Główne postulaty TLP ws. zatrudniania kierowców
- Przewlekła legalizacja pracy cudzoziemców w projekcie UD396 pogłębia brak kierowców, generując przestoje, kary i spadek konkurencyjności firm.
- TLP chce odblokowania martwych przepisów poprzez nakaz wydania wykazu takich zawodów lub stworzenie osobnej listy dla transportu transgranicznego
- TLP postuluje o włączenie przewoźników (zatrudniających min. 250 osób) do listy przedsiębiorstw strategicznych, co przyspieszyłoby formalności zatrudnieniowe.
TLP ocenia, że przedstawiony do konsultacji projekt nowelizacji ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom nie odpowiada na problemy firm transportowych.
W stanowisku z 5 sierpnia 2026 r. organizacja wskazuje przede wszystkim na przewlekłość procedur oraz brak skutecznego mechanizmu, który ułatwiałby zatrudnianie pracowników w zawodach, w których od dłuższego czasu występują niedobory kadrowe.
Według TLP szczególnie dotkliwa jest sytuacja w międzynarodowym transporcie drogowym. Niedostateczna liczba kierowców ma charakter strukturalny, a problemy z legalizacją zatrudnienia cudzoziemców przekładają się bezpośrednio na działalność przedsiębiorstw.
Firmy ponoszą koszty przestojów pojazdów, nie mogą wykorzystać zakontraktowanych przewozów, narażają się na kary umowne i ryzykują utratę klientów. W efekcie zmniejszają się ich zdolności przewozowe, a konkurencyjność polskich przewoźników wobec firm z innych państw Unii Europejskiej słabnie.
Lista zawodów deficytowych wciąż nie działa
Jednym z głównych problemów wskazanych przez TLP jest brak rozporządzenia określającego zawody deficytowe. Choć ustawa z 20 marca 2025 r. przewiduje możliwość stworzenia takiego wykazu, do sierpnia 2026 r. nie został on wydany. Jak podkreśla organizacja, rozpoczęte na początku 2026 r. prace nad projektem rozporządzenia zostały wstrzymane.
Zdaniem TLP oznacza to, że przewidziany w ustawie mechanizm w praktyce pozostaje niewykorzystany. Organizacja ocenia, że pozostawienie decyzji o wydaniu rozporządzenia wyłącznie uznaniu ministrów prowadzi do niepewności po stronie przedsiębiorców i może utrudniać prowadzenie działalności.
Problem jest szczególnie istotny w przypadku kierowców wykonujących przewozy międzynarodowe. TLP zwraca uwagę, że cudzoziemiec oczekujący na odpowiednie zezwolenia nie może rozpocząć pracy wyłącznie na podstawie potwierdzenia złożenia wniosku. W transporcie międzynarodowym dodatkową barierą może być brak dokumentu pobytowego umożliwiającego przekraczanie granic strefy Schengen.
Dwa warianty zmian
TLP przedstawiła dwa możliwe rozwiązania problemu zawodów deficytowych.
Pierwszy wariant zakłada, że minister właściwy do spraw pracy, w porozumieniu z ministrami odpowiedzialnymi za gospodarkę i sprawy wewnętrzne, musiałby wydać rozporządzenie zawierające wykaz grup zawodów, w których występują niedobory kadrowe. Oznaczałoby to zastąpienie obecnej fakultatywnej możliwości obowiązkiem przygotowania listy.
Drugi wariant przewiduje utworzenie osobnego wykazu zawodów deficytowych wykonywanych przez pracowników świadczących usługi transgraniczne. Miałby go określać minister właściwy do spraw gospodarki w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy.
Przy tworzeniu takiej listy brane byłyby pod uwagę nie tylko potrzeby rynku pracy, lecz także bezpieczeństwo dostaw oraz konieczność zapewnienia ciągłości usług transportowych. TLP chce również, aby sprawy dotyczące cudzoziemców zatrudnianych w zawodach z takiego wykazu mogły korzystać z rozwiązań przewidzianych dla zawodów deficytowych.
Organizacja postuluje ponadto, by nowe rozwiązania można było stosować również do postępowań dotyczących zezwoleń na pracę, pobyt czasowy i pracę oraz wiz w celu wykonywania pracy, które rozpoczęły się przed wejściem nowych przepisów w życie, ale nie zostały jeszcze zakończone.
Transport na liście przedsiębiorstw strategicznych
Drugi istotny postulat TLP dotyczy wykazu przedsiębiorstw o strategicznym znaczeniu dla gospodarki narodowej. Organizacja wskazuje, że obecne kryteria jego tworzenia nie uwzględniają specyfiki firm transportowych.
TLP proponuje więc, aby na listę mogły trafiać przedsiębiorstwa prowadzące krajowy lub międzynarodowy transport drogowy, jeżeli ich działalność ma istotne znaczenie dla ciągłości łańcuchów dostaw, bezpieczeństwa transportowego państwa lub funkcjonowania gospodarki narodowej.
Dodatkowym warunkiem miałoby być zatrudnianie średniorocznie co najmniej 250 pracowników.
Wpisanie na taki wykaz pozwalałoby kwalifikującym się przedsiębiorstwom korzystać z przyspieszonej ścieżki rozpatrywania spraw dotyczących legalizacji pracy i pobytu cudzoziemców. Dla przewoźników oznaczałoby to możliwość szybszego zatrudniania m.in. kierowców wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe.
TLP ostrzega przed dalszym pogłębianiem niedoborów
W ocenie organizacji brak zmian może prowadzić do dalszego pogłębiania deficytu kierowców, a w konsekwencji do ograniczania działalności przez polskie przedsiębiorstwa lub przenoszenia części operacji poza Polskę. TLP podkreśla przy tym znaczenie krajowych przewoźników w unijnym transporcie drogowym i usługach transgranicznych.
Organizacja wskazuje, że sprawniejsza legalizacja zatrudnienia cudzoziemców ma znaczenie nie tylko dla samych firm. Niedobory kierowców wpływają także na zdolność realizacji kontraktów oraz ciągłość krajowych i międzynarodowych łańcuchów dostaw.
TLP zapowiedziała dalszy udział w pracach legislacyjnych nad projektem UD396 i podtrzymuje postulat stworzenia mechanizmów, które umożliwią przedsiębiorcom szybsze uzupełnianie trwałych braków kadrowych.
