Plan zakłada wprowadzenie cyfrowej winiety drogowej nie tylko dla samochodów osobowych. Obowiązek miałby objąć wszystkie pojazdy mające co najmniej cztery koła i dopuszczalną masę całkowitą do 3,5 tony. W praktyce dotyczyłby m.in. busów, lekkich samochodów dostawczych oraz kamperów.
Zgodnie z przedstawionym harmonogramem winieta miałaby obowiązywać na autostradach i drogach regionalnych od 1 maja 2027 r. Opłata objęłaby zarówno pojazdy zarejestrowane w Belgii, jak i za granicą, również w przypadku okazjonalnego wjazdu do kraju.
Stawki zależne od normy Euro i okresu ważności
Koszt winiety miałby zależeć od normy emisji Euro oraz okresu, na jaki zostałaby wykupiona. Dla busa spełniającego normę Euro 4 lub nowszą przewidziano następujące stawki:
- 9 euro za jeden dzień;
- 12 euro za 10 dni;
- 19 euro za miesiąc;
- 30 euro za dwa miesiące;
- 100 euro za rok.
Starsze pojazdy, spełniające normy od Euro 0 do Euro 3, miałyby płacić maksymalnie 11 euro i 25 centów za dzień albo 125 euro za rok. Dla aut bezemisyjnych przewidziano jedynie niewielką ulgę. Opłata wynosiłaby od 8 euro i 10 centów za dzień do 90 euro za rok.
Winieta miałaby formę cyfrową i byłaby przypisana do numeru rejestracyjnego. Nie przewidziano naklejki na szybę. Oznacza to również, że winiety nie można byłoby przenosić między pojazdami należącymi do tej samej floty.
Sprzedaż winiet miałaby się rozpocząć 1 marca 2027 r., czyli dwa miesiące przed planowanym wejściem opłaty w życie.
Przewoźnik realizujący pojedynczą dostawę do Belgii musiałby wykupić co najmniej winietę jednodniową. Dla firmy wysyłającej do Belgii 10 nowoczesnych busów oznaczałoby to dodatkowy koszt w wysokości 90 euro za jeden dzień pracy.
Przy regularnych przejazdach korzystniejsza mogłaby się okazać winieta roczna za 100 euro. Opłatę należałoby jednak uiścić osobno za każdy pojazd.
Cel: udział w kosztach utrzymania infrastruktury
Według zapowiedzi winieta ma sprawić, aby pojazdy nieobjęte obecnym belgijskim systemem opłat dla ciężarówek również uczestniczyły w pokrywaniu kosztów utrzymania infrastruktury.
Belgia stosuje obecnie opłaty zależne od przejechanego dystansu dla pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Busy i inne lżejsze pojazdy pozostają poza tym systemem.
Rząd Flandrii podkreśla, że zgodnie z unijną zasadą niedyskryminacji zagraniczni użytkownicy dróg powinni być obciążani proporcjonalnie i na takich samych zasadach jak mieszkańcy Belgii.
W praktyce skutki reformy mogą być jednak mniej korzystne dla przedsiębiorstw spoza Belgii.
W przypadku części belgijskich samochodów osobowych wprowadzeniu winiety miałyby towarzyszyć zmiany w rocznym podatku od pojazdów. Władze zakładają, że szersza reforma będzie w 2027 r. w dużej mierze neutralna dla budżetu.
Zagraniczne floty kurierskie i dostawcze zapłaciłyby za winiety, nie korzystając jednocześnie z ewentualnych obniżek belgijskich podatków krajowych.
W opublikowanym podsumowaniu rząd Flandrii wskazuje na korekty podatkowe dotyczące prywatnych samochodów osobowych z napędem spalinowym. Nie przedstawiono jednak analogicznych rozwiązań dla lekkich pojazdów użytkowych. Sytuacja belgijskich operatorów busów pozostaje więc niejasna.
Winieta na autostradach i drogach regionalnych
Winieta miałaby być wymagana na autostradach oraz drogach regionalnych. Pojazdy poruszające się wyłącznie po drogach lokalnych nie musiałyby jej wykupywać.
W przypadku działalności komercyjnej uniknięcie opłaty może być jednak trudne. Dojazd do magazynów, sklepów, przedsiębiorstw lub klientów indywidualnych zwykle wymaga skorzystania przynajmniej z jednego odcinka drogi regionalnej, nawet gdy miejsce docelowe nie znajduje się bezpośrednio przy autostradzie.
Jak podają media, trzy belgijskie rządy regionalne są bliskie porozumienia w sprawie jednolitego rozwiązania obowiązującego w całym kraju. Pozwoliłoby to uniknąć wprowadzenia osobnych winiet dla Flandrii, Walonii i Brukseli, co dla operatorów międzynarodowych oznaczałoby dodatkowe obciążenie organizacyjne.
Przepisy nie zostały jeszcze ostatecznie przyjęte
Planowane regulacje nie zostały jeszcze ostatecznie uchwalone. Rząd Flandrii 10 lipca wstępnie zatwierdził projekt dekretu. Dokument ma teraz trafić do organów doradczych zajmujących się gospodarką, mobilnością i ochroną danych, a następnie do belgijskiej Rady Stanu oraz parlamentu flamandzkiego.
Nie opublikowano jeszcze szczegółowych zasad organizacyjnych, w tym dotyczących kontroli i egzekwowania opłaty. Flamandzka administracja podatkowa zaznacza, że wszystkie przedstawione dotychczas informacje pozostają uzależnione od ostatecznej decyzji parlamentu.
