DVSA opublikowała obszerny, 404-stronicowy dokument z zasadami nakładania sankcji (maj 2026 r.). To szczegółowa instrukcja dla inspektorów prowadzących kontrole drogowe w Wielkiej Brytanii – obejmuje usterki techniczne pojazdów, naruszenia czasu pracy kierowców, przeładowania, brak ważnego CPC oraz podejrzenia fałszerstw.
Szczególnie istotny zapis dotyczy przewoźników międzynarodowych. Jeżeli kierowca nie ma możliwego do zweryfikowania adresu w Wielkiej Brytanii i otrzyma mandat w trybie „fixed penalty”, musi natychmiast uiścić kaucję. W przeciwnym razie pojazd może nie zostać dopuszczony do dalszej jazdy. Mandaty DVSA mają cztery progi: 50, 100, 200 i 300 funtów. W przypadku części naruszeń – m.in. czasu pracy i przeładowania – wysokość kary rośnie wraz ze skalą przewinienia.
Warto jednak podkreślić, że limit 300 funtów nie wyczerpuje katalogu konsekwencji. Najpoważniejsze przypadki, takie jak prowadzenie pojazdu w stanie zagrażającym bezpieczeństwu, fałszowanie zapisów czy działania o charakterze oszustwa, mogą zakończyć się postępowaniem przed sądem.
DVSA zaznacza również, że każda sprawa ma charakter postępowania karnego i może zostać przekazana do prokuratury, jeśli skala naruszeń wskazuje na problemy systemowe w firmie lub świadome łamanie przepisów. W takich sytuacjach stosowane są m.in. przepisy Fraud Act 2006, Criminal Law Act 1977, Criminal Justice Act 1987 oraz Proceeds of Crime Act 2002.
Brak adresu w Wielkiej Brytanii może zatrzymać pojazd
Szczególnie istotny dla firm spoza Wielkiej Brytanii jest mechanizm kaucji stosowany w przypadku braku weryfikowalnego adresu. W takiej sytuacji kierowca musi natychmiast wpłacić depozyt po wystawieniu mandatu. Jeśli tego nie zrobi, pojazd może zostać unieruchomiony i objęty zakazem dalszej jazdy do czasu uregulowania płatności lub rozstrzygnięcia sprawy.
DVSA podkreśla, że wobec przewoźników spoza Wielkiej Brytanii nie prowadzi bezpośredniej egzekucji administracyjnej – sankcje realizowane są poprzez kierowcę. Naruszenia kwalifikowane jako poważne, bardzo poważne i najpoważniejsze są dodatkowo przekazywane do właściwego państwa członkowskiego za pośrednictwem Europejskiego Rejestru Przedsiębiorstw Transportu Drogowego (ERRU).
Kontrola tachografu sięga 28 dni wstecz
Egzekwowanie przepisów dotyczących czasu pracy nie ogranicza się do dnia kontroli. Inspektorzy DVSA analizują naruszenia z ostatnich 28 dni lub od poprzedniej kontroli potwierdzonej wpisem z tachografu lub dokumentacją.
Jeśli naruszenie mieści się w tym okresie, co do zasady nakładany jest mandat – chyba że istnieją uzasadnione przesłanki, by odstąpić od sankcji. W przypadku starszych naruszeń mandaty stosuje się głównie wtedy, gdy są one poważne (Band 4) lub gdy występują w większej liczbie (więcej niż trzy).
Mandat na drodze może uruchomić kontrolę w firmie
Wytyczne DVSA łączą odpowiedzialność kierowcy z oceną operatora. Mandaty za bieżące naruszenia wpływają na Operator Compliance Risk Score (OCRS). Naruszenia historyczne nie zmieniają go bezpośrednio, ale mogą skutkować dodatkowymi działaniami kontrolnymi.
Jeśli kierowca trafi do sądu za poważne naruszenie lub otrzyma więcej niż pięć mandatów, DVSA może przeanalizować systemy przewoźnika. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości sprawa trafia do Traffic Commissioner.
Przeładowanie: od 100 do 300 funtów i dalej do sądu
Kary za przeładowanie rosną wraz ze skalą naruszenia:
– 100 funtów przy przekroczeniu od 5 do 10 proc.
– 200 funtów przy przekroczeniu od 10 do 15 proc.
– 300 funtów przy przekroczeniu od 15 do 30 proc.
Powyżej 30 proc. lub przy przekroczeniu masy o ponad 5 ton sprawa trafia do sądu.
Jeżeli podczas kontroli stwierdza się kilka naruszeń dotyczących przeładowania, DVSA nakłada jeden zakaz dalszej jazdy i jeden mandat – według najpoważniejszego przypadku.
CPC i ogranicznik prędkości: różne ścieżki sankcji
Brak ważnego CPC skutkuje skierowaniem sprawy do sądu. Natomiast brak dokumentu potwierdzającego kwalifikację może zakończyć się jedynie mandatem lub nawet brakiem dalszych działań – zależnie od okoliczności.
W przypadku ograniczników prędkości DVSA rozróżnia usterkę i ingerencję. Awaria skutkuje mandatem 200 funtów, natomiast manipulacja urządzeniem kończy się postępowaniem sądowym.
Przykład z drogi: co powinien wiedzieć przewoźnik
Wyobraźmy sobie sytuację: kierowca spoza Wielkiej Brytanii zostaje zatrzymany na autostradzie, a kontrola wykazuje przeładowanie o 12 proc., naruszenie czasu pracy sprzed ośmiu dni oraz brak możliwego do potwierdzenia adresu w Wielkiej Brytanii. W takim przypadku przeładowanie na poziomie 12 proc. oznacza mandat 200 funtów. Brak weryfikowalnego adresu skutkuje obowiązkiem natychmiastowej wpłaty kaucji – w przeciwnym razie pojazd może zostać unieruchomiony.
Starsze naruszenie czasu pracy skutkowałoby dodatkową sankcją tylko wtedy, gdy byłoby na tyle poważne, by zostać zakwalifikowanym do Band 4, albo gdy występowałoby w większej liczbie przypadków. To przykład hipotetyczny, ale dobrze pokazuje mechanizm eskalacji: kontrola drogowa może przełożyć się na ocenę całej firmy. Bieżące naruszenia wpływają na OCRS, a poważniejsze lub powtarzalne przypadki mogą uruchomić pełną weryfikację systemów przewoźnika.
W przypadku firm spoza Wielkiej Brytanii najpoważniejsze naruszenia są dodatkowo raportowane do właściwego państwa członkowskiego przez ERRU. W efekcie mandat na poboczu często jest dopiero początkiem procedury.
