Szwajcaria planuje rozszerzyć obowiązujący system opłat drogowych dla ciężkiego transportu towarowego także na pojazdy elektryczne. 9 marca Rada Narodowa przegłosowała propozycję, zgodnie z którą od 2031 roku elektryczne ciężarówki zostałyby objęte opłatą LSVA.
W praktyce oznaczałoby to, że po raz pierwszy również pojazdy bezemisyjne zaczęłyby uczestniczyć w finansowaniu infrastruktury drogowej. W Szwajcarii wysokość LSVA zależy od trzech czynników: liczby przejechanych kilometrów, dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz klasy emisji.
Decyzja nie jest jednak jeszcze ostateczna – projekt musi zostać rozpatrzony także przez Radę Stanów, czyli drugą izbę szwajcarskiego parlamentu.
Rabaty mają wesprzeć transformację flot
Reforma przewiduje jednocześnie system ulg dla elektrycznych ciężarówek. Mają one obowiązywać w pierwszych latach po wprowadzeniu nowych przepisów i częściowo rekompensować wyższe koszty zakupu takich pojazdów.
Szwajcarskie stowarzyszenie branży transportowej ASTAG pozytywnie oceniło fakt, że wysokość i okres obowiązywania ulg mają zostać jasno określone w ustawie.
– Pewność planowania i stabilne warunki ramowe zawsze były kluczowe dla branży – podkreślił prezes ASTAG, Thierry Burkart.
Zdaniem organizacji pozwoli to firmom transportowym wcześniej ocenić, czy inwestycje w elektryczne pojazdy użytkowe są ekonomicznie uzasadnione.
Dekarbonizacja transportu ciężkiego
Włączenie elektrycznych ciężarówek do systemu LSVA jest elementem szwajcarskiej strategii klimatycznej w sektorze transportu. Argumentacja władz jest prosta: pojazdy bezemisyjne również korzystają z infrastruktury drogowej, dlatego w dłuższej perspektywie powinny partycypować w kosztach jej utrzymania.
Dla wielu przedsiębiorstw transportowych transformacja pozostaje jednak dużym wyzwaniem finansowym. Według danych branżowych elektryczne ciężarówki kosztują dziś około dwa do dwóch i pół razy więcej niż porównywalne pojazdy z silnikiem Diesla.
Z tego powodu rabaty w opłatach drogowych mają pełnić funkcję rozwiązania przejściowego – do momentu, gdy koszty różnych technologii napędu zaczną się wyrównywać.
Obawy o stawki dla ciężarówek Euro 7
Przy okazji zmian ASTAG zwraca również uwagę na potrzebę korekty planowanych stawek LSVA dla pojazdów spełniających normę Euro 7.
Zdaniem przedstawicieli branży istnieje ryzyko, że zbyt wysokie opłaty dla nowoczesnych ciężarówek z silnikiem Diesla uderzą przede wszystkim w mniejsze firmy transportowe.
– Mniejsze przedsiębiorstwa również muszą mieć realną szansę na stopniowe przejście na bardziej zrównoważone pojazdy – zaznaczył Burkart.
Sygnał dla europejskiego rynku transportowego
Plany Szwajcarii wpisują się w szerszą debatę toczącą się w wielu krajach Europy. Dotychczas liczne państwa całkowicie lub częściowo zwalniały ciężarówki bezemisyjne z opłat drogowych, aby przyspieszyć rozwój tej technologii.
Takie ulgi są jednak zazwyczaj ograniczone w czasie. Wraz ze wzrostem liczby elektrycznych ciężarówek rośnie presja polityczna, by również one zaczęły współfinansować utrzymanie infrastruktury drogowej.
Szwajcaria należy do pierwszych krajów, które proponują konkretny model stopniowego włączania ciężarówek elektrycznych do istniejącego systemu opłat drogowych. Dla firm transportowych może to być sygnał, że w dłuższej perspektywie podobne rozwiązania pojawią się także w innych państwach Europy – najprawdopodobniej w formie obniżonych stawek lub okresowych ulg.
