Najważniejsze informacje:
- 18 państw Unii Europejskiej podpisało deklarację o utworzeniu transgranicznych stref testowych dla pojazdów autonomicznych.
- Projekt obejmuje m.in. transport drogowy towarów, logistykę i transport publiczny.
- Państwa chcą ujednolicić procedury homologacji, zezwoleń i wdrażania pojazdów autonomicznych.
- Polska znalazła się w gronie sygnatariuszy inicjatywy.
- Program „Łącząc Europę” przewiduje 20 mln euro na rozwój infrastruktury cyfrowej wspierającej autonomiczną jazdę.
Wspólna deklaracja została podpisana 8 czerwca w Luksemburgu, na marginesie posiedzenia Rady ds. Transportu. Dokument sygnowali ministrowie transportu 18 państw członkowskich wraz z Apostolosem Tzitzikostasem, unijnym komisarzem do spraw zrównoważonego transportu i turystyki.
Wspólne zasady dla autonomicznego transportu w Europie
Inicjatywa jest elementem Europejskiego Planu Działań dla Przemysłu Motoryzacyjnego i ma stworzyć warunki do harmonijnego wdrażania pojazdów autonomicznych na terenie całej Unii Europejskiej.
Projekt zakłada rozwój transgranicznych stref testowych dla różnych zastosowań zautomatyzowanego transportu, w tym przewozów towarowych oraz logistyki, a także transportu publicznego. Państwa uczestniczące będą współpracować nad wspólnymi zasadami homologacji pojazdów, procedurami wydawania zezwoleń oraz praktycznym wdrażaniem nowych rozwiązań.
W deklaracji podkreślono, że celem jest szybkie i sprawne wprowadzanie pojazdów autonomicznych, również w transgranicznych operacjach transportowych, przy zachowaniu jednolitych standardów bezpieczeństwa.
Jeden rynek zamiast 18 różnych systemów
Sygnatariusze deklaracji zapowiadają stosowanie wspólnego zestawu wymagań technicznych opartych na obowiązujących unijnych przepisach dotyczących homologacji pojazdów oraz bezpieczeństwa systemów autonomicznej jazdy.
Dokument przewiduje również współpracę krajowych organów homologacyjnych, wymianę informacji dotyczących testów oraz dążenie do wzajemnego uznawania homologacji i dopuszczeń pojazdów. Ma to ułatwić prowadzenie działalności komercyjnej z wykorzystaniem pojazdów autonomicznych, również bez kierowcy bezpieczeństwa.
Jednocześnie każde państwo zachowa kompetencje do podejmowania decyzji dotyczących dopuszczenia takich pojazdów do ruchu na drogach publicznych zgodnie z krajowymi regulacjami.
Logistyka i transport towarowy w centrum projektu
Deklaracja zakłada, że rozwój autonomicznego transportu będzie opierał się na konkretnych zastosowaniach odpowiadających potrzebom rynku. Wśród nich wymieniono przewozy towarowe i logistykę oraz transport pasażerski.
Państwa mają współpracować z samorządami, operatorami transportowymi oraz przedsiębiorstwami przy tworzeniu rozwiązań możliwych do wdrożenia w różnych regionach Europy. Autorzy dokumentu podkreślają również znaczenie cyfrowej infrastruktury oraz inteligentnych systemów transportowych wspierających funkcjonowanie pojazdów autonomicznych.
Preferencje dla europejskich technologii
W deklaracji znalazły się także zapisy dotyczące wzmacniania europejskiego przemysłu motoryzacyjnego i technologicznego.
Sygnatariusze wskazują, że tam, gdzie będzie to możliwe i ekonomicznie uzasadnione, preferowane mają być pojazdy, systemy, komponenty i rozwiązania opracowywane oraz produkowane w Unii Europejskiej. Celem jest zwiększenie konkurencyjności europejskiego sektora autonomicznej mobilności i budowa stabilnego rynku dla rodzimych innowacji.
Dokument przewiduje również możliwość udziału podmiotów spoza Unii Europejskiej, pod warunkiem nawiązania strategicznego partnerstwa z przedsiębiorstwami posiadającymi znaczącą działalność na unijnym rynku.
20 mln euro na infrastrukturę
Pierwszym wsparciem finansowym dla inicjatywy będzie program „Łącząc Europę” na 2026 r., który przewiduje 20 mln euro na rozwój infrastruktury cyfrowej przeznaczonej dla autonomicznej jazdy.
Środki mają wspierać budowę rozwiązań umożliwiających prowadzenie testów na dużą skalę oraz przygotowanie przyszłego komercyjnego wdrożenia autonomicznych pojazdów w transporcie drogowym.
Polska w gronie sygnatariuszy
Wspólną deklarację podpisały Austria, Belgia, Chorwacja, Cypr, Czechy, Estonia, Finlandia, Francja, Niemcy, Grecja, Węgry, Irlandia, Włochy, Litwa, Luksemburg, Niderlandy, Polska oraz Szwecja.
Dokument ma charakter deklaracji współpracy i nie tworzy zobowiązań wynikających z prawa międzynarodowego. Jego celem jest wypracowanie wspólnych zasad, które mają ułatwić przejście od testów do komercyjnego wykorzystania autonomicznych pojazdów na europejskich drogach, ze szczególnym uwzględnieniem transportu towarowego i logistyki.
