Lipcowa rewolucja w europejskim transporcie. Tachografy w busach, czarne skrzynki w ciężarówkach i zmiany w opłatach drogowych

Największe zmiany dotyczą przewoźników wykonujących transport międzynarodowy. To właśnie oni będą musieli przygotować się zarówno do nowych obowiązków technicznych, jak i zmian w systemach opłat drogowych oraz przepisach obowiązujących w poszczególnych państwach członkowskich. Jednocześnie lipiec przyniesie kolejne etapy reform unijnych obejmujących transport, bezpieczeństwo drogowe i procedury celne.

Zmiany w prawie unijnym

Rewolucja w transporcie lekkim

Dla rynku lekkiego transportu towarowego nadchodzące dni zakończą epokę pełnej swobody operacyjnej. Od 1 lipca 2026 r. wchodzi w życie jeden z najbardziej kontrowersyjnych etapów Pakietu Mobilności. Od tego dnia obowiązek stosowania tachografów obejmie busy wykorzystywane do wykonywania międzynarodowego zarobkowego przewozu rzeczy oraz operacji kabotażowych.

Regulacje będą dotyczyć pojazdów oraz zespołów pojazdów, czyli busa z przyczepą, których dopuszczalna masa całkowita przekracza 2,5 tony, ale nie przekracza 3,5 tony. Kluczowym parametrem podczas kontroli będzie wyłącznie dopuszczalna masa całkowita wpisana w dokumentach pojazdu, a nie jego rzeczywista masa. 

Firmy objęte obowiązkiem do 1 lipca muszą wyposażyć pojazdy w inteligentne tachografy drugiej generacji w wersji drugiej (Smart Tacho G2V2). Ich montaż, kalibracja oraz aktywacja, w tym nałożenie blokady firmowej, mogą zostać wykonane wyłącznie przez certyfikowane warsztaty.

Nowe przepisy przewidują jednak wyjątki. Pierwszym z nich jest tzw. zwolnienie rzemieślnicze, pozwalające na jazdę bez tachografu, o ile kierowca przewozi sprzęt lub wyroby własne w promieniu 100 kilometrów od bazy, a prowadzenie pojazdu nie jest jego głównym zajęciem. Drugie wyłączenie obejmuje transport na potrzeby własne przedsiębiorstwa, gdzie limit odległości nie obowiązuje, ale przewóz nie może być wykonywany na rzecz podmiotów trzecich, a kierowca nie może być zatrudniony wyłącznie jako kierowca zawodowy.  Pełną listę wyjątków, obowiązków i kar opisaliśmy w poradniku FAQ na Trans.info.

Nowe systemy bezpieczeństwa. Obowiązkowe czarne skrzynki i hamulce awaryjne

Od 7 lipca 2026 r. w życie wchodzi kolejny etap rozporządzenia GSR (General Safety Regulation). Od tego dnia zaawansowane systemy hamowania awaryjnego (AEB) staną się obowiązkowym wyposażeniem wszystkich nowo produkowanych samochodów ciężarowych.

Ponadto wszystkie nowo homologowane ciężarówki będą musiały być wyposażone w rejestratory zdarzeń drogowych (EDR), czyli tzw. czarne skrzynki.  Od 2029 r. wymóg ten obejmie wszystkie pojazdy tych kategorii. Nowe regulacje oznaczają konieczność uwzględnienia nowych wymogów przy zakupie pojazdów, przeszkolenia personelu oraz dostosowania procedur w przedsiębiorstwach.

Reforma unii celnej. Nowe zasady dla przesyłek spoza Unii Europejskiej

Od 1 lipca 2026 r. Unia Europejska zacznie stosować ryczałtową opłatę celną w wysokości 3 euro wobec przesyłek o wartości do 150 euro sprowadzanych spoza Unii Europejskiej w ramach sprzedaży internetowej. Nowe przepisy są elementem reformy unii celnej i mają ograniczyć przewagę konkurencyjną podmiotów sprzedających towary wysyłane spoza Unii Europejskiej.

Opłata będzie naliczana od każdej pozycji w zgłoszeniu celnym, a nie od całej przesyłki. Oznacza to, że zamówienie obejmujące towary o różnych klasyfikacjach taryfowych lub z różnych materiałów może zostać objęte wielokrotnością stawki 3 euro.

Zmiany obejmą również procedury celne. Od 1 lipca przedsiębiorcy będą mogli dobrowolnie przekazywać identyfikatory produktów (PID), które od 1 listopada staną się obowiązkowe dla towarów sprzedawanych w ramach importowanej sprzedaży na odległość. Jednocześnie zniknie możliwość uproszczonego unieważniania zgłoszeń celnych przy zwrotach towarów, co oznacza konieczność stosowania standardowych procedur zwrotu należności celnych. Dla firm obsługujących duże wolumeny przesyłek będzie to kolejny element wymagający dostosowania procesów jeszcze przed jesienno-zimowym szczytem sprzedażowym.

Opłaty drogowe. Trzy kraje, trzy różne scenariusze

Niderlandy: koniec Eurowiniety

Od 1 lipca Niderlandy zastąpią Eurowinietę elektronicznym systemem poboru opłat naliczanych za każdy przejechany kilometr. System obejmie wszystkie autostrady, wybrane drogi krajowe oraz niektóre odcinki dróg lokalnych, obejmując sieć liczącą około 3 tys. kilometrów. Brak odpowiedniej umowy lub niesprawne urządzenie pokładowe może skutkować karą do 800 euro. Szczegółowe informacje dotyczące nowych obowiązków znajdziecie w poradniku FAQ na Trans.info.

Belgia: nowe dopłaty zależne od emisji CO2

Od 1 lipca 2026 r. zmienią się również zasady naliczania myta w Belgii. We Flandrii do dotychczasowych stawek zostanie dodana nowa opłata uzależniona od klasy emisji CO2 pojazdu. Im niższa emisja dwutlenku węgla, tym niższy będzie całkowity koszt przejazdu. Pojazdy zarejestrowane po raz pierwszy przed 1 lipca 2019 r. zostaną co do zasady automatycznie przypisane do klasy 1, czyli najmniej korzystnej pod względem wysokości opłat, podczas gdy klasa 5 będzie zarezerwowana wyłącznie dla pojazdów bezemisyjnych.

Przewoźnicy będą musieli również zgłosić klasę emisji CO2 swojego pojazdu operatorowi OBU i – w razie potrzeby – zaktualizować parametry urządzenia pokładowego. Jednocześnie w Regionie Stołecznym Brukseli nastąpi coroczna indeksacja stawek, a w Walonii zaczną obowiązywać nowe taryfy przyjęte przez regionalny rząd.

Stawki myta w Belgii obowiązujące od 1 lipca br.:

Rumunia: TollRo poczeka jednak do jesieni

Nowy system poboru opłat drogowych miał zostać uruchomiony w przyszłym miesiącu w Rumunii. Rumuński parlament zdecydował jednak o przesunięciu wdrożenia systemu TollRo z 1 lipca na 1 października 2026 r. Powodem są opóźnienia w publikacji przepisów wykonawczych oraz konieczność zakończenia testów funkcjonalnych i bezpieczeństwa systemu. Do tego czasu przewoźnicy nadal będą korzystać z obecnego systemu opartego na roviniecie, a dotychczas wykupione roviniety zachowają ważność zgodnie z okresem, na jaki zostały wydane. Przewoźnicy zyskają tym samym trzy dodatkowe miesiące na przygotowanie się do wdrożenia nowego systemu.

Niemcy zaostrzają przepisy. Bat na handel punktami i dłuższy czas na karanie

Poważne zmiany prawne czekają wszystkich wykonujących przewozy na terenie Niemiec. 1 lipca wejdzie w życie nowelizacja tamtejszej ustawy o ruchu drogowym (StVG). Przepisy wprost zakażą handlu punktami karnymi oraz składania fałszywych oświadczeń dotyczących osoby kierującej pojazdem. Za oferowanie, pośrednictwo lub korzystanie z takich praktyk będą grozić kary od 5 tys. do 30 tys. euro.

Przepisy obejmą również kierowców zagranicznych. Punkty wpisane do rejestru we Flensburgu mogą skutkować zakazem prowadzenia pojazdów na terytorium Niemiec, dlatego dla przedsiębiorców jeszcze większego znaczenia nabierze prawidłowe dokumentowanie osoby kierującej pojazdem.

Jednocześnie okres ścigania wykroczeń drogowych wydłuży się z trzech do sześciu miesięcy. Oznacza to, że decyzja o mandacie może trafić do przewoźnika nawet wiele miesięcy po popełnieniu wykroczenia. Nowelizacja tworzy także podstawę prawną dla cyfrowego prawa jazdy oraz umożliwia automatyczne rejestrowanie wykroczeń parkingowych przez pojazdy skanujące (tzw. scan cars).

Przepisy płacowe. Wyższe stawki dla kierowców delegowanych w Niderlandach

Od 1 lipca 2026 r. wzrośnie ustawowa płaca minimalna w Niderlandach. Nowa stawka godzinowa dla pracowników od 21. roku życia wyniesie 14,99 euro, czyli o 1,9 proc. więcej niż obecnie.

Zmiana ma znaczenie również dla zagranicznych przewoźników. Zgodnie z Pakietem Mobilności wyższe stawki będą miały zastosowanie także do kierowców wykonujących na terytorium Niderlandów przewozy kabotażowe i operacje cross-trade, ponieważ podlegają oni przepisom o delegowaniu pracowników w transporcie drogowym. Kierowcy realizujący takie przewozy mają prawo do wynagrodzenia wynikającego z niderlandzkich przepisów lub układów zbiorowych pracy za czas wykonywania pracy na terytorium tego kraju. Zmiana nie dotyczy przewozów dwustronnych ani tranzytu.