Niderlandy chcą ograniczyć przewóz zwierząt w upały. Od 2027 r. surowsze zasady

Od 2027 r. transporty  zwierząt gospodarskich  w Niderlandach miałyby być w dużej mierze wstrzymywane, gdy temperatura przekroczy 30 stopni Celsjusza. Zdaniem organizacji przewoźników Vee&Logistiek Nederland (VLN) największe zmiany dotknęłyby letniej organizacji transportu. Unikanie przewozów w godzinach największych upałów oznaczałoby konieczność przeniesienia części kursów na noc i wczesne godziny poranne.

Według VLN właśnie tutaj pojawiają się największe problemy operacyjne. Organizacja zwraca uwagę na ograniczone możliwości holenderskiego urzędu ds. bezpieczeństwa żywności i produktów konsumenckich (NVWA). Według branży nie da się automatycznie przenieść inspektorów do pracy nocnej lub o świcie. Jeśli w tych godzinach nie będzie możliwości przeprowadzania kontroli i odpraw, część transportów może zostać opóźniona lub w ogóle nie wyjechać.

Helma Lodders, prezes VLN, ostrzega również przed skutkami dla konkurencyjności holenderskich firm. Przepisy na poziomie unijnym wciąż są negocjowane, a Niderlandy planują wdrożyć bardziej rygorystyczne zasady krajowe wcześniej niż reszta państw UE.

Limit 30 stopni już obowiązuje w UE

Granica 30 stopni Celsjusza nie jest nowym rozwiązaniem. Zgodnie z rozporządzeniem UE nr 1/2005 temperatura wewnątrz środka transportu nie może przekraczać tego poziomu.

Niemcy zaostrzyły podejście do tych przepisów już w 2019 r. Federalne ministerstwo rolnictwa zapowiedziało wtedy, że przekroczenie dopuszczalnej temperatury będzie traktowane jako wykroczenie administracyjne. Od tego czasu firmy transportowe mogą być karane grzywnami za przewóz zwierząt w zbyt wysokich temperaturach.

Decyzję podjęto po analizie transportów zwierząt na granicy bułgarsko-tureckiej. Według niemieckiego resortu aż 184 z 210 skontrolowanych przewozów odbywało się przy temperaturach przekraczających 30 stopni Celsjusza.

Ówczesna federalna minister rolnictwa Julia Klöckner podkreślała:

Jeśli wewnątrz pojazdu, którym przewożone są zwierzęta, temperatura przekracza 30 stopni, transport jest zabroniony”.

W Niemczech nie obowiązuje jednak jednolity system kar. Wysokość sankcji ustalają właściwe organy poszczególnych krajów związkowych.

Długie trasy nadal są dozwolone

Obecne przepisy unijne nadal dopuszczają bardzo długie przewozy zwierząt — zależnie od gatunku oraz wyposażenia pojazdu.

• Świnie mogą być transportowane do 24 godzin, jeśli mają stały dostęp do wody pitnej.
• Konie również mogą pozostawać w transporcie przez maksymalnie 24 godziny, pod warunkiem pojenia co najmniej raz na osiem godzin.
• Bydło, owce i kozy mogą podróżować przez 14 godzin, następnie muszą mieć godzinę przerwy, po czym transport może być kontynuowany przez kolejne 14 godzin.
• Młode zwierzęta nieodsadzone od matki mogą być przewożone przez dziewięć godzin, po czym obowiązuje godzinna przerwa i kolejne dziewięć godzin jazdy.
• Drób można transportować przez 12 lub 24 godziny — w zależności od rodzaju ptactwa.

Najwięcej kontrowersji budzi jednak możliwość kontynuowania podróży po rozładunku zwierząt w punktach kontrolnych. Jeśli zwierzęta otrzymają opiekę i 24-godzinny odpoczynek, transport może ruszyć dalej. W praktyce pozwala to na wielodniowe przewozy na bardzo dużych dystansach.

Unia Europejska planuje kolejne zaostrzenia

Komisja Europejska od kilku lat pracuje nad reformą zasad transportu zwierząt. Wśród rozważanych zmian znajdują się m.in. bardziej restrykcyjne limity temperatur, skrócenie maksymalnego czasu przewozu, obowiązkowy cyfrowy monitoring temperatury oraz surowsze wymogi dotyczące transportu młodych zwierząt.

Coraz większą uwagę poświęca się również przewozom do państw spoza UE. Szczególne kontrowersje budzi transport morski, ponieważ skuteczne kontrole poza granicami Unii są bardzo utrudnione. Organizacje prozwierzęce od lat domagają się wprowadzenia znacznie ostrzejszych regulacji, a część z nich postuluje nawet całkowity zakaz dalekodystansowego transportu żywych zwierząt.

Branża: procedury na upały już istnieją

Przewoźnicy uważają jednak, że dodatkowe krajowe ograniczenia są nieproporcjonalne. VLN przypomina, że w Niderlandach już od 2016 r. obowiązuje specjalny protokół przewidujący procedury stosowane w czasie fal upałów.

Zgodnie z tymi zasadami przy temperaturze od 27 stopni Celsjusza przewozi się mniej zwierząt, a kontrole są prowadzone częściej. Organizacja podaje, że według wstępnych danych podczas 135 kontroli przeprowadzonych w 2025 r. nie stwierdzono przypadków stresu cieplnego u zwierząt.

Mimo to planowane przepisy mogą znacząco zmienić logistykę transportu i funkcjonowanie sektora rolnego. Więcej operacji byłoby realizowanych nocą, a dodatkowe wymogi dotyczące planowania tras, chłodzenia, dokumentacji i kontroli zwiększyłyby koszty oraz nakład pracy.