Nie wspomniałem nawet o terminach płatności – najdłuższych na rynku przy drastycznie krótkim czasie przedawnienia faktur (rok lub 15 miesięcy). Światełkiem w tunelu jest projekt zmian w przepisach, zakładający skrócenie terminów płatności do 35 dni.
Choć wejście regulacji w życie się opóźnia, uważam, że nie mamy więcej czasu do stracenia. Ta zmiana jest kluczowa dla płynności przewoźników, którzy stanowią fundament polskiego PKB.
Weryfikacja kontrahenta jako fundament przetrwania
Dlatego, czekając na nowe regulacje, przedstawiciele branży muszą się skoncentrować na zawieraniu umów z kontrahentami, którzy będą chcieli i będą w stanie zapłacić za zleconą usługę po upływie ponad dwóch miesięcy od jej zlecenia. Jest to kluczowe, ponieważ w kryzysie ilość przestępstw gospodarczych rośnie, więc nierzadkie staje się wyłudzenie usługi bez zamiaru zapłaty.
Poniżej wyjaśniam, jakie dane można sprawdzić za darmo w internecie i dlaczego warto poświęcić na to czas. To nie jest czas stracony – on jest fundamentem zysków przedsiębiorców i gwarantem przetrwania, a kto przetrwa bessę, ten w hossie rozkwitnie.
Jednoosobowa działalność nie jest gwarancją zapłaty
To, że mamy do czynienia z działalność jednoosobową i właściciel ponosi odpowiedzialność za jej długi prywatnym majątkiem, nie jest gwarantem zapłaty. Zorganizowane grupy przestępcze masowo wykorzystują tzw. “słupy” – osoby bez majątku, często w kryzysie bezdomności lub ze spiralą zadłużenia do rejestrowania działalności.
Bez pisemnej zgody takiej osoby nie jesteśmy w stanie sprawdzić ich historii płatniczej. Natomiast trzeba uważać na tych, którzy mają krótki staż lub których dane adresowe są tylko do korespondencji.
Dodatkowo sygnałem ostrzegawczym jest brak informacji na temat przedsiębiorcy w sieci – brak informacji to też jest informacja. Dlaczego ktoś nie chce być widoczny? Trzeba sprawdzić, czy kontrahent faktycznie urzęduje pod adresem z rejestru.
„Okazje” cenowe i pułapki kapitałowe
Często tego typu firmy proponują wyższe niż rynkowe stawki – to jest kolejny sygnał ostrzegawczy. Chociaż „okazja” nie zawsze oznacza próbę wyłudzenia, to skoro proponują tak dużą stawkę, zależy im na szybkiej sprzedaży ładunku. Może mogą zapłacić ciut mniej, ale np. 60 proc. na rozładunku? Mamy płatności na telefon. Technicznie nie powinno być to żadnym problemem dla uczciwego kontrahenta, który zamierza nie tylko dać pracę, ale również za nią zapłacić.
Spółki z ograniczoną (do minimum) odpowiedzialnością
Jeśli mówię o podwyższonym ryzyku, nie mogę zapomnieć o podmiotach prawa handlowego – w branży potocznie nazywanych „spółkami zło”. Zazwyczaj sp. z o.o. nie oznacza nic złego, ale zawsze oznacza ograniczoną odpowiedzialność do majątku spółki.
Dlatego jeśli spółka jest spedycją, żartobliwie zwaną „kanapową”, i posiada kapitał zakładowy w wysokości 5 tys. zł, a zleca przewóz za 10 tys. euro, to trzeba poważnie rozważyć, czy to jest okazja na dobry zarobek czy rekordową stratę. Dodatkowo nawet wysoki kapitał zakładowy może być tylko deklaracją w oświadczeniu spółki – można to sprawdzić w KRS.
Czujność musi być stała
Nawet jeśli wykonujesz transport dla tego samego podmiotu od lat i nigdy nie było problemów z płatnościami – dynamicznie zmieniający się rynek może przynieść zmiany w portfelu przychodowym Twojego partnera.
Bądź czujny, obserwuj, jak spływają przelewy, a jeśli robią to coraz bardziej opieszale w stosunku do terminu wymagalności – zazwyczaj warto ograniczyć zaufanie. Reaguj również na zmiany właścicielskie. Częstym przypadkiem jest sukcesja – w takim przypadku ryzyko jest zazwyczaj niewielkie, bo firma prowadzona przez dzieci przedsiębiorcy kontynuuje jego strategię.
Natomiast jeśli spółka kupowana jest przez całkiem obce osoby, ich strategia może być diametralnie różna od pierwotnych właścicieli. Takie spółki z historią i brandem cieszą się większym zaufaniem na rynku, co powoduje, że poszkodowanych ich działaniami może być więcej.
Zmiany można śledzić (niestety) z dość dużym opóźnieniem w KRS bądź z nieco mniejszym w Portalu Rejestrów Sądowych. Sprawdzanie bilansu i opinii to podstawa, ale uwaga: stare oceny nie mają znaczenia. Nawet tysiąc „gwiazdek” jest nic niewarte, jeśli najnowsze wpisy alarmują o braku płatności i unikaniu kontaktu.
Weryfikacja to rzemiosło. Żadne narzędzie nie daje 100 proc. pewności, ale te proste zasady realnie obniżają ryzyko niezapłaconych faktur. Transport będzie zawsze, a największe majątki w TSL budowano właśnie w czasach kryzysów. Kluczem do przetrwania jest świadomość, że dobrze wykonana praca to dopiero połowa sukcesu – drugą jest skuteczna kontrola, komu ufasz.
10 czerwonych flag, które powinny zatrzymać Twój zestaw
| Czerwona flaga | Kategoria ryzyka | Co sprawdzić | |
| 1 | Krótki staż działalności | Wiarygodność firmy | Data rejestracji w CEIDG/KRS |
| 2 | Adres tylko do korespondencji | Wiarygodność firmy | Czy firma faktycznie urzęduje pod podanym adresem |
| 3 | Brak obecności w internecie | Wiarygodność firmy | Google, branżowe bazy, media społecznościowe |
| 4 | Stawka wyższa niż rynkowa | Intencje kontrahenta | Porównaj z rynkiem, zaproponuj płatność częściową na rozładunku |
| 5 | Sp. z o.o. z minimalnym kapitałem zakładowym (np. 5 tys. zł) | Wypłacalność | Sprawdź kapitał w KRS |
| 6 | Wysoki kapitał zakładowy tylko w deklaracji | Wypłacalność | Zweryfikuj faktyczny majątek w sprawozdaniach KRS |
| 7 | Osoba rejestrująca działalność bez majątku (“słup”) | Wypłacalność | Brak możliwości weryfikacji bez zgody — zachowaj szczególną ostrożność |
| 8 | Coraz późniejsze przelewy względem terminu wymagalności | Kondycja finansowa | Monitoruj historię płatności na bieżąco |
| 9 | Zmiana właściciela spółki na osoby spoza rodziny | Zmiana ryzyka | Śledź zmiany w KRS / Portalu Rejestrów Sądowych |
| 10 | Stare pozytywne opinie, nowe alarmujące wpisy | Reputacja | Sprawdzaj wyłącznie najnowsze oceny i komentarze |
