z eksportu. To wynik wyraźnie powyżej średniej globalnej, która wynosi 75 proc.
Najczęściej prognozowany scenariusz zakłada umiarkowany wzrost – 41 proc. firm oczekuje dynamiki na poziomie 2–5 proc. Jednocześnie aż 95 proc. przedsiębiorstw planuje rozwój w oparciu o nowe umowy handlowe.
Ryzyko płatnicze coraz większym problemem
Za stabilnymi prognozami sprzedaży kryje się jednak pogarszająca się sytuacja w obszarze rozliczeń. Tylko 7 proc. firm na świecie otrzymuje płatności w ciągu 30 dni, a w Europie wskaźniki są jeszcze niższe. W Niemczech odsetek ten wynosi 6 proc., we Włoszech zaledwie 4 proc., a Francja, Polska i Hiszpania notują wyraźne spadki. Jednocześnie udział firm czekających na zapłatę ponad 70 dni wzrósł do 24 proc.
Równolegle rosną obawy przedsiębiorstw. W Niemczech 47 proc. firm spodziewa się pogorszenia terminowości płatności, a 40 proc. przewiduje wzrost liczby niewypłacalności. Dla branży transportowej i logistycznej ma to szczególne znaczenie. Operatorzy często finansują usługi z wyprzedzeniem, dlatego opóźnienia w płatnościach bezpośrednio uderzają w płynność i zwiększają ryzyko operacyjne.
Łańcuchy dostaw w przebudowie
Firmy coraz wyraźniej reagują na zmieniające się warunki. Około 80 proc. niemieckich przedsiębiorstw już zmodyfikowało swoje łańcuchy dostaw lub szlaki handlowe, a niemal połowa aktywnie poszukuje alternatywnych tras i partnerów logistycznych.
W skali globalnej dominują trzy kierunki działań:
- przekierowanie tras przez rynki państw trzecich – 57 proc.,
- współpraca z agentami celnymi – 50 proc.,
- dostosowanie harmonogramów dostaw – 48 proc.
Widoczne są też różnice regionalne. Francja i Wielka Brytania szybciej dostosowują operacje, podczas gdy Niemcy działają bardziej strategicznie i ostrożnie. Hiszpania wykazuje większą wrażliwość na wstrząsy geopolityczne.
Zapasy i dywersyfikacja wracają do gry
W odpowiedzi na rosnącą niepewność firmy odchodzą od modelu maksymalnej efektywności kosztowej. 64 proc. przedsiębiorstw na świecie zwiększa poziom zapasów, w Niemczech robi to 60 proc.
Jednocześnie:
- 55 proc. firm pozyskuje towary od nowych dostawców,
- 52 proc. wchodzi na nowe rynki,
- 50 proc. wzmacnia zarządzanie ryzykiem i relacje partnerskie.
Stabilność dostaw staje się ważniejsza niż optymalizacja kosztów, co oznacza wyraźną zmianę podejścia w logistyce i planowaniu operacyjnym.
Geopolityka redefiniuje ryzyko
Najważniejszym czynnikiem kształtującym obecne strategie pozostaje sytuacja geopolityczna. 67 proc. niemieckich firm wskazuje ją jako główne źródło ryzyka, wobec 65 proc. globalnie. Ryzyka polityczne wyraźnie wyprzedziły klasyczne problemy operacyjne w łańcuchach dostaw. Jednocześnie w Europie rośnie ich percepcja, szczególnie w Niemczech i Francji.
Nowa mapa eksportu: mniej Stanów Zjednoczonych i Chin
Zmiany w globalnym handlu potwierdzają także analizy Deloitte. Konflikty handlowe i rosnący protekcjonizm będą w kolejnych latach wyraźnie ograniczać dynamikę niemieckiego eksportu przemysłowego. Do 2035 r. średnie tempo wzrostu ma wynieść 1,3 proc. rocznie, wobec 2,1 proc. w ostatniej dekadzie.
Wyraźnie zmienia się też geografia handlu. Stany Zjednoczone i Chiny tracą na znaczeniu jako kluczowe rynki zbytu – eksport do Stanów Zjednoczonych może spadać średnio o 1,5 proc. rocznie, a do Chin o 1,7 proc.
Na znaczeniu zyskuje natomiast Europa. Francja już w 2025 r. wyprzedziła Chiny jako drugi partner handlowy Niemiec. W kolejnych latach rosnąć ma również rola Niderlandów, Wielkiej Brytanii oraz Polski, gdzie eksport może zwiększać się o blisko 3 proc. rocznie.
Dodatkowo firmy coraz śmielej kierują uwagę na rynki wschodzące, takie jak Indie, Brazylia czy Australia, gdzie prognozowane wzrosty sięgają 3,9–4,7 proc.
Logistyka pod presją nowych realiów
Zestawienie tych trendów prowadzi do jednego wniosku: wolumeny przewozów pozostają relatywnie stabilne, ale warunki ich realizacji stają się coraz trudniejsze.
W praktyce przekłada się to na:
- większą złożoność planowania transportu,
- konieczność stałego dostosowywania tras,
- rosnącą presję na płynność finansową.
Towary nadal przemieszczają się w globalnej gospodarce, ale logistyka funkcjonuje dziś w środowisku znacznie wyższej niepewności, kosztów i ryzyk niż jeszcze kilka lat temu.
