Średnia ważona cena diesla w UE spadła do poziomu 1,995 euro za litr, wobec 2,019 euro za litr tydzień wcześniej. Oznacza to korektę o około 1,2 proc., którą – według IRU – napędziły zarówno chwilowe wahania cen ropy Brent, jak i czasowe efekty ulg podatkowych obowiązujących w części krajów Unii Europejskiej.
Korekta cen wsparta ropą Brent i polityką fiskalną
IRU wskazuje dwa główne źródła spadku cen diesla w UE. Pierwszym była krótkoterminowa korekta notowań ropy Brent, drugim – skumulowany efekt ulg fiskalnych wprowadzonych równolegle w kilku państwach członkowskich.
W analizowanym okresie mechanizmy osłonowe obowiązywały w Niemczech, Włoszech, Polsce, Hiszpanii oraz Szwecji. Ich równoczesne zastosowanie przełożyło się na lekkie obniżenie średniego poziomu cen paliw w Unii, choć efekt ten ma charakter przejściowy.
Ropa Brent nadal głównym źródłem zmienności
Według IRU, rano 8 maja ropa Brent była notowana w okolicach 100 dolarów za baryłkę. Tydzień wcześniej poziomy sięgały około 120 dolarów, natomiast w trakcie sesji pojawiły się chwilowe spadki nawet do 96 dolarów. Reuters informował 8 maja, że zarówno Brent, jak i WTI po raz pierwszy od drugiej połowy kwietnia spadły poniżej poziomu 100 dolarów za baryłkę, by następnie Brent ponownie powrócił powyżej tej granicy.
Zmienne notowania potwierdzają, że rynek paliw pozostaje wyjątkowo wrażliwy na impulsy krótkoterminowe – zarówno geopolityczne, jak i te związane z bezpieczeństwem szlaków transportowych surowców energetycznych.
Szeroki pakiet ulg w pięciu krajach UE
IRU podkreśla, że po raz pierwszy od początku obecnego kryzysu równolegle funkcjonowały największe pakiety osłonowe dotyczące paliw w pięciu państwach UE: Niemczech, Włoszech, Polsce, Hiszpanii i Szwecji.
W Niemczech obniżka akcyzy na olej napędowy o 14 centów euro na litr obowiązuje od 1 maja do 30 czerwca. We Włoszech utrzymano redukcję akcyzy o 20 centów euro na litr do 22 maja. Polska przedłużyła obniżony VAT oraz minimalne poziomy akcyzy na paliwa silnikowe do 15 maja.
IRU wskazuje także na działania osłonowe w Austrii, Francji, Grecji, Czechach oraz Węgrzech, które w różnym stopniu stabilizują lokalne rynki paliwowe.
Duże różnice cenowe w Unii Europejskiej
Dane IRU pokazują, że rozpiętość cen diesla w UE pozostaje znacząca.
Najniższe ceny odnotowano na Malcie – 1,210 euro za litr, w Polsce – 1,692 euro za litr, oraz w Chorwacji – 1,724 euro za litr. Na drugim biegunie znalazły się Niderlandy – 2,383 euro za litr, Finlandia – 2,316 euro za litr oraz Dania – 2,299 euro za litr.
Różnica między najtańszym a najdroższym rynkiem przekracza 1,17 euro na litrze, co pokazuje utrzymującą się fragmentację cenową na jednolitym rynku paliw.
Zmiany regulacyjne na Słowacji
IRU informuje również o zmianach na Słowacji, gdzie 8 maja zniesiono dopłatę do diesla dla pojazdów na zagranicznych tablicach rejestracyjnych oraz ograniczenie do jednego tankowania na pojazd.
Był to jedyny w Unii Europejskiej system podwójnych cen paliw funkcjonujący w ramach wspólnego rynku. Od tego momentu przewoźnicy międzynarodowi tankują na Słowacji na tych samych zasadach co operatorzy krajowi.
Ropa znów powyżej 105 dolarów i presja geopolityczna
Reuters informował 11 maja, że ceny ropy ponownie wzrosły po odrzuceniu przez prezydenta Stanów Zjednoczonych Donalda Trumpa odpowiedzi Iranu na propozycję pokojową. W efekcie Brent przekroczył poziom 105 dolarów za baryłkę. Rynek pozostaje wrażliwy zarówno na sygnały polityczne związane z Iranem i Cieśniną Ormuz, jak i na klasyczne czynniki popytowo-podażowe.
IRU zwraca również uwagę na utrzymującą się presję w segmencie AdBlue. Globalne ceny mocznika pozostają powyżej 617 dolarów za tonę, czyli około 32 proc. powyżej poziomu referencyjnego z końca lutego. Choć AdBlue odpowiada za mniej niż 1 proc. kosztów eksploatacji ciężarówek, jego ewentualne niedobory mogą istotnie zaburzyć operacje przewozowe – nowoczesne jednostki Diesla nie są w stanie legalnie funkcjonować bez tego dodatku.
