W odpowiedzi na skutki konfliktu w Iranie hiszpański rząd przyjął szeroki pakiet działań osłonowych. Obejmuje on 80 środków o łącznej wartości 5 mld euro, które – według założeń – mają wesprzeć hiszpańskie gospodarstwa domowe oraz przedsiębiorstwa.
Z punktu widzenia branży transportowej kluczowe znaczenie ma wprowadzenie dopłaty do paliwa w wysokości 20 centów na litr, skierowanej m.in. do przewoźników, rolników i hodowców. Dodatkowo przewidziano większą elastyczność w umowach energetycznych oraz wzmocnienie uprawnień organów nadzorczych, aby zapobiegać nadużyciom.
Mimo to sektor transportowy od początku ocenia te działania jako niewystarczające. Organizacje branżowe podkreślają, że skala wsparcia nie odpowiada rzeczywistemu wzrostowi kosztów działalności, przede wszystkim w obszarze paliw.
Załadowcy chcą rabatów
Największe kontrowersje budzi jednak nie sama wysokość dopłaty, lecz sposób jej interpretacji przez część rynku. Hiszpańska federacja związków transportowych Fenadismer informuje, że niektórzy załadowcy zaczęli domagać się od przewoźników obniżenia stawek transportowych o równowartość rządowej dopłaty, mimo że przedsiębiorcy nawet jeszcze nie otrzymali żadnych środków.
Pomoc jest przeznaczona dla przewoźnika, a nie dla spedytora, więc jeśli odejmiemy te 20 centów/litr, jaką pomoc otrzyma przewoźnik z tytułu wzrostu cen oleju napędowego? Cel pomocy zostałby całkowicie podważony” – grzmi Fenadismer.
Próba przerzucenia kosztów na przewoźników
Fenadismer zwraca uwagę, że podobna sytuacja miała już miejsce w 2022 r., po wybuchu wojny w Ukrainie. Również wtedy część rynku próbowała wykorzystać mechanizmy pomocowe do obniżania cen usług transportowych.
Jak podkreśla organizacja, jeśli dopłata zostanie odjęta od ceny transportu, pojawia się zasadnicze pytanie:
Jeśli odejmiemy te 20 centów za litr, jaką pomoc otrzyma firma transportowa na pokrycie wzrostu cen oleju napędowego?”
Ryzyko szybkiego „zjedzenia” dopłaty przez rynek
Dodatkowym problemem jest dynamika cen paliw. Fenadismer podkreśla, że ceny diesla nadal rosną, a przy braku kolejnych działań pomocowych obecna dopłata może zostać szybko wchłonięta.
Organizacja zaznacza również, że wsparcie nie może być wykorzystywane do sztucznego obniżania cen paliwa ani uwzględniane przy kalkulacji zmian stawek transportowych. W przeciwnym razie mechanizm indeksacji kosztów przestaje odzwierciedlać rzeczywistość rynkową.
Potrzebne kolejne decyzje
Sektor transportowy nie kryje rozczarowania przyjętym pakietem i oczekuje dalszych działań. W opinii branży obecne rozwiązania są niewystarczające, a ich skuteczność dodatkowo podważają praktyki rynkowe.
W konsekwencji rośnie presja na rząd, aby przygotował kolejny pakiet wsparcia, który realnie zabezpieczy przewoźników przed skutkami wzrostu kosztów operacyjnych.
Jednocześnie organizacje branżowe przypominają, że pomoc publiczna ma jasno określony cel i beneficjenta. W tym przypadku jest nim przewoźnik, a nie załadowca. Każda próba zmiany tego mechanizmu podważa sens interwencji i pogłębia nierównowagę w łańcuchu dostaw.
