AdobeStock/Gina Sanders

Dwa–trzy dni postoju mogą zniweczyć rentowność ciężarówki. Polscy przewoźnicy mówią, jak bronią marż

Odsłuchaj artykuł

Ten artykuł przeczytasz w 6 minut

Rosnące koszty pojazdów, paliwa i opłat drogowych sprawiają, że o wyniku finansowym przewoźnika coraz częściej decydują nie tylko stawki za kilometr, lecz także wykorzystanie floty, liczba pustych przebiegów i czas przestojów. W najnowszym raporcie Eurowag "Transforming Transportation in 2027" przedstawiciele trzech polskich firm transportowych opowiadają, jak próbują chronić rentowność w wymagających warunkach rynkowych. Jedna z nich wskazuje, że zaledwie dwa lub trzy dni postoju w miesiącu mogą wystarczyć, by ciężarówka przestała zarabiać.

Za tym tekstem stoi człowiek - nie sztuczna inteligencja. To materiał przygotowany w całości przez redaktora, z wykorzystaniem jego wiedzy i doświadczenia.

Polski transport drogowy pozostaje największym rynkiem przewozów towarowych w Unii Europejskiej. Według danych Eurostatu przytoczonych w raporcie Eurowag, w 2025 r. polscy przewoźnicy wykonali blisko 381 mld tonokilometrów, odpowiadając za 20,2 proc. pracy przewozowej całej UE. Wielkość rynku nie oznacza jednak, że działalność transportowa stała się łatwiejsza do prowadzenia. Firmy muszą mierzyć się z wysokimi cenami paliwa, kosztami finansowania pojazdów, opłatami drogowymi i presją na stawki.

W raporcie „Transforming Transportation in 2027” Eurowag przedstawia doświadczenia m.in. firmy Z Trans, której założycielem jest Mateusz Serafiniak.

Przedsiębiorstwo zaczynało od transportu samochodami dostawczymi, a następnie rozwijało działalność w segmencie ciężkim. Jak wspomina Serafiniak, wejście na rynek przewozów ciężarowych okazało się znacznie trudniejsze, niż pierwotnie zakładano. Początkowe straty w tym segmencie firma częściowo równoważyła działalnością w transporcie lekkim. Dopiero zdobyte doświadczenie i długoterminowe kontrakty pozwoliły ograniczać ekspozycję na wahania stawek na rynku spot.

Wystarczą dwa lub trzy dni przestoju w miesiącu, aby zniwelować rentowność ciężarówki – wskazuje Serafiniak w raporcie Eurowag.

Ta obserwacja pokazuje znaczenie kosztów stałych w transporcie. Raty leasingowe, ubezpieczenia czy część kosztów zatrudnienia pozostają do pokrycia również wtedy, gdy pojazd nie wykonuje płatnego przewozu. W przypadku firm działających na niskich marżach kilka dni bez przychodu może przesądzić o wyniku finansowym danego pojazdu.

Stałe kontrakty zamiast całkowitej zależności od rynku spot

Na ograniczenie niepewności stawia również firma ALDO, działająca w transporcie międzynarodowym. Z raportu wynika, że ok. 75–80 proc. jej międzynarodowego wolumenu przewozów pochodzi od stałych klientów.

Dzięki temu przedsiębiorstwo może z większym wyprzedzeniem planować wykorzystanie floty i ograniczać zależność od doraźnych zleceń z rynku spot. Nie eliminuje to ryzyka wzrostu kosztów, ale pozwala lepiej przewidywać liczbę zleceń i organizować pracę pojazdów.

Marek Długołęcki, kierujący działem TSL w ALDO, zwraca uwagę, że przy bardzo niskich marżach szczególnego znaczenia nabierają wiarygodne dane operacyjne. Pozwalają one nie tylko kontrolować wydatki, lecz także oceniać opłacalność poszczególnych kontraktów i podejmować decyzje, z których zleceń warto zrezygnować.

W praktyce chodzi o odejście od oceny przewozu wyłącznie przez pryzmat stawki za kilometr. Znaczenie mają również puste przebiegi, czas realizacji, zużycie paliwa czy koszt przejazdu przez poszczególne państwa.

Zużycie paliwa pod kontrolą. Nawet 20 proc. oszczędności?

ALDO wykorzystuje dane dotyczące stylu jazdy kierowców, zużycia paliwa i obciążenia pojazdów. Według przedstawicieli firmy odpowiedni styl jazdy może zmniejszyć zużycie paliwa nawet o 20 proc. To deklarowany potencjał oszczędności, a nie średni wynik osiągany przez całą flotę.

Przedsiębiorstwo prowadzi szkolenia z ekonomicznej jazdy i stosuje system motywacyjny dla kierowców osiągających dobre rezultaty. Wykorzystuje również dane telematyczne do ograniczania pustych przebiegów oraz planowania tras i tankowań.

Przy wysokich cenach oleju napędowego nawet niewielka poprawa średniego spalania może przełożyć się na istotne oszczędności w skali floty. Firma dysponuje 40 ciężarówkami wykonującymi przewozy międzynarodowe. Według raportu średni wiek pojazdów wynosi około trzech lat. ALDO regularnie wymienia tabor na nowszy, choć oznacza to znaczące nakłady inwestycyjne.

Długołęcki podkreśla jednocześnie, że wzrost kosztów działalności transportowej coraz trudniej przenosić na klientów. W jego ocenie część mniejszych firm, zmagając się z niskimi marżami i problemami z płynnością, decyduje się na sprzedaż floty i zakończenie działalności.

Przychody rosną, ale liczy się zysk na każdym zleceniu

Inny model rozwijania działalności prezentuje JTRANSPORT, firma łącząca drogowy transport towarów z obsługą importu kontenerowego z Chin. Według danych przedstawionych w raporcie jej przychody wzrosły z 32 mln zł w 2023 r. do 40 mln zł w 2025 r. Spółka podała również, że w 2025 r. osiągnęła 5 mln zł zysku.

Krystian Drąg, prezes JTRANSPORT, zwraca uwagę, że zwiększanie liczby przewozów samo w sobie nie gwarantuje poprawy wyników finansowych. Jak wskazuje, w transporcie można stosunkowo łatwo zwiększać liczbę zleceń i przejechanych kilometrów. Trudniejsze jest zapewnienie, aby każdy przewóz był rzeczywiście opłacalny.

Firma monitoruje zużycie paliwa, przebiegi i wykorzystanie pojazdów. Szczególne znaczenie ma to w logistyce kontenerowej, gdzie jeden samochód może w ciągu dnia wykonywać kilka powiązanych operacji. Odpowiednie zaplanowanie odbioru kontenera, dostawy i zwrotu pustej jednostki pozwala ograniczyć przejazdy bez ładunku oraz niepotrzebne przestoje.

JTRANSPORT deklaruje, że wykorzystuje zgromadzone dane zarówno do planowania transportów, jak i oceny ich rentowności.

Nowe ciężarówki czy dłuższa eksploatacja?

Jednym z dylematów przewoźników pozostaje polityka wymiany floty. Z Trans rozważa wydłużenie średniego okresu eksploatacji ciężarówek ze względu na wzrost kosztów zakupu nowych pojazdów.

ALDO i JTRANSPORT podkreślają natomiast zalety relatywnie młodego taboru, szczególnie w kontekście spalania, kosztów serwisowania i niezawodności. Nie ma tu jednego rozwiązania właściwego dla wszystkich firm.

Dłuższe użytkowanie ciężarówki może ograniczać nakłady inwestycyjne, ale zwiększać ryzyko napraw i przestojów. Szybsza wymiana pojazdów może poprawiać efektywność operacyjną, lecz wymaga odpowiedniego finansowania i dostatecznie stabilnych przychodów.

Wybór zależy między innymi od przebiegów, rodzaju wykonywanych przewozów, warunków finansowania i kosztów eksploatacji konkretnego pojazdu.

Rentowność ważniejsza niż wzrost za wszelką cenę

Trzy opisane przedsiębiorstwa różnią się wielkością, historią i modelem działalności. Łączy je jednak przekonanie, że przy obecnym poziomie kosztów przewoźnicy nie mogą oceniać swojej kondycji wyłącznie przez pryzmat liczby samochodów, zleceń lub przychodów.

Z Trans zwraca uwagę na straty powodowane przestojami i znaczenie stabilnych kontraktów. ALDO stawia na kontrolę kosztów i ograniczanie zależności od rynku spot. JTRANSPORT koncentruje się na rentowności poszczególnych operacji.

To doświadczenia konkretnych firm, a nie reprezentatywne wyniki badania całej branży. Pokazują jednak, jakie decyzje operacyjne mogą mieć znaczenie dla przedsiębiorców w 2027 r.

W warunkach presji kosztowej kluczowe staje się nie tylko zdobycie zlecenia, ale także ustalenie, ile rzeczywiście pozostanie z niego po pokryciu wszystkich kosztów.

Tagi:

Zobacz również