Fot. Trans.INFO

Transport napędza polską gospodarkę, mim to przewoźnicy walczą o przetrwanie

Odsłuchaj artykuł

Ten artykuł przeczytasz w 11 minut

Transport i magazynowanie odpowiadają już za 7,3 proc. wartości dodanej polskiej gospodarki. Rosną inwestycje w porty, terminale i powierzchnie magazynowe, jednak dobra koniunktura nie przekłada się na sytuację wszystkich przedsiębiorstw.

Za tym tekstem stoi człowiek - nie sztuczna inteligencja. To materiał przygotowany w całości przez redaktora, z wykorzystaniem jego wiedzy i doświadczenia.

Najważniejsze informacje:

  • Transport i magazynowanie wytwarzają 7,3 proc. wartości dodanej polskiej gospodarki i zatrudniają blisko milion osób.
  • Co czwarta spółka transportowa zakończyła 2025 r. stratą netto. Koszty wynagrodzeń wzrosły w tych firmach ponad dwukrotnie szybciej niż przychody.
  • 24 listopada 2026 r. przedstawiciele branży mają spotkać się z reprezentantami czterech ministerstw, aby rozmawiać o problemach z zatrudnianiem zagranicznych kierowców.

Najnowsze dane makroekonomiczne pokazują rosnące znaczenie usług w polskiej gospodarce. Sektor ten odpowiada za 36,1 proc. wartości dodanej i zatrudnia 52 proc. wszystkich pracujących w kraju. Szczególnie istotną rolę odgrywają transport i magazynowanie, które zapewniają miejsca pracy blisko milionowi osób.

Za rosnącym znaczeniem sektora nie zawsze nadąża jednak poprawa kondycji finansowej przedsiębiorstw. Pokazują to wyniki raportu “Kondycja polskich spółek 2026”, przygotowanego przez AnalizaFirm.pl na podstawie ponad 361 tys. sprawozdań finansowych za 2025 r. Dokument obejmuje dane dostępne w Krajowym Rejestrze Sądowym do 10 listopada 2026 r.

W przypadku transportu szczególnie widoczna jest rozbieżność między rozwojem infrastruktury logistycznej a presją kosztową, z którą mierzą się firmy realizujące przewozy.

Musimy dbać o transport, jego siłę i konkurencyjność. Mamy duże zróżnicowanie poziomu rozwoju np. transportu morskiego, intermodalnego czy drogowego. Widzimy duże nakłady inwestycyjne w dwie pierwsze gałęzie, a jednocześnie sporo problemów dla transportu drogowego np. za sprawą drastycznych wzrostów cen paliwa czy kontroli na granicach. Silny transport drogowy jest w naszym narodowym i gospodarczym interesie – przyznaje prezes Północnej Izby Gospodarczej w Szczecinie Hanna Mojsiuk.

Magazyny i porty korzystają z koniunktury

Jednym z najszybciej rozwijających się obszarów polskiej logistyki pozostaje rynek powierzchni magazynowych. Pomimo realizacji kolejnych inwestycji zapotrzebowanie na nowe obiekty utrzymuje się na wysokim poziomie.

Według szacunków przytaczanych przez Przemysława Hołowacza, dyrektora ds. rozwoju biznesu Grupy CSL, około 70 proc. powstających magazynów ma już najemców. Rozwój ten jest szczególnie widoczny w województwie zachodniopomorskim, gdzie inwestycje magazynowe są powiązane z działalnością portów i rosnącymi przeładunkami.

Koniunktura na polskie usługi transportowe na świecie jest duża. Mocno rozwijają się usługi magazynowe, transport morski, usługi agencji celnych, ale także transport lotniczy, choć jego udział w całym przekroju transportu w Polsce wciąż jest niższy niż w innych krajach. Zauważamy, że zapotrzebowanie na przestrzenie magazynowe rośnie, choć wydawałoby się, że tempo tego typu usług będzie spadać – mówi Przemysław Hołowacz, dyrektor ds. rozwoju Grupy CSL.

Na znaczeniu zyskuje również infrastruktura portowa. Jak wskazuje Hanna Mojsiuk, porty w Szczecinie i Trójmieście coraz skuteczniej konkurują z portami niemieckimi oraz przedsiębiorstwami skandynawskimi. Jednocześnie przedstawiciele branży zwracają uwagę, że korzystna koniunktura w wybranych segmentach logistyki nie przekłada się automatycznie na poprawę sytuacji przewoźników drogowych.

W niektórych przestrzeniach np. przeładunkach portowych czy zagospodarowaniu hal logistycznych, mamy niekwestionowane rekordy. Gorzej jest w branżach zależnych od geopolityki, od trzymania spójności łańcuchów dostaw czy choćby od rekordowych w 2026 cen paliwa – dodaje prezes Mojsiuk.

Co czwarta spółka transportowa zakończyła rok stratą

Skalę problemów finansowych branży pokazują szczegółowe dane raportu AnalizaFirm.pl. W analizie obejmującej 6480 spółek transportowych stratę netto za 2025 r. wykazało 25 proc. przedsiębiorstw. Mediana rentowności netto wyniosła zaledwie 3,3 proc.

W przypadku spedycji i logistyki sytuacja wygląda podobnie. Wśród 3158 przeanalizowanych spółek również 25 proc. zakończyło rok stratą, a mediana rentowności netto była jeszcze niższa i wyniosła 2,3 proc.

Raport pokazuje jednocześnie, że w firmach transportowych udział przedsiębiorstw ze stratą zmniejszył się o 2,1 pkt proc. względem 2024 r. W spedycji i logistyce wzrósł natomiast o 0,2 pkt proc.

Szczególnie niepokojąca jest relacja między dynamiką przychodów a kosztami zatrudnienia. W 2025 r. mediana wzrostu przychodów spółek transportowych wyniosła 4,4 proc., podczas gdy koszty wynagrodzeń zwiększyły się o 10 proc. W spedycji i logistyce przychody wzrosły o 3,3 proc., a koszty wynagrodzeń o 7,1 proc. Oznacza to, że koszty pracy rosną ponad dwukrotnie szybciej niż sprzedaż w firmach transportowych, co utrudnia poprawę rentowności przedsiębiorstw.

Dane te wpisują się w szerszą tendencję obserwowaną w polskiej gospodarce. W typowej spółce wykazującej koszty wynagrodzeń wzrosły one w 2025 r. o 8,7 proc., podczas gdy przychody zwiększyły się o 4,9 proc. Raport zastrzega jednak, że dane finansowe nie pozwalają oddzielić wpływu podwyżek płac od zmian poziomu zatrudnienia.

Warto również pamiętać, że analiza obejmuje spółki handlowe, a nie wszystkie przedsiębiorstwa działające w transporcie. Nie przedstawia więc pełnej sytuacji jednoosobowych działalności gospodarczych, które stanowią znaczną część rynku przewozowego.

Co szósta spółka z sektora ma ujemny kapitał własny

Problemy branży znajdują odzwierciedlenie także w danych bilansowych. Według raportu AnalizaFirm.pl 16,8 proc. spółek z sektora transportu i magazynowania wykazuje ujemny kapitał własny. Oznacza to, że wartość ich zobowiązań przewyższa wartość majątku. Wśród samych firm transportowych odsetek ten wynosi 13,9 proc., a w spedycji i logistyce 12,3 proc.

Ujemny kapitał własny nie jest równoznaczny z niewypłacalnością. Przedsiębiorstwo może nadal regulować zobowiązania dzięki bieżącym wpływom lub finansowaniu ze strony właścicieli. Wskazuje jednak, że zgromadzone straty przekroczyły wartość kapitałów własnych, co ogranicza finansową odporność firmy na kolejne niekorzystne zdarzenia.

W raporcie uwzględniono również ocenę kondycji finansowej przedsiębiorstw w pięciostopniowej skali od A do E. Dwie najniższe oceny otrzymało 16,2 proc. ocenionych spółek z sektora transportu i magazynowania.

W przypadku firm transportowych odsetek ten wyniósł 15,1 proc., natomiast w spedycji i logistyce 15,8 proc. Oceny D i E wskazują na podwyższone ryzyko problemów finansowych, ale nie stanowią prognozy upadłości przedsiębiorstwa.

Dodatkowym sygnałem ostrzegawczym są informacje z rejestrów sądowych. Spośród 47 569 niewykreślonych z KRS spółek z sektora transportu i magazynowania 14,2 proc. miało na 10 listopada 2026 r. co najmniej jeden wpis dotyczący likwidacji, upadłości, restrukturyzacji lub umorzenia egzekucji z powodu jej bezskuteczności. Dla wszystkich analizowanych sekcji gospodarki wskaźnik ten wynosił 10,7 proc.

Dane te obejmują również zdarzenia historyczne i nie przesądzają o aktualnej kondycji finansowej poszczególnych przedsiębiorstw.

Zadłużenie przewoźników sięga 1,32 mld zł

Skalę trudności finansowych branży potwierdzają dane Krajowego Rejestru Długów (KRD). W październiku 2026 r. w rejestrze figurowało 23,7 tys. zadłużonych firm transportu drogowego, o 716 więcej niż rok wcześniej.

Ich łączne zaległości wzrosły w tym okresie o 26 mln zł, osiągając 1,32 mld zł. Przeciętne zadłużenie jednej firmy wyniosło 55,7 tys. zł i było o około 600 zł niższe niż przed rokiem. Oznacza to, że mimo niewielkiego spadku średniej kwoty zadłużenia problem dotyczy coraz większej liczby przedsiębiorców.

Najliczniejszą grupę wśród zadłużonych stanowią osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą. W rejestrze znajduje się 15 194 takich przedsiębiorców, a ich łączne zaległości sięgają niemal 750 mln zł.

Największe zadłużenie odnotowano w województwie mazowieckim, gdzie wynosi ono 260,6 mln zł. Na kolejnych miejscach znalazły się województwa śląskie z kwotą 190,1 mln zł oraz wielkopolskie, gdzie zaległości sięgają 180,5 mln zł.

Największymi wierzycielami przedsiębiorstw transportowych są podmioty z sektora finansowo-ubezpieczeniowego, w tym wtórni wierzyciele. Zaległości wobec tej grupy wynoszą 884,6 mln zł. Kolejne 241,2 mln zł przypada na firmy paliwowe. Łącznie te dwie grupy odpowiadają za około 85 proc. zadłużenia branży.

Przewoźnicy mają do odzyskania 170 mln zł

Jedną z przyczyn napięć finansowych w transporcie pozostają opóźnienia w płatnościach za wykonane usługi. Według raportu AnalizaFirm.pl mediana wskaźnika należności handlowych wynosi w firmach transportowych 54 dni, a w spedycji i logistyce 48 dni. Jednocześnie mediana wskaźnika zobowiązań wobec dostawców odpowiada odpowiednio 34 i 41 dniom.

Wskaźników tych nie należy utożsamiać z faktycznym czasem oczekiwania na zapłatę ani ze skalą opóźnień. Odzwierciedlają one relację należności i zobowiązań do obrotów wykazanych w sprawozdaniach finansowych.

O rzeczywistej skali problemów z terminowością płatności więcej mówi badanie Keralla Research. Wynika z niego, że aż 92 proc. firm transportowych otrzymuje należności od klientów po terminie. Mediana kwoty niezapłaconych na czas faktur wzrosła w ciągu roku z 75,5 tys. do 90 tys. zł. Jednocześnie dane KRD pokazują, że sami przewoźnicy mają do odzyskania 170 mln zł od 9292 dłużników.

Największe zobowiązania wobec firm transportowych mają przedsiębiorstwa handlowe, które zalegają z płatnościami na 54,4 mln zł. Kolejne 46,6 mln zł przypada na firmy transportowe i magazynowe, a 24,5 mln zł na przedsiębiorstwa przemysłowe.

Problem opóźnionych płatności został również podniesiony na poziomie unijnym. Międzynarodowa Unia Transportu Drogowego (IRU) w stanowisku z 8 października 2026 r. zaapelowała o wprowadzenie maksymalnego 30-dniowego terminu płatności za usługi transportu drogowego. Limit miałby obejmować zarówno transakcje między przedsiębiorstwami, jak i zamówienia publiczne. Na razie pozostaje to jednak postulatem organizacji branżowej.

Przewoźnicy domagają się wsparcia rządu

O trudnej sytuacji firm drogowych od miesięcy informują Północna Izba Gospodarcza oraz Zachodniopomorskie Stowarzyszenie Przewoźników Drogowych (ZSPD). Z danych przytaczanych przez przedstawicieli branży wynika, że blisko 44 proc. przewoźników i 35 proc. firm spedycyjnych ocenia aktualną kondycję finansową sektora jako złą.

Rosnące ceny paliw, koszty zatrudnienia kierowców oraz obciążenia podatkowe utrudniają utrzymanie rentowności. Przedsiębiorcy zwracają również uwagę na skutki kontroli granicznych i konsekwencje wdrożenia unijnego Pakietu Mobilności.

Rodzime firmy transportowe, które fizycznie obsługują łańcuchy dostaw, pozostają pozbawione systemowego wsparcia ze strony polskiego rządu – przyznaje Dariusz Matulewicz, prezes Zachodniopomorskiego Stowarzyszenia Przewoźników Drogowych.

Przedstawiciele przewoźników zarzucają rządowi brak rozwiązań ograniczających obciążenia finansowe przedsiębiorstw, szczególnie w zakresie kosztów pracy i paliwa.

Rząd nie wprowadził mechanizmów osłonowych rekompensujących gwałtowny wzrost kosztów pracy wynikający z unijnego Pakietu Mobilności. Przewoźnicy nie mogą liczyć na ulgi w podatku od środków transportowych ani na obniżenie pozapłacowych obciążeń wynagrodzeń kierowców – dodaje.

Jednym z najważniejszych postulatów pozostaje wprowadzenie mechanizmu paliwa profesjonalnego oraz innych działań osłonowych dla transportu drogowego. Według Matulewicza organizacje branżowe skierowały w tej sprawie postulaty do Ministerstwa Infrastruktury, ale nie otrzymały odpowiedzi.

Borykamy się także niezmiennie z problemami będącymi konsekwencjami wzrostów cen paliwa. Nie otrzymaliśmy odpowiedzi z Ministerstwa Infrastruktury na postulaty związane z paliwem profesjonalnym i działaniami osłonowymi dla przewoźników drogowych. Obraz naszej pracy jest więc taki, że sytuacja na rynku jest dobra, przed nami intensywny kwartał pracy, ale jednocześnie wielu przewoźników po prostu walczy o przetrwanie – dodaje Dariusz Matulewicz.

Przedstawiciele branży ostrzegają, że dalsze pogarszanie się opłacalności przewozów może doprowadzić do rezygnacji części przedsiębiorstw z realizacji nierentownych zleceń.

Mówiliśmy nawet jakiś czas temu, że Polsce może grozić “włoski scenariusz”, gdy przewoźnicy odmówią transportu produktów z miejsca na miejsce, gdy transport ten po prostu przestanie się opłacać – dodaje prezes Matulewicz.

Źródła: AnalizaFirm.pl, raport “Kondycja polskich spółek 2026”, dane finansowe za 2025 r., stan na 10 listopada 2026 r.; dane Krajowego Rejestru Długów i badanie Keralla Research; wypowiedzi przedstawicieli Północnej Izby Gospodarczej, Grupy CSL i Zachodniopomorskiego Stowarzyszenia Przewoźników Drogowych.

Tagi:

Zobacz również