Choć obowiązkowa wymiana rozpocznie się dopiero w 2028 r., część kierowców będzie musiała pojawić się w wydziale komunikacji już w tym roku. Chodzi nie tylko o zawodowych kierowców ciężarówek i autobusów, ale również użytkowników aut osobowych z dokumentami terminowymi lub kończącymi ważność uprawnień.
Koniec bezterminowych praw jazdy
Zmiany są efektem unijnej reformy, której celem jest ujednolicenie dokumentów kierowców w całej Unii Europejskiej. Resort infrastruktury potwierdza, że obowiązek wymiany obejmie wszystkich posiadających prawa jazdy wydane przed 19 stycznia 2013 r. Proces został rozłożony na pięć lat — od 2028 do 2033 r. Ministerstwo Infrastruktury przygotowuje harmonogram, który ma ograniczyć ryzyko przeciążenia urzędów i tworzenia się kolejek. Jednocześnie kierowcy nie stracą samych uprawnień. Zmieni się wyłącznie dokument.
Nowe blankiety będą ważne maksymalnie 15 lat w przypadku kategorii:
AM, A1, A2, A, B1, B, B+E oraz T.
Dla kategorii zawodowych — m.in. C1, C i D — ważność dokumentu może wynosić do 5 lat, zależnie od orzeczenia lekarskiego.
Po upływie terminu ważności kierowca będzie odbierał nowy dokument bez konieczności ponownego zdawania egzaminu. Dodatkowe badania pojawią się wyłącznie wtedy, gdy wymagają tego wpisy medyczne lub przepisy dotyczące kierowców zawodowych.
Kto musi wymienić dokument już w 2026 r.
W praktyce wielu kierowców nie będzie mogło czekać do 2028 r. Złożenie wniosku o wymianę prawa jazdy będzie konieczne w 2026 r., jeśli:
- kończy się ważność dokumentu terminowego,
- wygasa ważność konkretnej kategorii prawa jazdy,
- zmieniły się dane osobowe, np. nazwisko,
- dokument został zgubiony lub zniszczony.
Warto pamiętać, że zmiana adresu zamieszkania nie wymaga już wymiany prawa jazdy. Aktualne wzory dokumentów nie zawierają adresu właściciela.
Wyższe opłaty za nowe prawa jazdy
Po ponad dekadzie bez zmian wzrosną również opłaty administracyjne. Z projektu rozporządzenia Ministerstwa Infrastruktury wynika, że cena wydania prawa jazdy wzrośnie ze 100 do 115,50 zł. Droższe będzie także wydanie międzynarodowego prawa jazdy — opłata wzrośnie do 40,50 zł.
Lepiej pilnować terminów
Kierowcy, którzy przeoczą termin ważności dokumentu, mogą narazić się na poważne konsekwencje.
Jazda z nieważnym prawem jazdy może zostać potraktowana przez służby tak, jak prowadzenie pojazdu bez wymaganych uprawnień. Mandat może wynieść od 1500 zł, a sprawa może trafić do sądu. W skrajnych przypadkach możliwe jest również orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów.
Seniorzy bez dodatkowych badań
W ostatnich miesiącach w Unii Europejskiej dyskutowano również o obowiązkowych badaniach dla kierowców po 65. roku życia. Polski rząd nie planuje jednak wprowadzania takich przepisów. Na razie seniorzy nie będą kierowani na dodatkowe badania wyłącznie z powodu wieku.
