Nieograniczony dostęp do branżowej wiedzy

  • ciesz się czytaniem BEZ REKLAM
  • dostęp do WSZYSTKICH artykułów
  • dostęp do PODCASTÓW
Zaloguj sięlubZarejestruj się
poznaj więcej korzyści z aktywnego członkostwa premium

Strona główna

/

menu:forwarders

/

Ponad 400 tys. przejazdów mniej....

Ponad 400 tys. przejazdów mniej. Zobacz, jak wojna na Ukrainie odbiła się na przewozach z Polski na Wschód
Fot. Facebook/Państwowa Służba Graniczna Ukrainy

Ponad 400 tys. przejazdów mniej. Zobacz, jak wojna na Ukrainie odbiła się na przewozach z Polski na Wschód

Rok po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji na Ukrainę można dokonać podsumowania tego, jak działania wojenne odbiły się na działalności przewoźników drogowych. Z naszych wyliczeń wynika, że mimo toczącej się wojny o 18 proc. wzrósł ruch ciężarowy przez granicę z Ukrainą, co wymagało otwarcia kilku nowych przejść dla ciężarówek. Z drugiej strony wskutek ograniczeń i sankcji nastąpiła totalna zapaść transportu na Białoruś i do Rosji. W 2022 roku przejścia z Białorusią przekroczyło 416 tys. ciężarówek mniej niż rok wcześniej. A w tym roku szykuje się kolejny smutny rekord.

Ten artykuł przeczytasz w 23 minut

Michał Pakulniewicz

Michał Pakulniewicz

Analityk Trans.INFO

24.02.2023

Rok po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji na Ukrainę można dokonać podsumowania tego, jak działania wojenne odbiły się na działalności przewoźników drogowych. Z naszych wyliczeń wynika, że mimo toczącej się wojny o 18 proc. wzrósł ruch ciężarowy przez granicę z Ukrainą, co wymagało otwarcia kilku nowych przejść dla ciężarówek. Z drugiej strony wskutek ograniczeń i sankcji nastąpiła totalna zapaść transportu na Białoruś i do Rosji. W 2022 roku przejścia z Białorusią przekroczyło 416 tys. ciężarówek mniej niż rok wcześniej. A w tym roku szykuje się kolejny smutny rekord.

Ponad 400 tys. przejazdów mniej. Zobacz, jak wojna na Ukrainie odbiła się na przewozach z Polski na Wschód
Fot. Facebook/Państwowa Służba Graniczna Ukrainy

Po wybuchu wojny na Ukrainie dużo mówiło się o wyzwaniach dla sektora transportowego, jakie były konsekwencją konfliktu za naszą wschodnią granicą. W litanii narzekań jak mantra powtarzały się utrata rynków wschodnich, wzrost cen paliw, który uderzył we wszystkich przewoźników – nie tylko tych jeżdżących na Wschód, czy wreszcie ubytek tysięcy ukraińskich kierowców w sytuacji, gdy i tak brakuje rąk do pracy w sektorze transportowym.

W pierwszą rocznicę wybuchu wojny na Ukrainie przyjrzeliśmy się temu, jak wojna wpłynęła na ruch ciężarowy w kierunku wschodnim. Przeanalizowaliśmy dane statystyczne Straży Granicznej z przejść z Ukrainą oraz z Białorusią, by zobaczyć jaka rzeczywiście jest skala utraty rynków wschodnich, ale również by ocenić realny wpływ sankcji nałożonych na Rosję i Białoruś na ruch transportowy do tych krajów.

Wzrost – mimo czy przez wojnę?

Jeśli chodzi o kierunek ukraiński to ogólny ruch ciężarowy (w obu kierunkach) przez przejścia graniczne z tym krajem wzrósł o blisko 18 proc. w 2022 r. w porównaniu do poprzedniego roku.

Mimo wybuchu wojny doszło więc do zintensyfikowania przejazdów przez granicę. Duży wpływ miały na to transporty humanitarne, ale także z bronią w kierunku ukraińskim. Jednocześnie w związku z zablokowaniem portów znaczna część ukraińskiego eksportu musiała wyjeżdżać w świat przez Polskę. Również dopuszczenie ukraińskich przewoźników do rynku unijnego pomogło zwiększyć ruch w kierunku polskim.

Aby udrożnić przepływy między Polską i Ukrainą władze uruchomiły w ubiegłym roku dwa dodatkowe przejścia graniczne – w Zosinie (w lipcu) oraz w Dołhobyczowie (we wrześniu). Przekierowano ponadto większa liczbę trucków na przejścia w Budomierzu i Krościenku. Niemniej jednak, nawet bez tych nowych punktów, na istniejących wcześniej przejściach w Hrebennem i Dorohusku także zanotowano wzrost ruchu rok do roku – w obu przypadkach o nieco ponad 10 proc.

Porównanie ruchu ciężarówek przez przejścia graniczne między Polską a Ukrainą 

Przejście graniczne Liczba wjazdów i wyjazdów w 2021 r. Liczba wjazdów i wyjazdów w 2022 r. Zmiana r/r
Hrebenne 190973 210242 10,09%
Dorohusk 325679 360284 10,63%
Zosin przejście otwarte dla ciężarówek w lipcu 2022 r. 52256 nie dotyczy
Dołhobyczów przejście otwarte dla ciężarówek we wrześniu 2022 r. 14838 nie dotyczy
Budomierz 133 15315 11415,04%
Korczowa 214951 225669 4,99%
Medyka 141217 145638 3,13%
Krościenko 2201 7888 258,38%
RAZEM 875154 1032130 17,94%

Źródło: Opracowanie Trans.Info na podstawie danych Straży Granicznej

Transportowe trzęsienie ziemi

O ile pogrążona w wojnie Ukraina zanotowała wyraźny wzrost ruchu ciężarowego z Polską, na kierunku białoruskim doszło do prawdziwej zapaści. Trzeba pamiętać, iż kierunek białoruski to także trasa do Rosji – ciężarówki z tego kraju do Polski i Europy jeździły w głównej mierze przez Białoruś. W 2022 r. ogólny ruch ciężarowy z kraju rządzonego przez Aleksandra Łukaszenkę spadł aż o 48,7 proc. rok do roku! Z ponad 1,17 mln ciężarówek, które przekroczyły granicę polsko-białoruską w 2021 r., w ubiegłym roku ich liczba spadła do około 604 tys.

O skali prawdziwej rewolucji w transporcie na polskiej granicy wschodniej świadczy fakt, iż jeszcze w 2021 r. ruch na kierunku białoruskim był około 25 proc. (o około 250 tys. ciężarówek) większy niż do i z Ukrainy. A na koniec 2022 r. przez przejścia z Ukrainą przejechało już o blisko 400 tys. więcej trucków.

Porównanie ruchu ciężarówek przez przejścia graniczne między Polską a Białorusią

Przejście graniczne Liczba wjazdów i wyjazdów w 2021 r. Liczba wjazdów i wyjazdów w 2022 r. Zmiana r/r (proc.)
Kukuryki 624559 428147 -31,45%
Bobrowniki 262623 174718 -33,47%
Kuźnica 289221 Przejście zostało zamknięte w listopadzie 2021 r. nie dotyczy
RAZEM 1178424 604887 -48,67%

Źródło: Opracowanie Trans.Info na podstawie danych Straży Granicznej

Duży wpływ na prawdziwą zapaść transportu przez granicę białoruską miało zamknięcie jeszcze w listopadzie 2021 r. przejścia w Kuźnicy. Było to związane z kryzysem migrancyjnym wywołanym przez służby białoruskie. Niemniej jednak, na pozostałych dwóch nadal funkcjonujących przejściach w Kukurykach i Bobrownikach, przejechało w 2022 r. o około 1/3 ciężarówek mniej niż rok wcześniej.

Sankcje obustronne uderzają w transport

Analizując bliżej dane na granicy polsko-białoruskiej da się zauważyć, iż spadki zarówno ruchu z Polski jak i tego do naszego kraju były zbliżone na obu funkcjonujących w 2022 r. przejściach.

Bardziej wyraźny był spadek ruchu wyjazdowego z Polski (po ok. 37 proc. w Kukurykach i Bobrownikach) niż w przeciwnym kierunku (po ok. 24 proc. rok do roku).

Wjazd od strony białoruskiej ograniczony jest od kiedy 8 kwietnia 2022 r., gdy Unia Europejska wprowadziła zakaz realizowania transportów na terenie Wspólnoty (oraz tranzytu przez kraje członkowskie) dla rosyjskich i białoruskich przewoźników. Spod zakazu wyjęty został jednak transport wielu produktów, takich jak: farmaceutyczne, medyczne, rolne i spożywcze oraz przewożone w celach humanitarnych.

Wprowadzenie tej sankcji widoczne jest w statystykach. Wojna rozpoczęła się 24 lutego, w marcu widać już wyraźnie skurczenie się ruchu ciężarowego przez granicę, ale to właśnie w kwietniu widać było wyraźne tąpnięcie w przewozach drogowych między Polską i Białorusią. W Bobrownikach kwietniowy spadek wjazdów do Polski wyniósł 48 proc. rok do roku przy ledwie 4 proc. mniejszym ruchu w marcu, a w Kukurykach było to 51 proc. (w porównaniu do spadku o 20,8 proc. w marcu).

Ruch ciężarowy przez granicę polsko-białoruską (liczba wjazdów do Polski)

Kukuryki Bobrowniki Kuźnica
2021 2022 Zmiana r/r (proc.) 2021 2022 Zmiana r/r (proc.) 2021
Styczeń 19581 23118 18,06% 4787 9214 92,48% 10532
Luty 21572 23168 7,40% 6149 9514 54,72% 10825
Marzec 25961 20542 -20,87% 7968 7637 -4,15% 12959
Kwiecień 24741 12055 -51,28% 7810 4026 -48,45% 12732
Maj 26254 13407 -48,93% 7689 4827 -37,22% 12817
Czerwiec 25943 15729 -39,37% 7698 4457 -42,10% 12939
Lipiec 25337 18340 -27,62% 7771 5814 -25,18% 12810
Sierpień 25011 16144 -35,45% 7915 5415 -31,59% 12811
Wrzesień 23621 16578 -29,82% 7684 4780 -37,79% 12246
Październik 24329 19205 -21,06% 7956 4322 -45,68% 12900
Listopad 26310 21204 -19,41% 9350 3572 -61,80% 3296
Grudzień 24184 21372 -11,63% 6572 4341 -33,95% przejście zamknięte od 9 listopada 2021 r.
RAZEM 292844 220862 -24,58% 89349 67919 -23,98% 126867

Źródło: Opracowanie Trans.Info na podstawie danych Straży Granicznej

Naturalnie ograniczenia we wjeździe do UE dla rosyjskich i białoruskich przewoźników wpłynęły też na ruch w przeciwnym kierunku. Z drugiej strony, strona władze białoruskie ograniczyły możliwość wjazdu przewoźników z UE tylko na wyznaczone terytorium, gdzie ładunki są zostawiane w specjalnych hubach transportowych. To przejęcie transportu z Unii na Wschód od przewoźników unijnych sprawiło, iż dla wielu jazda na Wschód przestała być opłacalna. Nie mówiąc, iż kolejne pakiety sankcji unijnych ograniczyły liczbę towarów, które można było wozić na Białoruś i do Rosji.

Ruch ciężarowy przez granicę polsko-białoruską (liczba wyjazdów z Polski)

Kukuryki Bobrowniki Kuźnica
2021 2022 Zmiana r/r (proc.) 2021 2022 Zmiana r/r (proc.) 2021
Styczeń 22058 23224 5,29% 11062 13623 23,15% 12686
Luty 26191 25881 -1,18% 13232 14835 12,11% 14838
Marzec 29533 18570 -37,12% 14699 12247 -16,68% 16748
Kwiecień 28252 11374 -59,74% 14136 7644 -45,93% 16521
Maj 28202 12647 -55,16% 14533 6924 -52,36% 16446
Czerwiec 27467 12678 -53,84% 14180 7403 -47,79% 16351
Lipiec 28472 15710 -44,82% 14860 8228 -44,63% 16788
Sierpień 26292 14694 -44,11% 14135 7278 -48,51% 15910
Wrzesień 26825 15007 -44,06% 13998 7317 -47,73% 15549
Październik 28467 17681 -37,89% 14507 7922 -45,39% 16559
Listopad 30607 19836 -35,19% 15890 6525 -58,94% 3958
Grudzień 29349 19983 -31,91% 15942 6853 -57,01%  przejście zamknięte od 9 listopada 2021 r.
RAZEM 331715 207285 -37,51% 171174 106799 -37,61% 162354

Źródło: Opracowanie Trans.Info na podstawie danych Straży Granicznej

Wprowadzenie sankcji unijnych wpłynęło też na czas odpraw, co znacznie zmniejszyło przepustowość na granicy. Od kwietnia miesięczne spadki przejazdów przez granicę wahają się w przedziale od 30 do ponad 50 proc. rok do roku.

Mocne II półrocze na granicy ukraińskiej

Bardziej zróżnicowana była sytuacja na kierunku ukraińskim. Jak wspomnieliśmy na początku – ogólny ruch ciężarowy wzrósł o blisko 18 proc. rok do roku. Jednak to zasługa głównie drugiego półrocza.

Pierwsze miesiące po wybuchu wojny przyniosły znaczny spadek wjazdów do Polski. Widać to po danych z Hrebennego i Dorohuska, gdzie do maja byliśmy świadkami gorszych wyników przejazdów w kierunku polskim rok do roku (aczkolwiek przy tendencji rosnącej z każdym miesiącem).

Podobnie było na południowym odcinku granicy z Ukrainą. Nie dysponujemy miesięcznymi danymi dla tego odcinka, ale w I półroczu na głównych przejściach w Korczowej i Medyce odnotowano ruch o odpowiednio 11 proc. i 6 proc. mniejszy rok do roku.

Wzrost ruchu transgranicznego w kierunku do Polski od czerwca związany jest z otwarciem w maju tzw. korytarzy solidarnościowych, w ramach których Unia Europejska organizowała eksport ukraińskiego zboża i produktów żywnościowych wskutek zablokowania czarnomorskich portów. Ponadto ukraińscy przewoźnicy jeździli do Polski po paliwo. Otwarcie portów od sierpnia nie wpłynęło specjalnie na ruch graniczny tym bardziej, że od końca czerwca ukraińscy przewoźnicy mogą bez przeszkód wykonywać przewozy między krajami UE a swoją ojczyzną.

Ruch ciężarowy na wybranych przejściach przez granicę polsko-ukraińską (liczba wjazdów do Polski)

Hrebenne Dorohusk Zosin* Dołhobyczów**
2021 2022 Zmiana r/r (proc.) 2021 2022 Zmiana r/r (proc.) 2022 2022
Styczeń 6796 8172 20,25% 10769 12634 17,32%
Luty 7561 7363 -2,62% 11865 11565 -2,53%
Marzec 9714 5630 -42,04% 14420 6506 -54,88%
Kwiecień 8846 6957 -21,35% 12900 9410 -27,05%
Maj 9322 7921 -15,03% 13692 13384 -2,25%
Czerwiec 8681 9327 7,44% 12876 12480 -3,08%
Lipiec 8745 9016 3,10% 13176 16662 26,46% 3032
Sierpień 8517 8533 0,19% 12771 17415 36,36% 3135
Wrzesień 8828 9174 3,92% 13092 16047 22,57% 6075 1600
Październik 8594 9671 12,53% 13123 19981 52,26% 6482 1634
Listopad 8657 9130 5,46% 13404 19016 41,87% 5860 1905
Grudzień 8070 8227 1,95% 10432 15806 51,51% 5691 2051
RAZEM 102331 99121 -3,14% 152520 170906 12,05% 30275 7190
* przejście otwarte dla ruchu ciężarowego (do 7,5 t) 14 czerwca 2022 r.
**przejście otwarte dla ruchu ciężarowego (do 7,5 t) 1 września 2022 r.

Źródło: Opracowanie Trans.Info na podstawie danych Straży Granicznej

Ruch z Polski na Ukrainę też ucierpiał bezpośrednio po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji. Niemniej jednak tendencja wzrostu liczby przejazdów rozpoczęła się w tym kierunku miesiąc wcześniej niż w przeciwnym – ze względu na transporty z pomocą humanitarną.

Ruch ciężarowy na wybranych przejściach przez granicę polsko-ukraińską (liczba wyjazdów z Polski)

Hrebenne Dorohusk Zosin* Dołhobyczów**
2021 2022 Zmiana r/r (proc.) 2021 2022 Zmiana r/r (proc.) 2022 2022
Styczeń 4769 6397 34,14% 11395 11263 -1,16%
Luty 5773 6952 20,42% 13990 11548 -17,46%
Marzec 8135 4945 -39,21% 17361 4716 -72,84%
Kwiecień 7743 7629 -1,47% 15676 9698 -38,13%
Maj 7528 9619 27,78% 16040 15659 -2,38%
Czerwiec 7528 10370 37,75% 14597 16054 9,98%
Lipiec 8185 12034 47,03% 14191 18688 31,69% 2956
Sierpień 7259 10375 42,93% 14155 18644 31,71% 3184
Wrzesień 7511 10646 41,74% 13655 17932 31,32% 3485 1702
Październik 8618 11544 33,95% 14839 22860 54,05% 4375 1790
Listopad 7738 10050 29,88% 14047 21708 54,54% 3915 1783
Grudzień 7855 10560 34,44% 13213 20608 55,97% 4066 2373
RAZEM 88642 111121 25,36% 173159 189378 9,37% 21981 7648
* przejście otwarte dla ruchu ciężarowego (do 7,5 t) 14 czerwca 2022 r.
**przejście otwarte dla ruchu ciężarowego (do 7,5 t) 1 września 2022 r.

Źródło: Opracowanie Trans.Info na podstawie danych Straży Granicznej

Wzmożony ruch graniczny na głównych przejściach (Hrebenne, Dorohusk, Korczowa, Medyka) sprawił, iż powstawały tam wielokilometrowe kolejki, w których kierowcy tkwili przez nawet kilkadziesiąt godzin. Strony obwiniały się nawzajem – a to wskazywano palcem na opieszałość polskich służb granicznych, a to problemy po stronie ukraińskiej, jak np. niewypuszczanie pustych wracających do Polski transportów humanitarnych kosztem przewoźników ukraińskich wyjeżdżających do Polski ze zbożem lub po paliwo. Dla mniejszych ciężarówek uruchomiono więc mniejsze przejścia w Zosinie, Dołhobyczowie, Budomierzu i Krościenku.

W danych Straży Granicznej widoczne jest ponadto nierównomierne rozłożenie ruchu na przejściach w Hrebennem i Dorohusku. W przypadku wyjazdów z Polski na obu przejściach od połowy roku zanotowano kilkudziesięcioprocentowe wzrosty ruchu rok do roku. O ile Dorohusku utrzymały się podobne wzrosty w kierunku przeciwnym jak na Ukrainę, o tyle w Hrebennem przepustowość była niewiele lepsza niż rok wcześniej.

Napięcie z Białorusią, a z Ukrainą wymiana nie ustaje

Styczeń 2023 r. przyniósł kontynuację trendów widocznych w roku poprzednim. Na przejściu w Hrebennem łączny ruch wzrósł o 24 proc., a w Dorohusku o 52 proc. Co ciekawe, o ile styczeń przeważnie jest dość spokojnym miesiącem, a w tym roku dochodzą sygnały od przewoźników, iż na trasach do krajów Europy Zachodniej popyt jest znacznie niższy, o tyle nie widać tego na granicy z Ukrainą.

Z drugiej strony, styczeń na przejściu w Kukurykach (dane dla Bobrownik nie były dostępne w momencie przygotowywania tekstu) przyniósł 31 proc. spadek ruchu. A luty niestety przyniósł dalszą eskalację napięć polsko-białoruskich. W odpowiedzi na prześladowania polskiej mniejszości na Białorusi, polski rząd zamknął przejście w Bobrownikach. W odpowiedzi strona białoruska zamknęła dla polskich przewoźników granicę z Litwą i Łotwą. Z kolei strona polska ograniczyła białoruskim truckerom korzystanie z przejścia w Kukurykach. Przez to ruch na granicy z Białorusią w lutym prawdopodobnie znowu zmaleje, a czy ustanie zupełnie – przekonamy się w nadchodzących tygodniach.

Pozostało 97% artykułu do przeczytania.
Dołącz do premium lub zaloguj się i skończ czytanie

Ten artykuł jest dostępny dla subskrybentów trans.info premium

Nie trać dostępu do swoich ulubionych treści od dziennikarzy oraz ekspertów z branży TSL.

  1. ciesz się czytaniem BEZ REKLAM
  2. dostęp do WSZYSTKICH artykułów
  3. dostęp do WSZYSTKICH „Magazynów Menedżerów Transportu”
  4. dostęp do WSZYSTKICH nagrań wideo i podcastów
Poznaj wszystkie korzyściWYPRÓBUJ ZA DARMO

Wypróbuj przez 30 dni za darmo.
Każdy kolejny miesiąc 29,90 zł


Najpopularniejsze
Komentarze (0)
Udostępnij artykuł
Komentarze (0)